Od 2026 roku instytucje kultury mogą łatwiej nawiązywać współpracę z osobami prowadzącymi działalność nierejestrowaną – dzięki wyższemu limitowi przychodów i nowym zasadom jego obliczania. To dobra wiadomość m.in. dla domów kultury, bibliotek czy muzeów zatrudniających instruktorów, korepetytorów, artystów czy rękodzielników. Jakie warunki musi spełniać wykonawca? Jaką umowę zawrzeć i kto opłaca składki ZUS? W artyku...

Po kontroli ZUS nasz instytucja kultura zapłaciła składki społeczne za zleceniobiorcę, który wypełnił źle oświadczenie i został zgłoszony tylko do ubezpieczenia zdrowotnego, podlegał w okresie wykonywania zlecenia także do składek społecznych. Zapłaciliśmy zaległe składki przypadające na zleceniobiorcę i zleceniodawcę. Po pewnym czasie zleceniobiorca wpłacił kwotę (przypis na ubezpieczeniu społecznym i odpis na zdrow...

W instytucjach kultury często zdarza się, że pracownicy etatowi jednocześnie tworzą utwory objęte prawem autorskim, za które otrzymują honorarium. Choć wynagrodzenie to może być wypłacane w ramach umowy o pracę, nie jest ono traktowane jak typowa pensja – ani przez ustawę o PIT, ani przez przepisy o minimalnym wynagrodzeniu. Co to oznacza w praktyce? Honoraria za przeniesienie praw autorskich nie podnoszą wynagrodzen...

Jeżeli kierujesz instytucją kultury – biblioteką, domem kultury, muzeum czy teatrem – będziesz musiał przygotować się na nowe obowiązki związane z jawnością wynagrodzeń. Unijna dyrektywa o równości płac wprowadzi konieczność wartościowania pracy, czyli oceny stanowisk w oparciu o obiektywne kryteria, takie jak umiejętności, zakres odpowiedzialności czy warunki pracy. W praktyce oznacza to potrzebę przeanalizowania st...

Jeśli jako dyrektor instytucji kultury prowadzisz nabory do pracy, musisz przygotować się na istotne zmiany. Projekt nowych przepisów przewiduje realne kary finansowe nie tylko dla instytucji jako pracodawcy, ale również dla osoby działającej w jej imieniu – czyli także dla Ciebie. W praktyce oznacza to, że każde ogłoszenie o pracę, zakres zbieranych danych od kandydatów oraz zasady wynagradzania powinny zostać dokła...

Jawność wynagrodzeń przestaje być „miłym dodatkiem” do polityki HR, a staje się twardym obowiązkiem prawnym – z konkretnymi sankcjami finansowymi w tle. Z drugiej strony mamy RODO, ochronę danych osobowych, klauzule informacyjne, minimalizację danych i ryzyko naruszenia prywatności pracowników. Na szkoleniu krok po kroku rozbieramy na czynniki pierwsze najtrudniejsze pytania: czy wynagrodzenie to dana wrażliwa? Jak d...

Zaświadczenie A1 dla zleceniobiorcy zagranicznego jest kluczowe dla prawidłowego ustalenia obowiązków instytucji kultury jako płatnika składek w przypadku umowy zlecenia wykonywanej w Polsce przez artystę zamieszkałego w innym państwie UE. Co do zasady wykonywanie zlecenia na terytorium RP skutkuje objęciem polskim systemem ubezpieczeń społecznych. Chyba że zastosowanie znajdą przepisy unijnej koordynacji zabezpiecze...

Jak skontaktować się z ZUS po likwidacji ePUAP i nie narazić instytucji kultury na przekroczenie terminów? Od 2026 roku dotychczasowy kanał komunikacji przestał wywoływać skutki prawne, co oznacza konieczność zmiany dotychczasowych procedur. W artykule wyjaśniamy, jakie formy kontaktu z ZUS są obecnie obowiązujące oraz jak bezpiecznie składać wnioski, aby mieć pewność ich skutecznego doręczenia.

Jeżeli w Twojej instytucji kultury pracownicy korzystają ze zwolnień lekarskich, urlopów macierzyńskich, rodzicielskich czy opiekuńczych, to ustalenie prawidłowej podstawy wymiaru zasiłku jest jednym z kluczowych zadań po Twojej stronie. W 2026 r. szczególnej uwagi wymagają sytuacje takie jak zmiana etatu, niepełne miesiące zatrudnienia, umowy zlecenia zawierane z własnymi pracownikami, przekroczenie 30-krotności czy...

Jeśli twoja instytucja kultury współpracuje z artystami, instruktorami lub specjalistami na podstawie umów cywilnoprawnych albo B2B, warto przygotować się na nadchodzące zmiany. Parlament przyjął ustawę reformującą Państwową Inspekcję Pracy, która znacząco wzmacnia jej uprawnienia – m.in. pozwala inspektorom wydawać decyzje o przekształceniu umów cywilnoprawnych w umowę o pracę. Ustawa czeka obecnie na podpis prezyde...

Kalkulator odpisu na ZFŚS 2026 pomoże Ci szybko ustalić, jaką kwotę musisz zaplanować i przekazać na rachunek funduszu w Twojej instytucji kultury. Nowa podstawa 7.848,60 zł oznacza wyższy odpis na każdego pracownika, a przy stałym zespole nawet niewielka zmiana przekłada się na realne obciążenie planu finansowego. Korzystając z kalkulatora odpisu na ZFŚS 2026, sprawdzisz wysokość odpisu podstawowego, ewentualne zwię...

W instytucji kultury odpis na ZFŚS to nie tylko formalność, ale konkretna pozycja w planie finansowym. Dlatego zanim zaplanujesz przelewy i zamkniesz pierwszy kwartał, musisz przeliczyć fundusz według nowej podstawy. Jako kadrowa w muzeum, domu kultury czy bibliotece musisz sprawdzić stan zatrudnienia na 1 stycznia 2026 r., prawidłowo ustalić przeciętną liczbę etatów, zastosować właściwe procenty odpisu oraz uwzględn...