Prawo do odliczenia VAT przed otrzymaniem faktury – skutki wyroku TSUE T-689/24

Interpretacja indywidualna

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zaistniałego stanu faktycznego

X należy do Grupy Kapitałowej (Grupa), która jest wiodącym deweloperem w Polsce.

X wraz z kilkoma innymi spółkami z Grupy, tj. (…) umową zawartą w dniu 7 maja 2025 r. utworzyli od 1 lipca 2025 r. grupę VAT w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Głównym celem działalności Grupy, a co za tym idzie również Wnioskodawcy, jest osiąganie zysków z prowadzonych inwestycji deweloperskich polegających na budowie budynków mieszkalnych wielorodzinnych, a następnie sprzedaży znajdujących się w nich lokali mieszkalnych bądź użytkowych wraz z pomieszczeniami przynależnymi, a także miejscami postojowymi.

Grupa VAT, reprezentowana na mocy art. 15a ust. 11 ustawy o podatku od towarów i usług przez przedstawiciela Grupy VAT - X, jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej nabywa towary i usługi wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT w zakresie działalności deweloperskiej. W praktyce zdarzają się sytuacje, w których:

1. dostawa towarów lub wykonanie usługi następuje w danym miesiącu rozliczeniowym (np. w styczniu),

2. w tym miesiącu powstaje obowiązek podatkowy po stronie sprzedawcy,

3. faktura dokumentująca daną transakcję zostaje doręczona Wnioskodawcy w kolejnym miesiącu (np. w lutym),

W chwili obecnej, w zakresie realizacji prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego, Wnioskodawca stosuje się do przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, w tym doustawy o podatku od towarów i usług. Oznacza to, nawiązując do powyższego przykładu, że odliczenie podatku VAT następuje najwcześniej w deklaracji za luty składanej w marcu, tj. w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę.

Pytanie: Czy w opisanym stanie faktycznym Wnioskodawca ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w deklaracji za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy po stronie sprzedawcy, pod warunkiem, że przed złożeniem tej deklaracji posiada fakturę dokumentującą daną transakcję?

Państwa stanowisko

W opisanym stanie faktycznym Wnioskodawca ma prawo do odliczenia podatku naliczonego w deklaracji za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabytych towarów lub usług, pod warunkiem, że przed złożeniem deklaracji za ten okres posiada fakturę dokumentującą daną transakcję.

Uzasadnienie

ustawy o podatku od towarów i usług jest sprzeczny zart. 167 ,art. 168 lit. a) iart. 178 lit. a)Dyrektywy VAT oraz z zasadami neutralności i proporcjonalności, co zostało jednoznacznie potwierdzone w wyroku Sądu Unii Europejskiej (dalej: SUE) z 11 lutego 2026 r., sygn. T-689/24.

Zgodnie z art. 167 Dyrektywy VAT: „Prawo do odliczenia powstaje w momencie, gdy podatek, który podlega odliczeniu, staje się wymagalny.”. Na podstawie art. 63 Dyrektywy VAT podatek staje się wymagalny w momencie dostarczenia towarów lub wykonania usług. Z kolei art. 168 lit. a) Dyrektywy VAT stanowi, że podatnik jest uprawniony, w państwie członkowskim, w którym dokonuje tych transakcji, do odliczenia VAT należnego lub zapłaconego w tym państwie członkowskim od towarów i usług, które zostały mu dostarczone lub które mają być mu dostarczone przez innego podatnika od kwoty VAT, którą jest zobowiązany zapłacić.

Zgodnie z utrwalonym i konsekwentnie podtrzymywanym orzecznictwem prawo podatników do odliczenia podatku VAT, który są zobowiązani zapłacić jako podatek należny lub który został przez nich zapłacony z tytułu nabycia towarów i usług skutkujących naliczeniem podatku, stanowi jedną z fundamentalnych zasad wspólnego systemu podatku od wartości dodanej ustanowionego prawem Unii Europejskiej. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) wielokrotnie podkreślał, że mechanizm odliczenia nie jest wyjątkiem ani przywilejem, lecz konstrukcyjnym elementem systemu VAT. Potwierdza to m.in. wyrok z dnia 12 września 2024 r. w sprawie NARE-BG, C-429/23 i przytoczone tam orzecznictwo.

System odliczeń został zaprojektowany w taki sposób, aby całkowicie uwolnić podatnika od ciężaru podatku VAT należnego lub zapłaconego w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Innymi słowy, VAT ma być dla przedsiębiorcy podatkiem neutralnym ekonomicznie. Wspólny system VAT gwarantuje zatem neutralność każdej działalności gospodarczej z punktu widzenia obciążeń podatkowych, niezależnie od jej celu, charakteru czy ostatecznych rezultatów, pod warunkiem, że działalność ta co do zasady podlega opodatkowaniu VAT. Zasada ta została wyraźnie potwierdzona m.in. w wyroku z dnia 15 września 2016 r. w sprawie Senatex, C-518/14, a także w wyroku z dnia 12 września 2024 r. w sprawie NARE-BG, C-429/23, wraz z przytoczonym tam orzecznictwem.

Podstawowa konstrukcja systemu VAT opiera się na założeniu, że podatek ten powinien ostatecznie obciążać wyłącznie konsumenta końcowego. Podatnicy uczestniczący w łańcuchu dostaw i świadczenia usług, czyli w procesie produkcji i dystrybucji poprzedzającym etap konsumpcji, nie powinni ponosić ekonomicznego ciężaru tego podatku. Neutralność ta obowiązuje niezależnie od liczby transakcji dokonanych na wcześniejszych etapach obrotu. TSUE wyraźnie zaakcentował tę zasadę w wyroku z dnia 12 września 2024 r. w sprawie Novo Nordisk, C-248/23 i przytoczonym tam orzecznictwie.

Prawo do odliczenia, uregulowane w art. 167 i nast. Dyrektywy VAT, stanowi integralną część mechanizmu VAT i co do zasady nie może podlegać ograniczeniom, o ile podatnik spełnił zarówno materialne, jak i formalne wymogi przewidziane w przepisach. TSUE konsekwentnie podkreśla, że prawo to jest wykonywane bezpośrednio w odniesieniu do całego podatku obciążającego transakcje powodujące naliczenie podatku. W szczególności wskazano na to w wyroku z dnia 25 maja 2023 r. w sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, C- 114/22, jak również w wyroku z dnia 12 września 2024 r. w sprawie NARE-BG, C-429/23 wraz z przytoczonym tam orzecznictwem.

Zgodnie zart. 167Dyrektywy VAT prawo do odliczenia powstaje w momencie, w którym podatek podlegający odliczeniu staje się wymagalny. Z kolei, na podstawie art. 63 tej Dyrektywy, podatek staje się wymagalny z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usług. Oznacza to, że moment powstania prawa do odliczenia jest ściśle powiązany z momentem realizacji czynności opodatkowanej po stronie dostawcy lub usługodawcy. Zasada ta została potwierdzona w wyroku z dnia 25 maja 2023 r. w sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, C-114/22.

Jak już wskazano, możliwość skorzystania z prawa do odliczenia jest uzależniona od spełnienia zarówno przesłanek materialnych, jak i formalnych przewidzianych w Dyrektywie VAT. Rozróżnienie to ma zasadnicze znaczenie dla oceny, czy podatnik może skutecznie dochodzić tego prawa.

Przesłanki materialne dotyczą samej istoty i zakresu prawa do odliczenia. Określają one, w jakich sytuacjach oraz w odniesieniu do jakich transakcji podatnik może skorzystać z mechanizmu odliczenia. Regulacje te zawarte są przede wszystkim w rozdziale 1 tytułu X Dyrektywy VAT, zatytułowanym „Źródło i zakres prawa do odliczenia”. Zgodnie z art. 168 lit. a) Dyrektywy VAT, towary lub usługi, w odniesieniu do których podatnik zamierza skorzystać z prawa do odliczenia, muszą zostać nabyte przez niego w charakterze podatnika, a więc w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Dodatkowo towary i usługi te powinny być wykorzystywane na dalszym etapie obrotu do celów jego własnych transakcji opodatkowanych. Muszą one także zostać dostarczone przez innego podatnika działającego na wcześniejszym etapie obrotu. Wymogi te zostały wyraźnie wskazane w wyroku z dnia 15 września 2016 r. w sprawie Senatex, C-518/14, a także w wyroku z dnia 14 października 2021 r. w połączonych sprawach Finanzamt N i Finanzamt G, C-45/20 i C-46/20 i przytoczonym tam orzecznictwie.

Z kolei przesłanki formalne odnoszą się do zasad wykonywania prawa do odliczenia oraz do mechanizmów kontrolnych zapewniających prawidłowe funkcjonowanie systemu VAT. Obejmują one w szczególności obowiązki dotyczące prowadzenia ewidencji księgowej, wystawiania i przechowywania faktur, a także składania deklaracji podatkowych. Kwestie te zostały omówione w wyroku z dnia 14 października 2021 r. w połączonych sprawach Finanzamt N i Finanzamt G, C-45/20 i C-46/20 i przytoczonym tam orzecznictwie. W szczególności z art. 178 lit. a) Dyrektywy VAT wynika, że wykonanie prawa do odliczenia jest uzależnione od posiadania faktury sporządzonej zgodnie z wymogami sekcji 3-6 rozdziału 3 tytułu XI tej Dyrektywy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku z dnia 15 września 2016 r. w sprawie Senatex, C-518/14 i przytoczonym tam orzecznictwie.

Rozróżnienie między przesłankami materialnymi a formalnymi ma istotne konsekwencje praktyczne. Z utrwalonego orzecznictwa wynika bowiem, że podstawowe zasady neutralności VAT oraz proporcjonalności wymagają przyznania prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy spełnione zostały przesłanki materialne, nawet jeżeli podatnik nie dochował niektórych wymogów formalnych. Takie stanowisko zostało wyrażone m.in. w wyroku z dnia 14 października 2021 r. w połączonych sprawach Finanzamt N i Finanzamt G, C-45/20 i C-46/20, a także w wyroku z dnia 16 lutego 2023 r. w sprawie DGRFP Cluj, C-519/21 wraz z przytoczonym tam orzecznictwem. TSUE wyjaśnił ponadto, że naruszenie wymogów formalnych, które może zostać naprawione, nie podważa samo w sobie prawidłowego funkcjonowania systemu VAT, co potwierdzono w wyroku z dnia 26 kwietnia 2018 r. w sprawie Zabrus Siret, C-81/17.

Z powyższego orzecznictwa wynika jednoznacznie, że powstanie prawa do odliczenia może być uzależnione wyłącznie od spełnienia warunków materialnych przewidzianych w Dyrektywie VAT. Pogląd ten został wyraźnie sformułowany w wyroku z dnia 18 marca 2021 r. w sprawie A., C-895/19.

W konsekwencji prawo do odliczenia powstaje niezależnie od faktu posiadania faktury, gdyż faktura stanowi jedynie formalny warunek wykonania tego prawa, a nie jego źródło. Niemniej jednak, zgodnie z art. 178 Dyrektywy VAT, realizacja prawa do odliczenia co do zasady może nastąpić dopiero w momencie, w którym podatnik wejdzie w posiadanie prawidłowo wystawionej faktury. Stanowisko to zostało potwierdzone w wyroku z dnia 21 marca 2018 r. w sprawie Volkswagen, C-533/16.

Art. 167, art. 168 lit. a) i art. 178 lit. a) Dyrektywy VAT mają charakter jasny, precyzyjny i bezwarunkowy. Określają jednoznacznie moment powstania prawa do odliczenia. Art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT - w zakresie, w jakim przesuwa moment realizacji prawa do odliczenia - nie może ograniczać uprawnień wynikających bezpośrednio z Dyrektywy VAT.

Mając na względzie przywołany wyrok SUE w sprawie T-689/24, Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż w opisanym stanie faktycznym ma on prawo do bezpośredniego powoływania się na ww. przepisy Dyrektywy VAT, z pominięciem przepisów krajowej ustawy o podatku od towarów i usług (art. 86 ust. 10b pkt 1), które pozostają w sprzeczności z regulacjami unijnymi.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP do źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej zalicza się Konstytucję, ustawy ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Przepis art. 91 ust. 1 i 3 Konstytucji RP stanowi natomiast, iż ratyfikowana umowa międzynarodowa po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Polskę umowy konstytuującej organizację międzynarodową prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami.

Warunki powyższe spełnia podpisany przez Polskę 16 kwietnia 2003 r. Traktat o przystąpieniu do Unii Europejskiej. Traktat ten został ratyfikowany przez Polskę i ogłoszony w Dzienniku Ustaw nr 90 z 2004 r.

W świetle wyżej cytowanych przepisów Konstytucji RP nie ulega wątpliwości, iż Traktat o przystąpieniu Polski do UE z dniem 30 kwietnia 2004 r. stał się częścią krajowego porządku prawnego a prawo stanowione przez UE począwszy od dnia 1 maja 2004 r. jest stosowane w Polsce bezpośrednio, z zastrzeżeniem, iż w razie kolizji z krajowymi ustawami, przysługuje mu w tymże stosowaniu pierwszeństwo. Nie ulega więc wątpliwości, iż z punktu widzenia Konstytucji RP istnieje pierwszeństwo prawa opartego na Traktacie o przystąpieniu do UE nad prawem wewnętrznym. Pogląd ten znajduje także poparcie w doktrynie prawa polskiego w tym prawa podatkowego.

Należy podnieść, iż z art. 53 Traktatu o przystąpieniu do UE wynikało, iż nowe państwa członkowskie Unii Europejskiej, a więc również Polskę, uznaje się za adresatów dyrektyw w rozumieniu art. 249 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej (dalej: TWE - obecnie ten przepis wyrażony jest w art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - dalej: TFUE), o ile takie dyrektywy zostały skierowane do wszystkich państw członkowskich. Warunek ten spełnia niewątpliwie Dyrektywa VAT. Dodatkowo, art. 54 Traktatu o przystąpieniu do UE podkreślał, iż nowe państwa członkowskie wprowadzą w życie środki niezbędne do przestrzegania przepisów dyrektyw w rozumieniu art. 249 TWE (obecnie obowiązek transpozycji aktów prawnych Unii Europejskiej wynika z art. 288 akapit 3 oraz art. 291 ust. 1 TFUE). Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 249 akapit 3 TWE oraz obecnym brzmieniem art. 288 akapit 3 oraz art. 291 ust. 1 TFUE, Dyrektywa wiąże każde Państwo Członkowskie, do którego jest kierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków, a Państwa Członkowskie przyjmują wszelkie środki prawa krajowego niezbędne do wprowadzenia w życie prawnie wiążących aktów Unii.

Nie ulega wątpliwości, iż zapis ten powoduje, iż, po pierwsze, Polska jest adresatem dyrektyw Rady Wspólnoty, ze wszystkimi tego konsekwencjami, po drugie zaś Polska zobowiązała się do wprowadzenia, z dniem 1 maja 2004, środków realizujących cele postawione w dyrektywach. W przypadku Dyrektywy VAT takim środkiem jest ustawa o VAT oraz przepisy do niej wykonawcze. W przypadku natomiast braku bądź błędnej, względnie nieterminowej, implementacji rozwiązań dyrektywy przez instytucje krajowe możliwe jest bezpośrednie zastosowanie jej przepisów.

W kwestii bezpośredniego zastosowania przepisów dyrektywy wielokrotnie wypowiadał się w swoich orzeczeniach Europejski Trybunał Sprawiedliwości. Jednym z pierwszych takich orzeczeń był wyrok w sprawie Ursuli Becker (nr 8/81), w której to sprawie ETS orzekł, iż w każdym przypadku, w którym przepisy dyrektywy wydają się być:

- bezwarunkowe co do przedmiotu;

- wystarczająco precyzyjne,

na przepisy dyrektywy podatnik może się powoływać w związku z jakimkolwiek przepisem krajowym niezgodnym dyrektywą. Tym samym niezaimplementowane (względnie błędnie bądź nieterminowo zaimplementowane) przepisy Szóstej Dyrektywy (oraz Dyrektywy VAT), jeżeli mają charakter bezwarunkowy i wystarczająco precyzyjne, mogą być przez podatników polskich stosowane wprost. Formułę dotyczącą bezpośredniego stosowania dyrektywy w podobnych okolicznościach ETS powtarzał w szeregu kolejnych orzeczeń, w tym m.in. w wyrokach w sprawach C-255/81 (Grendel), C-70/83 (Kloppenburg), C-9/90 (Francovich), C-207/87 (Weissgerber).

Na gruncie polskiego orzecznictwa, sądy wielokrotnie powoływały się na przepisy Szóstej Dyrektywy. W orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 12 października 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 2219/05), sąd wskazał, iż przepisy polskiej ustawy o VAT stanowią prawo zharmonizowane z systemem prawa wspólnotowego, a także opierając się na orzecznictwie ETS podkreślił, iż przesłankami bezpośredniego zastosowania dyrektywy są: upływ terminu implementacji dyrektywy, bezpośredni związek przepisów dyrektywy z przedmiotem uprawnień jednostki i bezwarunkowy charakter przepisów dyrektywy”. Natomiast w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 stycznia 2006 r. (I FSK 959/05), sąd stwierdził, iż polskie organy administracyjne i prawodawcze związane z postanowieniami TWE i orzekając w zakresie podatku VAT nie mogą pominąć regulacji Szóstej Dyrektywy. Kolejnym potwierdzającym możliwość bezpośredniego zastosowania dyrektywy na gruncie polskich przepisów jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 października 2006 r. (III SA/Wa 1744/06), w którym sąd potwierdził, iż zakres tzw. usług niematerialnych, opodatkowanych w miejscu siedziby usługobiorcy, winien być określany bezpośrednio poprzez pryzmat art. 9 ust. 2 lit. (e) Szóstej Dyrektywy, nie zaś poprzez zawężający zakres tych usług art. 27 ust. 3 i 4 ustawy o VAT.

Dodatkowo, należy zwrócić również uwagę na tezy zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2008 r (III SA/Wa 263/08). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd zwrócił uwagę, iż: „Obowiązek prounijnej wykładni prawa krajowego jest uważany przez ETS za jeden z istotnych obowiązków państw członkowskich. Ponadto organy polskie są zobowiązane, w razie stwierdzenia, że normy prawa polskiego są niezgodne z prawem unijnym, zastosować normy prawa unijnego jako podstawę swoich rozstrzygnięć, odmawiając równocześnie zastosowania norm prawa polskiego. Taki tryb postępowania organów i sądów polskich jest konsekwencją zasady pierwszeństwa prawa unijnego wobec prawa krajowego państw członkowskich”

W świetle:

- brzmienia art. 167, art. 168 lit. a) i art. 178 lit. a) Dyrektywy VAT,

- fundamentalnych zasad neutralności i proporcjonalności podatku VAT,

- możliwości powołania się przez podatników na przepisy dyrektywy VAT w przypadku błędnej transpozycji tych przepisów do krajowego porządku prawnego, potwierdzonej orzecznictwem ETS, TSUE, WSA oraz NSA, a także

- wyroku TSUE z 11 lutego 2026 r., sygn. T-689/24,

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że ma prawo do odliczenia podatku naliczonego w deklaracji za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy u sprzedawcy, pod warunkiem, że przed złożeniem tej deklaracji posiada fakturę dokumentującą daną transakcję, a tym samym art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT - w zakresie, w jakim wyklucza taką możliwość - nie powinien być zatem stosowany jako sprzeczny z Dyrektywą VAT.

Mając na uwadze wszystkie podniesione powyżej argumenty Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie swojego stanowiska w sprawie.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.(t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Zgodnie z ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Należy zauważyć, że formułując wustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.

Zatem w podatku od towarów i usług obowiązuje zasada tzw. „niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego”. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia, nie musi czekać, aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.

Natomiast terminy odliczenia podatku VAT naliczonego z otrzymanych faktur zostały określone w art. 86 ust. 10-13 ustawy.

Na podstawie ustawy:

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.

Stosownie do ustawy:

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a - powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.

Z opisu sprawy wynika, że należą Państwo do Grupy Kapitałowej, która jest wiodącym deweloperem w Polsce. Utworzyli Państwo wraz z kilkoma innymi spółkami z Grupy grupę VAT w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Głównym celem działalności Grupy, a co za tym idzie również Państwa, jest osiąganie zysków z prowadzonych inwestycji deweloperskich. Grupa VAT, reprezentowana na mocy art. 15a ust. 11 ustawy o podatku od towarów i usług przez przedstawiciela Grupy VAT - Państwa, jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej nabywa towary i usługi wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT w zakresie działalności deweloperskiej. W praktyce zdarzają się sytuacje, w których:

1. dostawa towarów lub wykonanie usługi następuje w danym miesiącu rozliczeniowym (np. w styczniu),

2. w tym miesiącu powstaje obowiązek podatkowy po stronie sprzedawcy,

3. faktura dokumentująca daną transakcję zostaje doręczona Wnioskodawcy w kolejnym miesiącu (np. w lutym),

W chwili obecnej, w zakresie realizacji prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego, stosują się Państwo do przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, w tym do art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Oznacza to, nawiązując do powyższego przykładu, że odliczenie podatku VAT następuje najwcześniej w deklaracji za luty składanej w marcu, tj. w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę.

Państwa wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego w deklaracji za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy po stronie sprzedawcy, pod warunkiem, że przed złożeniem tej deklaracji posiada fakturę dokumentującą daną transakcję.

Odnosząc się do Państwa wątpliwości stwierdzić należy, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki wstępne, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Prawo do odliczenia podatku naliczonego generalnie skorelowane jest z momentem, w którym podatek VAT staje się wymagalny, czyli z momentem powstania obowiązku podatkowego. Jednakże, aby podatnik skorzystał z tego prawa muszą zostać spełnione jeszcze dwie przesłanki, tj. transakcja faktycznie zaistniała i podatnik posiada fakturę dokumentującą tę transakcję.

Zatem, odliczenia podatku naliczonego na podstawie przepisów ustawy o VAT, w odniesieniu do nabytych towarów lub wyświadczonych usług - co do zasady - można dokonać dopiero w rozliczeniu za okres, w którym spełnione są łącznie następujące przesłanki:

- powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług (art. 86 ust. 10 ustawy),

- doszło do faktycznego nabycia tych towarów i usług (art. 86 ust. 10 ustawy),

- podatnik jest w posiadaniu (otrzymał) faktury dokumentującej tę transakcję (art. 86 ust. 10b ustawy).

Zatem nie będą Państwo mogli odliczyć podatku naliczonego z faktur VAT w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do tych towarów lub usług powstał obowiązek podatkowy, w sytuacji, gdy faktury dokumentujące dokonanie zakupu w danym okresie rozliczeniowym zostaną otrzymane przez Państwa w kolejnym okresie rozliczeniowym.

Mogą Państwo skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT z ww. faktur w rozliczeniu za okres, w którym spełnione będą trzy przesłanki: powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabywanych towarów lub usług, doszło do nabycia tych towarów lub usług oraz otrzymali Państwo fakturę dotyczącą tej transakcji.

Powyższe rozumienie ww. przepisów, znajduje uzasadnienie zarówno w art. 168 i 178 Dyrektywy 2006/112/WERady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, s. 1, z późn. zm., zwana dalej Dyrektywą), jak i orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, który dokonał oceny na gruncie ówcześnie obowiązującej VI Dyrektywy i odpowiednio przepisów art. 17(2)(a) oraz 18(2) VI Dyrektywy.

Wskazać bowiem należy, że zgodnie zart. 168 lit. a) Dyrektywy:

Jeżeli towary i usługi wykorzystywane są na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika, podatnik jest uprawniony, w państwie członkowskim, w którym dokonuje tych transakcji, do odliczenia następujących kwot od kwoty VAT, którą jest zobowiązany zapłacić: VAT należnego lub zapłaconego w tym państwie członkowskim od towarów i usług, które zostały mu dostarczone lub które mają być mu dostarczone przez innego podatnika.

W rozdziale nr 4 Dyrektywy Przepisy regulujące korzystanie z prawa do odliczenia - art. 178 lit. a) wskazuje, że:

W celu skorzystania z prawa do odliczenia, podatnik musi spełnić następujące warunki: w celu dokonania odliczenia, o którym mowa w art. 168 lit. a), w odniesieniu do dostaw towarów lub świadczenia usług, musi posiadać fakturę sporządzoną zgodnie z tytułem X rozdział 3 sekcja 3-6.

W myśl art. 179 zdanie pierwsze Dyrektywy:

Podatnik dokonuje odliczenia poprzez potrącenie od całkowitej kwoty VAT należnego za dany okres rozliczeniowy, kwoty VAT dającej w tym samym okresie prawo do odliczenia stosowane zgodnie z art. 178.

Moment odliczenia podatku naliczonego był przedmiotem orzeczenia TSUE z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-152/02 Terra Baubedarf-Handel GmbH przeciw Finanzamt Osterholz-Scharmbeck.

W opisanej sprawie, sąd krajowy zwrócił się do Trybunału z następującym pytaniem:

Czy w świetle art. 18 ust. 1 lit. a) VI Dyrektywy prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje podatnikowi jedynie w roku kalendarzowym, w którym otrzymuje on fakturę, czy też prawo to odnosi się zawsze do roku kalendarzowego, w którym powstało prawo do odliczenia zgodnie z art. 17 ust. 1 tej dyrektywy?

Trybunał dokonał wykładni pytania sądu krajowego, wskazując, że dotyczy ono wyjaśnienia, czy art. 17 ust. 2 lit. a) VI Dyrektywy oraz art. 18 ust. 2 tej dyrektywy należy interpretować w taki sposób, że prawo do odliczenia przysługuje w okresie rozliczeniowym, w którym dwa warunki wymagane przez wymienione przepisy są spełnione, tj. powstaje prawo do odliczenia oraz podatnik jest w posiadaniu faktury wystawionej zgodnie z art. 22 ust. 3 VI Dyrektywy.

Po pierwsze Trybunał stwierdził, że art. 18 VI Dyrektywy odnosi się do warunków, które muszą być spełnione, aby powstało prawo do odliczenia, podczas gdy istnienie takiego prawa jest potwierdzone w art. 17 tej dyrektywy. Z art. 17 ust. 1 VI Dyrektywy wynika, iż prawo do odliczenia powstaje wtedy, gdy podatek, podlegający odliczeniu jest wymagalny. Według art. 10 ust. 2 tej dyrektywy warunki te są spełnione w momencie, gdy towary zostały dostarczone lub usługi wykonane. Z drugiej strony - podkreślił TSUE -jak wynika z art. 18 ust. 1 lit. a) rozumianego w kontekście art. 22 ust. 3 VI Dyrektywy, powstanie prawa do odliczenia, wspomnianego w art. 17 ust. 2 lit. a) tej dyrektywy, w normalnych okolicznościach jest uwarunkowane posiadaniem oryginału faktury lub dokumentu, który według kryteriów danego państwa członkowskiego jest uznawany za odpowiednik faktury.

Ostatecznie Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 2 lit. a) i pierwszy akapit art. 18 ust. 2 VI Dyrektywy należy zinterpretować w taki sposób, że prawo do odliczenia przysługuje w okresie rozliczeniowym, w którym są spełnione dwa warunki wymagane przez te przepisy, tj. towary powinny być dostarczone lub usługi wykonane, a podatnik powinien być w posiadaniu faktury lub innego dokumentu, który według kryteriów danego państwa członkowskiego jest uznawany za odpowiednik faktury. Wprawdzie w tej sprawie TSUE orzekał na gruncie przepisów szóstej dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG) (Dz.U. UE L 145 z dnia 13 czerwca 1977 r., s. 1, ze zm.), uchylonej z dniem 1 stycznia 2007 r. na mocy art. 411 ust. 1 Dyrektywy VAT, jednakże akapit pierwszy art. 18 ust. 2 VI Dyrektywy znalazł stosowne odzwierciedlenie w art. 179 Dyrektywy VAT, zgodnie z tabelą zbieżności znajdującą się w załączniku XII Dyrektywy (jak stanowi art. 411 ust. 2 Dyrektywy).

W świetle ww. przepisów Dyrektywy oraz cytowanego orzeczenia TSUE należy stwierdzić, że o ile prawo do odliczenia podatku powstaje już za okres, w którym w odniesieniu do nabytych towarów i usług powstał obowiązek podatkowy to skorzystanie z tego prawa wymaga posiadania faktury. Moment powstania prawa do odliczenia podatku naliczonego określony w art. 167 Dyrektywy modyfikowany jest w praktyce przez wymóg formalny określony w art. 178 pkt a) Dyrektywy. Przepisy ustawy dotyczące momentu realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego stanowią jak najbardziej wierną implementację powyższego mechanizmu. Jako podstawowy termin odliczenia wskazują moment otrzymania faktury, sformułowany w art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy.

Zatem w przedmiotowej sprawie, będą Państwo mogli zrealizować swoje prawo do odliczenia podatku VAT w rozliczeniu za okres otrzymania faktury.

Odnosząc się do powołanego przez Państwa wyroku Sądu Unii Europejskiej z 11 lutego 2026 r. T-689/24, wskazać należy, że w ww. wyroku Sąd Unii Europejskiej orzekł, że:

Artykuł 167, art. 168 lit. a) i art. 178 lit. a) dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, a także zasady neutralności podatku od wartości dodanej (VAT) i proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że:

stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, z których wynika, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego w deklaracji składanej za okres, w którym spełnił warunki materialne skorzystania z tego prawa, jeżeli w okresie tym nie otrzymał odpowiedniej faktury, pomimo że fakturę tę otrzymał jeszcze przed złożeniem tej deklaracji.

Artykuł 256 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 25 marca 1957 r. (Dz. U. 2004 Nr 90, poz. 864) stanowi, że:

1. Sąd jest właściwy do rozpoznawania w pierwszej instancji skarg określonych w artykułach 263, 265, 268, 270 i 272, z wyjątkiem skarg powierzonych sądowi wyspecjalizowanemu utworzonemu na mocy artykułu 257 i skarg zastrzeżonych na mocy Statutu dla Trybunału Sprawiedliwości. Statut może przyznać Sądowi właściwość w innych kategoriach skarg. Od orzeczeń wydanych przez Sąd na mocy niniejszego ustępu przysługuje, na warunkach i w zakresie określonym przez Statut, prawo odwołania się do Trybunału Sprawiedliwości, ograniczone do kwestii prawnych.

2. Sąd jest właściwy do rozpoznawania skarg wniesionych przeciwko orzeczeniom sądów wyspecjalizowanych. Orzeczenia wydane przez Sąd na mocy niniejszego ustępu mogą zostać w drodze wyjątku, na warunkach i w zakresie określonym przez Statut, poddane kontroli Trybunału Sprawiedliwości, jeżeli zachodzi poważne ryzyko naruszenia jedności lub spójności prawa Unii.

3. Sąd jest właściwy do rozpoznawania pytań prejudycjalnych przedkładanych na mocy artykułu 267, w poszczególnych dziedzinach określonych w Statucie. Jeżeli Sąd uzna, że sprawa wymaga orzeczenia co do zasad, które może mieć wpływ na jedność lub spójność prawa Unii, może on przekazać tę sprawę do rozpoznania Trybunałowi Sprawiedliwości.

Orzeczenia wydane przez Sąd w sprawach pytań prejudycjalnych mogą zostać w drodze wyjątku, na warunkach i w zakresie określonym przez Statut, poddane kontroli Trybunału Sprawiedliwości, jeżeli zachodzi poważne ryzyko naruszenia jedności lub spójności prawa Unii.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 62. - Protokół (nr 3) w sprawie Statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Dz. U. UE. C. 2012. 326. 210):

Jeżeli w sprawach przewidzianych w artykule 256 ustęp 2 i 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, pierwszy rzecznik generalny uzna, że zachodzi poważne ryzyko naruszenia jedności lub spójności prawa Unii, może wystąpić do Trybunału Sprawiedliwości z wnioskiem o poddanie orzeczenia Sądu kontroli.

Wniosek musi zostać złożony w terminie jednego miesiąca od wydania orzeczenia przez Sąd. W terminie miesiąca od otrzymania wniosku pierwszego rzecznika generalnego, Trybunał decyduje, czy poddać orzeczenie kontroli.

Zgodnie zaś z art. 62b ww. Protokołu (nr 3) w sprawie Statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej:

W przypadkach przewidzianych w artykule 256 ustęp 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, bez uszczerbku dla artykułów 278 i 279 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, wniosek o poddanie orzeczenia kontroli oraz decyzja w sprawie otwarcia procedury kontroli nie mają skutku zawieszającego. Jeżeli Trybunał Sprawiedliwości stwierdzi, że orzeczenie Sądu narusza jedność i spójność prawa Unii, kieruje sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd, który jest związany orzeczeniem Trybunału co do kwestii prawnych; Trybunał może określić, które ze skutków orzeczenia Sądu uważa się za ostateczne wobec stron sporu. Jednakże jeżeli rozstrzygnięcie sporu, przy uwzględnieniu rezultatu kontroli, wynika z ustaleń stanu faktycznego, na których oparte zostało orzeczenie Sądu, Trybunał wydaje orzeczenie ostateczne.

W przypadkach przewidzianych w artykule 256 ustęp 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w przypadku braku wniosku o poddanie orzeczenia kontroli lub decyzji o otwarciu procedury kontroli, odpowiedzi udzielone przez Sąd na zadane mu pytania stają się skuteczne z chwilą wygaśnięcia terminów określonych w artykule 62 akapit drugi. W przypadku otwarcia procedury kontroli odpowiedzi, które zostały poddane kontroli stają się skuteczne wraz z zakończeniem tej procedury, chyba że Trybunał postanowi inaczej. Jeżeli Trybunał uzna, że orzeczenie Sądu narusza jedność lub spójność prawa Unii, odpowiedź udzielona przez Trybunał na pytania będące przedmiotem kontroli zastępuje odpowiedź Sądu.

Wskazać należy w odniesieniu do wyroku SUE w sprawie T-689/24, że wynika z niego wprawdzie, że podatnik może dokonać odliczenia podatku naliczonego za okres rozliczeniowy, w którym spełnił warunki materialne do skorzystania z tego prawa, jeżeli fakturę dokumentującą nabycie towaru lub usługi otrzymał przed złożeniem deklaracji rozliczeniowej za ten okres.

Jednakże pierwszy rzecznik generalny, zgodnie z art. 62 Protokołu nr 3 w sprawie statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, przedstawił wniosek o poddanie ww. orzeczenia szczególnej procedurze kontroli. Sprawie nadano sygnaturę C-167/26 RX.

Decyzją z 26 marca 2026 r. w sprawie C-167/26 RX Trybunał postanowił poddać szczególnej procedurze kontroli orzeczenie T-689/24. W związku z powyższym w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 62b Protokołu (nr 3), w świetle którego, w przypadku otwarcia procedury kontroli, orzeczenie T-689/24, które zostało poddane kontroli, staje się skuteczne wraz z zakończeniem tej procedury (chyba że Trybunał postanowi inaczej). Jeżeli natomiast Trybunał uzna, że orzeczenie Sądu narusza jedność lub spójność prawa Unii, odpowiedź udzielona przez Trybunał na pytania będące przedmiotem kontroli zastępuje odpowiedź Sądu.

Zatem do czasu zakończenia procedury kontroli orzeczenia, wyrok TSUE w sprawie T-689/24 jest nieskuteczny, co oznacza, że nie mogą Państwo skutecznie powoływać się na to orzeczenie w celu realizacji prawa do odliczenia w innym terminie niż wynikający z obowiązujących przepisów prawa.

Zatem mogą Państwo skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT z ww. faktur w rozliczeniu za okres, w którym spełnione będą trzy przesłanki: powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabywanych towarów i usług, doszło do nabycia tych towarów i usług oraz otrzymali Państwo fakturę dotyczącą tej transakcji.

Tym samym Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego, ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.