Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Kontakt
Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.
ul. Łotewska 9a
03-918 Warszawa
Ostatnie numery
Copyright 2026 © Wszelkie prawa zastrzeżone
Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.
ul. Łotewska 9a
03-918 Warszawa
Instytucje kultury czekają jedne z największych od lat zmian w zakresie zwolnień lekarskich i kontroli ZUS. Nowe regulacje będą wchodzić w życie etapami: część przepisów obowiązuje już od 27 stycznia 2026 r., kluczowe zmiany zaczną obowiązywać od 13 kwietnia 2026 r., a kolejne wejdą w życie 1 stycznia 2027 r. Dla działów kadr i płac w instytucjach kultury oznacza to konieczność gruntownego przygotowania procedur – zw...
Uruchomienie Krajowego Systemu e-Faktur całkowicie zmienia sposób rozliczania delegacji, zakupów pracowniczych i faktur kosztowych. Pracownicy nie otrzymują już „papierowych” faktur, a instytucje muszą nauczyć się sprawnie identyfikować, przypisywać i akceptować dokumenty dostępne wyłącznie w KSeF. Jak rozliczyć nocleg, paliwo czy opłatę autostradową, gdy faktura znajduje się na platformie Ministerstwa Finansów? Jak ...
Status ucznia lub studenta ma istotne znaczenie dla instytucji kultury zarówno w zakresie obowiązków składkowych, jak i stosowania preferencji podatkowych – w tym ulgi na dziecko oraz tzw. ulgi dla młodych. W 2026 r., przy zmieniających się limitach przychodów oraz ewoluujących interpretacjach ZUS i organów podatkowych, prawidłowe rozliczanie osób uczących się zatrudnianych przez instytucje kultury wymaga szczególnej...
Jawność wynagrodzeń przestaje być „miłym dodatkiem” do polityki HR, a staje się twardym obowiązkiem prawnym – z konkretnymi sankcjami finansowymi w tle. Z drugiej strony mamy RODO, ochronę danych osobowych, klauzule informacyjne, minimalizację danych i ryzyko naruszenia prywatności pracowników. Na szkoleniu krok po kroku rozbieramy na czynniki pierwsze najtrudniejsze pytania: czy wynagrodzenie to dana wrażliwa? Jak d...
Jawność wynagrodzeń wchodzi w życie 24 grudnia 2025 r. Choć medialnie mówi się o „jawności wynagrodzeń”, prawidłowe określenie to przejrzystość wynagradzania i eliminacja dyskryminacji płacowej ze względu na płeć. Sprawdź, jak przygotować regulaminy, procedury i dokumentację zgodnie z nowelizacją Kodeksu pracy i wymogami UE. Wysłuchaj, kiedy i jak pracownik może wystąpić o porównanie swojej pensji ze średnią wynagrod...
Już od 24 grudnia 2025 r. każdy pracodawca będzie zobowiązany do podawania w ogłoszeniu o pracę informacji o wynagrodzeniu lub jego przedziale. Nowy przepis art. 183ca Kodeksu pracy ma zwiększyć przejrzystość płac, ale jednocześnie rodzi pytania o ochronę danych osobowych pracowników – zwłaszcza w małych zespołach lub przy unikalnych stanowiskach. Czy jawność płac może pośrednio ujawnić zarobki konkretnej osoby? Jaki...
Instytucja kultury wypłaciła pracownikowi nagrodę jubileuszową z tytułu 20-lecia pracy. W wyniku błędu działu kadr w obliczeniu stażu pracy, świadczenie to zostało wypłacone z opóźnieniem – o rok i cztery miesiące później, niż wynikało to z faktycznego stażu pracownika. Zgodnie z obowiązującym u pracodawcy Regulaminem Wynagradzania, nagrody jubileuszowe przysługują co 5 lat. Czy w opisanej sytuacji – mimo że od poprz...
Pracownik samorządowy został zatrudniony od 1 stycznia 2026 r. w instytucji kultury na podstawie umowy o pracę. W dotychczasowym miejscu zatrudnienia – jednostce samorządowej – udzielono mu urlopu bezpłatnego na okres od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r., na podstawie art. 174 kp. W związku z nowym zatrudnieniem pracownik przedłożył w instytucji kultury następujące dokumenty potwierdzające przebieg dotychczaso...
Pracownica przedstawiła zaświadczenie z ZUS potwierdzające prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej oraz opłacanie w tym czasie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Jednocześnie – jak wynika z treści zaświadczenia – przez kilka dni w tym okresie była zwolniona z obowiązku opłacania składek, w związku z pobieraniem zasiłku chorobowego oraz zasiłku opiekuńczego z ubezpieczenia chorobowego. Czy – zg...
Czy pracodawca, który wdrożył monitoring w miejscu pracy, ma prawo — pod nieobecność — zdalnie obserwować pracowników w czasie rzeczywistym? Czy dopuszczalne jest bieżące śledzenie obrazu z kamer w celu weryfikacji, czym zajmują się pracownicy, gdzie aktualnie przebywają oraz kiedy opuszczają miejsce pracy?
Nasz pracownik otrzyma wypowiedzenie umowy o pracę w dniu 14 stycznia, z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. Jest zatrudniony na pełen etat i posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Proszę o informację, jaka liczba dni urlopu przysługuje mu za bieżący rok, z uwzględnieniem dodatkowego urlopu wynikającego z orzeczenia o niepełnosprawności. Pracownik będzie w okresie wypowiedzenia zwo...
Pracownik dostarczył do instytucji kultury zaświadczenie z ZUS potwierdzające 20-letni staż pracy na podstawie własnej działalności gospodarczej. Z dniem 1 stycznia 2026 r. jego staż pracy wynosi 45 lat 2 miesiące 18 dni. Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej ogranicza się do wypłaty nagrody jubileuszowej po 40 latach pracy – 300% wynagrodzenia miesięcznego. Co z powyższym czy możemy wypłacić ...
Jak prawidłowo policzyć staż pracy pracownika, który 18 lat temu będąc studentem pracował na podstawie umowy zlecenie. Umowa ta nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym na podstawie odrębnych przepisów. Pracownik przyniósł umowę zlecenia zawartą na czas nieoznaczony od 03.04.2007 r. Sam niestety nie pamięta, kiedy z pracodawcą zakończył tę umowę, a nie ma możliwości uzyskania zaświadczenia. Firma już prawd...
Czy poprowadzenie koncertu przez konferansjera to dzieło twórcze, czy raczej świadczenie usług na zlecenie? Filharmonia, która zawarła z prelegentem umowę o dzieło, została zakwestionowana przez ZUS i NFZ – ich zdaniem była to umowa zlecenia, a więc podlegająca obowiązkowym składkom. Sprawa trafiła do sądu, a rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2025 r. może mieć wpływ na praktykę zatrudnian...
Instytucja kultury zleciła wykonanie scenariusza wystawy stałej (opracowanie scenariusza, opracowanie narracji wystawy, wybór eksponatów i ich odpowiednie zaaranżowanie) osobie fizycznej na podstawie umowy o dzieło. Czy można zastosować przy rozliczeniu umowy prawa autorskie zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PIT, tj. 50% koszty uzyskania przychodów? Wykonawca przenosi w całość prawa autorskie do nieograniczoneg...
Od 1 stycznia 2026 r. zatrudniamy pracownika na podstawie umowy o pracę w wymiarze 1/2 etatu. Wynagrodzenie z tytułu tej umowy nie przekroczy wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2026 r. – 4.806 zł brutto).Dodatkowo, pracownik wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z innym podmiotem (innym pracodawcą). Czy w opisanym przypadku jako pracodawca mamy obowiązek naliczania i opłacania składki na Fu...
W codziennej pracy instytucji kultury trudno znaleźć czas na śledzenie wszystkich rozliczeń z ZUS – aż do chwili, gdy pojawia się pismo, wezwanie lub nieoczekiwana kontrola. Tymczasem większości tych sytuacji można łatwo zapobiec. Wystarczy na bieżąco korzystać z PUE ZUS – bezpłatnego systemu, który daje płatnikom stały dostęp do kluczowych danych, statusów dokumentów i korespondencji z urzędem. Dzięki niemu instytuc...
Prosimy o informację, czy zaświadczenia z ZUS, które umożliwiają doliczenie do stażu pracy okresów prowadzenia działalności gospodarczej lub wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia, powinny być wystawione z datą po 1 stycznia 2026 roku. Część pracowników złożyła wnioski o wydanie takich zaświadczeń jeszcze w 2025 roku, jednak od początku 2026 roku wprowadzono nowy wzór formularza USP w ZUS. W związku z tym poja...
Od 2026 roku instytucje kultury mogą łatwiej nawiązywać współpracę z osobami prowadzącymi działalność nierejestrowaną – dzięki wyższemu limitowi przychodów i nowym zasadom jego obliczania. To dobra wiadomość m.in. dla domów kultury, bibliotek czy muzeów zatrudniających instruktorów, korepetytorów, artystów czy rękodzielników. Jakie warunki musi spełniać wykonawca? Jaką umowę zawrzeć i kto opłaca składki ZUS? W artyku...
Po kontroli ZUS nasz instytucja kultura zapłaciła składki społeczne za zleceniobiorcę, który wypełnił źle oświadczenie i został zgłoszony tylko do ubezpieczenia zdrowotnego, podlegał w okresie wykonywania zlecenia także do składek społecznych. Zapłaciliśmy zaległe składki przypadające na zleceniobiorcę i zleceniodawcę. Po pewnym czasie zleceniobiorca wpłacił kwotę (przypis na ubezpieczeniu społecznym i odpis na zdrow...
W instytucjach kultury często zdarza się, że pracownicy etatowi jednocześnie tworzą utwory objęte prawem autorskim, za które otrzymują honorarium. Choć wynagrodzenie to może być wypłacane w ramach umowy o pracę, nie jest ono traktowane jak typowa pensja – ani przez ustawę o PIT, ani przez przepisy o minimalnym wynagrodzeniu. Co to oznacza w praktyce? Honoraria za przeniesienie praw autorskich nie podnoszą wynagrodzen...
