Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Kontakt
Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.
ul. Łotewska 9a
03-918 Warszawa
Ostatnie numery
Copyright 2026 © Wszelkie prawa zastrzeżone
Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.
ul. Łotewska 9a
03-918 Warszawa
Instytucje kultury czekają jedne z największych od lat zmian w zakresie zwolnień lekarskich i kontroli ZUS. Nowe regulacje będą wchodzić w życie etapami: część przepisów obowiązuje już od 27 stycznia 2026 r., kluczowe zmiany zaczną obowiązywać od 13 kwietnia 2026 r., a kolejne wejdą w życie 1 stycznia 2027 r. Dla działów kadr i płac w instytucjach kultury oznacza to konieczność gruntownego przygotowania procedur – zw...
Uruchomienie Krajowego Systemu e-Faktur całkowicie zmienia sposób rozliczania delegacji, zakupów pracowniczych i faktur kosztowych. Pracownicy nie otrzymują już „papierowych” faktur, a instytucje muszą nauczyć się sprawnie identyfikować, przypisywać i akceptować dokumenty dostępne wyłącznie w KSeF. Jak rozliczyć nocleg, paliwo czy opłatę autostradową, gdy faktura znajduje się na platformie Ministerstwa Finansów? Jak ...
Status ucznia lub studenta ma istotne znaczenie dla instytucji kultury zarówno w zakresie obowiązków składkowych, jak i stosowania preferencji podatkowych – w tym ulgi na dziecko oraz tzw. ulgi dla młodych. W 2026 r., przy zmieniających się limitach przychodów oraz ewoluujących interpretacjach ZUS i organów podatkowych, prawidłowe rozliczanie osób uczących się zatrudnianych przez instytucje kultury wymaga szczególnej...
4 nowe wpisy na Krajowej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego Niedźwiedzie wielkanocne z Góry, procesja Bożego Ciała z tradycją dywanów kwietnych w Skęczniewie, procesja emaus i turki w parafii Dobra oraz wykonywanie pisanek techniką drapaną - krasek z Krasnegostawu to
Rozpoczął się nabór do kolejnej edycji prestiżowego konkursu „Zabytek Zadbany” – organizowanego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków. Procedurę konkursową prowadzi Narodowy Instytut Dziedzictwa. Jeśli jesteś właścicielem, zarządcą lub opiekunem obiektu wpisanego do rejestru zabytków i chcesz, aby Twoja praca w zakresie jego ochrony została wyróżniona na szczeblu ogóln...
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego uruchamia nowy program „BLISKA KULTURA”, którego celem jest wzmocnienie roli niezależnych mediów lokalnych jako podmiotów upowszechniających i tworzących kulturę. Inicjatywa skierowana jest do lokalnych redakcji prasowych, stacji radiowych i telewizyjnych, które – dzięki swojej bliskości z mieszkańcami – odgrywają istotną rolę w dokumentowaniu i promowaniu życia kulturaln...
Już od 1 stycznia 2026 r. instytucje kultury muszą się przygotować na istotne zmiany w zakresie udzielania pomocy publicznej w kulturze. Na mocy rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 11 grudnia 2025 r., instytucje kultury mogą uzyskać dofinansowanie w ramach programu „Kultura” oraz Funduszu Współpracy Dwustronnej (FWD). Nowe regulacje dostosowano do wymogów unijnych i umożliwiają wsparcie działań...
Jakie kroki powinien podjąć organizator w przypadku przyznania świadczenia rehabilitacyjnego dla dyrektora. Powołanie dyrektor kończy się 30 stycznia 2026 r. Czy może podjąć decyzję o odwołaniu wcześniej? Czy też jest inne wyjście z tej sytuacji? Ciągłość funkcjonowania instytucji nie jest zagrożona, ponieważ pracownik posiada wszystkie wymagane upoważnienia.
Czy zastępca dyrektora samorządowej instytucji kultury może otrzymywać dodatki specjalne albo zawierać umowy dodatkowe z pracodawcą na działania wykraczające poza zakres obowiązków? Czy osoba wchodząca w skład osób kierujących samorządową instytucją kultury (zastępca dyrektora) może otrzymać inne, dodatkowe wynagrodzenie niż wynikające z ustawy kominowej i rozporządzenia Rady Ministrów z 21 stycznia 2003 r. w sprawie...
W 2025 roku zasady zatrudniania cudzoziemców na podstawie oświadczenia zostały szczegółowo uregulowane w nowej ustawie o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom. Procedura ta, stosowana głównie wobec obywateli Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii i Ukrainy, pozwala na szybkie i mniej sformalizowane rozpoczęcie pracy w Polsce, ale wiąże się z jasno określonymi warunkami. Pracodawca musi złożyć oświadc...
Od marca 2023 r. kilku Ukraińców pracuje w naszej instytucji kultury na podstawie powiadomienia przez stronę praca.gov.pl. Tytuł pobytowy to PESEL UKR. Czy nadal obowiązuje zasada, że najpóźniej 18 miesięcy od zatrudnienia muszą oni złożyć wniosek o pobyt czasowy w związku z pracą? Z tego, co wiemy okres ochrony czasowej wydłużył się do września 2025 r. Kiedy pracownicy z Ukrainy, o których wspomniałam powyżej muszą ...
Czy komisja stypendialna może ustalać wysokość stypendiów przyznawanych twórcom? Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Podkarpackiego z 30 października 2024 r. pokazuje, że nie. Organ nadzoru stwierdził nieważność przepisu lokalnej uchwały, który przekazywał tę kompetencję komisji powoływanej przez prezydenta miasta. Zgodnie z ustawą o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej wyłączną kompetencję w tym zakre...
W statucie instytucji kultury nie wystarczy zapisać, że można utworzyć stanowisko zastępcy dyrektora – trzeba jednoznacznie przesądzić, że takie stanowisko zostaje utworzone. Takie stanowisko zajął Wojewoda Śląski w rozstrzygnięciu nadzorczym z 28 marca 2025 r., stwierdzając nieważność przepisu statutu Gminnego Ośrodka Kultury w Kruszynie. Organ nadzoru uznał, że zapis mówiący o możliwości utworzenia stanowiska jest ...
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność zarządzenia wójta gminy Jerzmanowa w sprawie odwołania dyrektora Gminnego Centrum Kultury. Powód? Brak realnego zasięgnięcia opinii stowarzyszeń zawodowych i twórczych, mimo że informacja o zamiarze odwołania została zamieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na tablicy ogłoszeń urzędu. Sąd uznał, że takie działania nie spełniają ustawowego o...
Współczesne muzeum to nie tylko miejsce gromadzenia i udostępniania zbiorów, ale także aktywny uczestnik systemu edukacji kulturalnej. Coraz więcej instytucji kultury w Polsce otwiera swoje drzwi dla najmłodszych odbiorców – w tym również dla przedszkolaków. I choć prowadzenie zajęć dla dzieci w wieku 3–6 lat wiąże się z dodatkowymi obowiązkami organizacyjnymi i prawnymi, to odpowiednio przygotowany program muzealny ...
Czy można jedną uchwałą zarówno utworzyć instytucję kultury, jak i nadać jej statut? Wojewoda Śląski nie ma wątpliwości: nie. W swoim rozstrzygnięciu nadzorczym stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Bielsku-Białej, która próbowała połączyć te dwie decyzje w jednym akcie. Organ nadzoru uznał, że doszło do istotnego naruszenia prawa – akt utworzenia instytucji kultury ma bowiem charakter wewnętrzny, natomiast ...
Dnia 23 września Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy wdrażającej Akt o usługach cyfrowych (DSA), który wprowadzi w Polsce kompleksowy system walki z nielegalnymi treściami w internecie i dezinformacją. Nowe przepisy mają na celu wzmocnienie ochrony użytkowników sieci, a jednocześnie zapewnienie przejrzystych zasad działania dla platform internetowych. Kluczowym elementem projektu jest uwzględnienie ochrony prawnoa...
Reksio, jeden z najbardziej rozpoznawalnych bohaterów polskiej animacji, był przez lata przedmiotem sporu sądowego o prawa autorskie. W maju 2025 roku Sąd Najwyższy orzekł, że prawa majątkowe do wizerunku postaci dzielą się pomiędzy Studio Filmów Rysunkowych a spadkobierczynię Lechosława Marszałka – grafika i reżysera odpowiedzialnego za stworzenie Reksia. Orzeczenie kończy trwającą od 2017 roku batalię prawną i jasn...
Jako instytucja kultury zleciliśmy freelancerowi wykonanie projektów kostiumów do spektaklu. Po czasie dowiedzieliśmy się, że bardzo podobne stroje – z pewnymi zmianami – zostały wykorzystane przez tego samego projektanta w innym teatrze. Nie podpisywaliśmy z twórcą pisemnej umowy. Czy mamy prawo sprzeciwić się ponownemu wykorzystaniu projektów? Czy przysługują nam jakiekolwiek prawa autorskie do tych kostiumów?
W 2025 r. ustawodawca znacząco zaostrzył sankcje wobec pracodawców i organizatorów, którzy zatrudniają lub dopuszczają do pracy z dziećmi osoby niezweryfikowane albo objęte zakazami. Nowelizacja ustawy z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich – nazywana potocznie „ustawą Kamilka” – rozszerzyła katalog wykroczeń i przestępstw, a także wprowadziła nowe ob...
Czy samorządowa instytucja kultury ma obowiązek składania formularza DG-1 do GUS? Tak – jeśli została wskazana w programie badań statystycznych lub wylosowana do próby, podlega obowiązkowi przekazywania danych na formularzu DG-1. Obowiązek ten wynika z ustawy o statystyce publicznej, a nie z przepisów o działalności kulturalnej, i dotyczy wszystkich podmiotów wpisanych do rejestru REGON – niezależnie od formy prawnej...
Każde centrum kultury, dom kultury, ośrodek kultury, klub czy świetlica, prowadzące działalność kulturalną na rzecz społeczności lokalnej, ma obowiązek corocznego złożenia sprawozdania K-07 do Głównego Urzędu Statystycznego. Termin przekazania danych za 2025 rok mija 24 lutego 2026 r., a niewywiązanie się z tego obowiązku może skutkować karą grzywny, a nawet odpowiedzialnością karną. Dokument ten nie tylko spełnia wy...
Gmina realizuje fundusz sołecki i pojawiła się propozycja, aby środki z tego funduszu – przeznaczone na zadania zgłoszone przez różne sołectwa (np. dożynki wiejskie, mikołajki w sołectwie itp.) – były przekazywane do instytucji kultury w formie dotacji celowej lub innym sposobem. Organizatorami tych wydarzeń są formalnie sołectwa, jednak zakupy związane z ich organizacją miałyby być realizowane przez instytucję kultu...
Korzystanie z narzędzi AI nie wymaga już specjalistycznej wiedzy informatycznej ani umiejętności programowania. Dzięki powszechnie dostępnym rozwiązaniom, takim jak ChatGPT czy inne platformy analityczne, pracownicy instytucji mogą samodzielnie analizować dane, planować wydarzenia i poszukiwać nowych sposobów dotarcia do publiczności. AI pozwala np. sprawdzić, dlaczego teoretycznie atrakcyjne wydarzenia nie przyciąga...
Biblioteki, muzea, galerie i teatry coraz chętniej sięgają po rozwiązania sztucznej inteligencji do digitalizacji zbiorów, interaktywnych wystaw czy automatyzacji komunikacji z odbiorcami. Jednak za innowacyjnością idzie również odpowiedzialność – szczególnie w obszarze prawa autorskiego. Bez wyraźnych zasad i świadomości prawnej wykorzystanie sztuczna inteligencja może rodzić poważne ryzyka: od niezamierzonego narus...
Sztuczna inteligencja (AI) zmienia sposób funkcjonowania instytucji kultury, otwierając przed nimi nowe możliwości organizacyjne, edukacyjne i promocyjne. Jednak wraz z rosnącym wykorzystaniem AI pojawiają się nowe regulacje prawne oraz pytania dotyczące odpowiedzialnego stosowania tych technologii. Jeśli zarządzasz biblioteką, muzeum, teatrem czy domem kultury, nasza najnowsza książka pomoże Ci zrozumieć, jak dostos...
Od 1 stycznia 2026 r. podstawowy próg stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych wzrośnie z 130.000 zł do 170.000 zł netto. Dla instytucji kultury oznacza to konieczność weryfikacji i – w wielu przypadkach – aktualizacji wewnętrznych regulaminów udzielania zamówień. Zmiana dotyczy nie tylko samego progu, ale także progów wewnętrznych i praktyki udzielania zamówień „od ręki”. Sprawdź, jakie działania powinny podjąć ...
Instytucja kultury w wyniku przetargu wyłoniła wykonawcę i zleciła budowę budynku głównego i gospodarczego na potrzeby nowo powstającego oddziału. W trakcie realizacji inwestycji zmianie uległa koncepcja położenia kostki półbrukowej wokół budynków na kostkę kamienną. Wartość inwestycji wzrośnie o ok. 0,50%. Czy taka zmiana w ramach tego zamówienia może być wprowadzona?
Proszę o opinię w sprawie progów stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych w przypadku zamówienia planowanego na przełomie roku. Instytucja kultury planuje wszczęcie postępowania przetargowego w bieżącym roku (2025), dotyczącego usługi ochrony budynku, której realizacja nastąpi w roku przyszłym (2026). Założeniem jest, że postępowanie zostanie ogłoszone i przeprowadzone jeszcze w 2025 roku. Czy w takim przypadku –...
