ustawa

w art. 10 w ust. 1 pkt 11 otrzymuje brzmienie:

"11) wnoszenie powództwa na rzecz obywateli w sprawach o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, a także wstępowanie, za zgodą powoda, do postępowania w tych sprawach w każdym jego stadium;";

w art. 11:

a) dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1,

b) w ust. 1:

– po pkt 7 dodaje się pkt 7a w brzmieniu:

"7a) stwierdzania, w drodze decyzji, istnienia stosunku pracy, w sytuacji kiedy zawarto umowę cywilnoprawną lub kiedy osoba faktycznie świadczy pracę za wynagrodzeniem w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy powinna być zawarta umowa o pracę, przy czym warunkiem wydania decyzji jest niewykonanie polecenia, o którym mowa w ust. 2 pkt 2. Art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się;",

– pkt 8 otrzymuje brzmienie:

"8) skierowania wystąpienia lub wydania polecenia w razie stwierdzenia innych naruszeń niż wymienione w pkt 1-7, a także wyciągnięcia konsekwencji w stosunku do osób odpowiedzialnych.",

c) dodaje się ust. 2 w brzmieniu:

"2. Właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy, po umożliwieniu stronom stosunku prawnego zajęcia stanowiska, są uprawnione również do wydania polecenia usunięcia naruszeń dotyczących:

1) funkcjonowania umowy cywilnoprawnej lub

2) niezawarcia umowy o pracę - w sytuacji gdy w stosunku prawnym łączącym strony dominują cechy stosunku pracy określone w art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.";

w art. 13:

a) pkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) pracodawcy - a w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, kontroli legalności zatrudnienia oraz zawierania umów cywilnoprawnych w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy powinna być zawarta umowa o pracę, także niebędący pracodawcami przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne - na rzecz których jest lub w okresie roku poprzedzającego dzień rozpoczęcia kontroli była świadczona praca przez osoby fizyczne, w tym przez osoby wykonujące na własny rachunek działalność gospodarczą, bez względu na podstawę świadczenia pracy,",

b) pkt 5 otrzymuje brzmienie:

"5) przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne, na rzecz których w ramach prowadzonej przez te podmioty działalności:

a) jest lub w okresie roku poprzedzającego dzień rozpoczęcia kontroli było wykonywane zlecenie,

b) są lub w okresie roku poprzedzającego dzień rozpoczęcia kontroli były świadczone usługi przez przyjmującego zlecenie lub świadczącego usługi

– w zakresie wypłacania takim osobom wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę,";

w art. 14 w ust. 2 pkt 3 otrzymuje brzmienie:

"3) przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zakresie niezbędnym do realizacji zadań Państwowej Inspekcji Pracy;";

po art. 14 dodaje się art. 14a i art. 14b w brzmieniu:

"Art. 14a. Państwowa Inspekcja Pracy udostępnia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych:

1) ustalone podczas kontroli dane podmiotu kontrolowanego obejmujące:

a) numer identyfikacji podatkowej (NIP),

b) numer z krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON),

c) nazwę,

d) adres siedziby, w tym miejsca wykonywania pracy, jeżeli podmiotem powierzającym pracę jest agencja zatrudnienia,

e) datę kontroli,

f) wysokość kwoty wskazanej w nakazie inspektora pracy, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7;

2) ustalone podczas kontroli dane osób wykonujących pracę obejmujące:

a) imię i nazwisko,

b) numer PESEL, a jeżeli nie nadano numeru PESEL - rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości,

c) obywatelstwo,

d) okres wykonywanej pracy,

e) rodzaj zawartej umowy

– w zakresie niezbędnym do realizacji zadań określonych w art. 68 ust. 1 pkt 1 i 6, art. 68ac oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199, 252, 426 i 473).

Art. 14b. 1. Na wniosek podmiotu wskazanego w art. 13 pkt 1-6, Główny Inspektor Pracy wydaje interpretację indywidualną w zakresie stosowania przepisów prawa pracy dotyczących ustalenia, czy przedstawiony we wniosku stosunek prawny stanowi stosunek pracy w rozumieniu art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, które w dniu złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej są przedmiotem toczącego się postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy Państwowej Inspekcji Pracy lub Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

2. Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej zawiera:

1) dane identyfikujące wnioskodawcę;

2) opis stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego;

w art. 18:

a) w ust. 1:

– pkt 3 otrzymuje brzmienie:

"3) opracowywanie rocznych i wieloletnich programów działania Państwowej Inspekcji Pracy dotyczących ukierunkowanych kontroli na podstawie analizy ryzyka;",

– w pkt 11 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 12 w brzmieniu:

"12) wydawanie interpretacji indywidualnych w drodze decyzji.",

b) dodaje się ust. 8 i 9 w brzmieniu:

"8. Główny Inspektor Pracy:

1) opracowuje wieloletnią strategię budowania zdolności i poprawy warunków pracy Państwowej Inspekcji Pracy, obejmującą w szczególności:

a) rozwiązanie problemu nieobsadzonych etatów,

b) wprowadzenie narzędzi informatycznych na potrzeby skutecznych kontroli,

c) opracowanie:

– metod zarządzania i narzędzi oceny ryzyka, aby kontrole były ukierunkowane i skuteczne,

– planu szkoleń dla pracowników w zakresie wdrażania nowych przepisów, standardów operacyjnych i narzędzi informatycznych;

2) przedkłada strategię do zatwierdzenia Radzie Ochrony Pracy.

9. Rada Ochrony Pracy zatwierdza strategię, o której mowa w ust. 8, w terminie 14 dni od dnia jej przekazania przez Głównego Inspektora Pracy. Brak stanowiska Rady Ochrony Pracy w terminie 14 dni oznacza zatwierdzenie strategii. Termin ten dotyczy każdego kolejnego rozpatrzenia tej strategii w brzmieniu zmienionym po zgłoszeniu przez Radę Ochrony Pracy uwag.";

w art. 19:

a) w ust. 1:

– pkt 4 otrzymuje brzmienie:

"4) wydawanie decyzji w sprawach, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 i 7a;",

– po pkt 4 dodaje się pkt 4a w brzmieniu:

"4a) wnoszenie powództwa na rzecz obywateli w sprawach o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, a także wstępowanie, za zgodą powoda, do postępowania w tych sprawach w każdym jego stadium;",

b) po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

"1a. Okręgowy inspektor pracy informuje właściwe organy podatkowe o:

1) przekazaniu do sądu powszechnego odwołania od decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, oraz uprawomocnieniu się orzeczenia sądu w sprawie tej decyzji;

2) wniesieniu powództwa, o którym mowa w art. 33a ust. 3, oraz uprawomocnieniu się orzeczenia sądu wydanego w wyniku wniesienia tego powództwa.";

w art. 23 w ust. 1:

a) po pkt 2 dodaje się pkt 2a w brzmieniu:

"2a) żądania od podmiotu kontrolowanego - w uzasadnionych przypadkach, jeżeli nie stoi to w sprzeczności z celem kontroli - przeprowadzenia transmisji online umożliwiającej kontrolę dokumentów, wysłuchanie strony oraz przesłuchanie podmiotu kontrolowanego przy zastosowaniu dostępnych urządzeń technicznych umożliwiających przekaz telekomunikacyjny, w szczególności urządzeń umożliwiających dwukierunkową łączność, pozwalających na odbiór obrazu lub obrazu i dźwięku w czasie rzeczywistym między uczestnikami czynności kontrolnej;",

b) pkt 5 otrzymuje brzmienie:

"5) żądania przedłożenia, w postaci papierowej lub elektronicznej, akt osobowych i wszelkich dokumentów związanych z wykonywaniem pracy przez pracowników lub osoby świadczące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy;",

c) w pkt 5a po wyrazach "w ustawie z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług" dodaje się przecinek oraz wyrazy "lub dostarczania ich w postaci elektronicznej",

d) pkt 8 otrzymuje brzmienie:

"8) wykonywania odpisów lub wyciągów z dokumentów, kopii dokumentów w postaci elektronicznej lub w postaci papierowej, jak również zestawień i obliczeń sporządzanych na podstawie dokumentów, niezbędnych dla celów kontroli, a w razie potrzeby żądania ich od podmiotu kontrolowanego;";

po art. 23 dodaje się art. 23a w brzmieniu:

"Art. 23a. Inspektor pracy może zwrócić się do właściwego terytorialnie okręgowego inspektora pracy, aby wezwał osobę zamieszkującą lub przebywającą na terenie działania tego inspektoratu pracy do złożenia wyjaśnień lub zeznań związanych z przeprowadzaną kontrolą. Inspektor pracy przeprowadzający kontrolę wskazuje okoliczności będące przedmiotem wyjaśnień lub zeznań.";

w art. 26 dodaje się ust. 5-8 w brzmieniu:

"5. W uzasadnionych przypadkach, jeżeli nie stoi to w sprzeczności z celem kontroli i może usprawnić jej przeprowadzenie lub przemawia za tym charakter prowadzonej przez kontrolowanego działalności, kontrola lub poszczególne czynności kontrolne mogą być przeprowadzone w sposób zdalny, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 366, 820 i 1456) lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2024 r. poz. 1513).

6. Prowadzenie kontroli lub poszczególnych czynności kontrolnych w sposób zdalny nie ogranicza korzystania przez inspektora pracy z uprawnień wynikających z ust. 1 i 2 oraz art. 23 ust. 1.

7. W przypadku kontroli, o której mowa w ust. 5, okazanie legitymacji służbowej oraz przekazanie upoważnienia do przeprowadzania kontroli odbywa się za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

8. Prowadzenie kontroli lub poszczególnych czynności kontrolnych w sposób zdalny odbywa się przy użyciu środków technicznych i organizacyjnych zapewniających odpowiedni poziom bezpieczeństwa w systemach teleinformatycznych, w tym poufność, dostępność i integralność transmisji danych, z zastosowaniem mechanizmów kryptograficznych w sposób adekwatny do zagrożeń lub wymogów przepisów prawa, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703 oraz z 2026 r. poz. 160).";

w art. 31:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Ustalenia kontroli są dokumentowane w protokole kontroli sporządzonym na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej.",

b) w ust. 2:

– pkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) nazwę podmiotu kontrolowanego i jego adres oraz numer z krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) lub, w przypadku osób fizycznych, numer identyfikacyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), a w przypadku pracodawcy posiadającego siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej numer identyfikacyjny uzyskany w państwie siedziby pracodawcy dla celów podatkowych albo ubezpieczeniowych;",

– po pkt 7 dodaje się pkt 7a w brzmieniu:

"7a) informacje uzyskane w trybie, o którym mowa w art. 23a;",

c) ust. 9 otrzymuje brzmienie:

"9. Inspektor pracy przeprowadzający kontrolę przekazuje protokół kontroli podmiotowi kontrolowanemu. Protokół w postaci papierowej sporządza się w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach.",

d) po ust. 10 dodaje się ust. 10a w brzmieniu:

"10a. Notatkę urzędową sporządza się na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej.";

w art. 33 w ust. 1:

a) pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie:

"1) wydaje decyzje, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1-4 i 6-7 oraz art. 11a;

2) kieruje wystąpienia i wydaje polecenia, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 oraz art. 11b;",

b) uchyla się pkt 3;

po art. 33 dodaje się art. 33a w brzmieniu:

"Art. 33a. 1. Na podstawie ustaleń dokonanych w toku kontroli przez inspektora pracy okręgowy inspektor pracy zawiadamia strony o wszczęciu postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a.

2. Stronami postępowania, o których mowa w ust. 1, są podmioty i osoby, których może dotyczyć decyzja, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a.

3. Jeżeli okręgowy inspektor pracy stwierdzi, że praca jest wykonywana w warunkach określonych w art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, może wydać decyzję, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, lub wnieść powództwo o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy.

4. W postępowaniu administracyjnym dotyczącym decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, uwzględnia się wolę stron o ile nie jest ona sprzeczna z prawem w szczególności z przepisami prawa pracy lub zasadami współżycia społecznego albo nie zmierza do obejścia prawa.

5. W postępowaniu administracyjnym dotyczącym decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do osób objętych szczególną ochroną pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę.

6. Okręgowy inspektor pracy może wnieść powództwo, o którym mowa w ust. 3, w szczególności gdy zachodzi konieczność ustalenia istnienia lub treści stosunku pracy za okres wcześniejszy niż ten, który może zostać objęty decyzją, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a.

7. W przypadku wniesienia powództwa, o którym mowa w ust. 3, okręgowy inspektor pracy nie wydaje decyzji w zakresie objętym powództwem.

8. Wszczęcie przez okręgowego inspektora pracy postępowania, o którym mowa w ust. 1, przerywa bieg przedawnienia roszczeń pracowniczych dotyczących stosunku pracy. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia uprawomocnienia się decyzji wydanej w tym postępowaniu albo od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu wydanego w wyniku wniesienia odwołania albo powództwa o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy.";

w art. 34:

a) ust. 1-1b otrzymują brzmienie:

"1. Decyzje, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1-7a i art. 11a, są wydawane na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej.

1a. Decyzje, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1-4, mogą być wydawane w formie ustnej lub w formie wpisu do dziennika budowy.

1b. Polecenia, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 8 i art. 11b, są wydawane w formie ustnej.",

b) po ust. 1b dodaje się ust. 1c w brzmieniu:

"1c. Polecenie, o którym mowa w art. 11 ust. 2, wydaje się na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Inspektor pracy, wydając polecenie, określa termin jego wykonania w taki sposób, żeby ocena jego wykonania w oparciu o całokształt okoliczności sprawy nastąpiła w trakcie trwania kontroli.",

c) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Decyzje, o których mowa w ust. 1 i 1a, wydane na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej albo w formie wpisu do dziennika budowy zawierają:

1) oznaczenie organu Państwowej Inspekcji Pracy;

2) datę wydania;

3) oznaczenie strony lub stron decyzji;

4) powołanie podstawy prawnej;

5) rozstrzygnięcie;

6) termin usunięcia stwierdzonych uchybień;

7) pouczenie o przysługujących środkach odwoławczych;

8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.",

d) po ust. 2 dodaje się ust. 2a-2l w brzmieniu:

"2a. Do decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, nie stosuje się przepisu ust. 2 pkt 6.

2b. Rozstrzygnięcie decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, zawiera:

1) oznaczenie stron umowy o pracę;

2) rodzaj umowy o pracę;

3) datę zawarcia umowy o pracę;

w art. 35 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Podmiot kontrolowany, do którego została skierowana decyzja, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1-7a oraz art. 11a, ma obowiązek poinformowania, na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, o jej realizacji odpowiedniego organu Państwowej Inspekcji Pracy z upływem terminów określonych w decyzji lub po jej uprawomocnieniu.";

w art. 36:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Wystąpienia, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 8 i art. 11b, powinny zawierać wnioski pokontrolne i ich podstawę prawną.",

b) po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

"1a. Wystąpienia, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 8 i art. 11b, są wydawane na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej.",

c) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Podmiot kontrolowany lub organ sprawujący nad nim nadzór, do którego skierowano wystąpienie, jest obowiązany w terminie określonym w wystąpieniu, niedłuższym niż 30 dni, zawiadomić, na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, odpowiedni organ Państwowej Inspekcji Pracy o terminie i sposobie realizacji wniosków pokontrolnych.";

po art. 37a dodaje się art. 37aa w brzmieniu:

"Art. 37aa. Główny Inspektor Pracy określi, w drodze zarządzenia, metody i standardy zarządzania kontrolami Państwowej Inspekcji Pracy.".

"Art. 63 1. W sprawach o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy okręgowi inspektorzy pracy mogą wytaczać powództwa na rzecz obywateli, a także wstępować, za zgodą powoda, do postępowania w tych sprawach w każdym jego stadium.

Art. 63 2. W sprawach wymienionych w art. 63 1do okręgowych inspektorów pracy stosuje się odpowiednio przepisy o prokuratorze.";

w art. 398 2 w § 2 w pkt 3 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 4 w brzmieniu:

"4) dotyczących odwołań od decyzji, o których mowa w art. 14b ust. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 1712, z późn. zm.).";

w art. 460 § 1 otrzymuje brzmienie:

"§ 1. Zdolność sądową i procesową ma także:

1) pracodawca, choćby nie posiadał osobowości prawnej;

2) okręgowy inspektor pracy - w sprawach z zakresu prawa pracy;

3) organ rentowy i wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności - w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.";

w art. 461:

a) § 1 1 otrzymuje brzmienie:

"§ 1 1. Do właściwości sądów rejonowych, bez względu na wartość przedmiotu sporu, należą sprawy z zakresu prawa pracy o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia stosunku pracy, o przywrócenie do pracy i przywrócenie poprzednich warunków pracy lub płacy oraz łącznie z nimi dochodzone roszczenia i o odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy, sprawy dotyczące kar porządkowych i świadectwa pracy oraz roszczenia z tym związane, a także sprawy dotyczące odwołań od decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy.",

b) po § 1 1 dodaje się § 1 2 w brzmieniu:

"§ 1 2. Do właściwości sądów okręgowych, bez względu na wartość przedmiotu sporu, należą sprawy z zakresu prawa pracy dotyczące odwołań od decyzji, o której mowa w art. 14b ust. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy.",

c) po § 2 2 dodaje się § 2 3 i 2 4 w brzmieniu:

"§ 2 3. W sprawach odwołań od decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd rejonowy, w którego obszarze właściwości znajduje się miejsce wykonywania pracy ustalone w tej decyzji.

§ 2 4. W sprawach odwołań od decyzji, o której mowa w art. 14b ust. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd okręgowy, w którego obszarze właściwości znajduje się miejsce zamieszkania albo siedziba odwołującego się.";

w art. 465 po § 1 1 dodaje się § 1 2 w brzmieniu:

"§ 1 2. Pełnomocnikiem właściwego organu Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach, o których mowa w art. 461 § 1 1 i 1 2, może być również pracownik Państwowej Inspekcji Pracy.";

w art. 476 w § 1 po pkt 1 1 dodaje się pkt 1 2 i 1 3 w brzmieniu:

"12) w których wniesiono odwołanie od decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy;

13) w których wniesiono odwołanie od decyzji, o której mowa w art. 14b ust. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy;";

w części pierwszej w księdze pierwszej w tytule VII w dziale III w rozdziale 2:

a) po tytule rozdziału dodaje się oznaczenie i tytuł oddziału w brzmieniu:

"Oddział 1

Przepisy ogólne",

b) po art. 477 1bdodaje się art. 477 1ci art. 477 1d w brzmieniu:

"Art. 477 1c. § 1. W sprawach o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, jeżeli istnienie lub treść stosunku pracy nie budzi wątpliwości, a sąd uzna, mając na względzie całokształt twierdzeń i przeprowadzonych dotychczas dowodów, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Strony należy uprzedzić o możliwości wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym i umożliwić im zajęcie stanowiska w piśmie procesowym, w terminie niekrótszym niż 7 dni.

§ 2. Sąd może wydać wyrok wstępny tylko co do istnienia stosunku pracy, a co do treści stosunku pracy zarządzić dalszą rozprawę albo jej odroczenie.

§ 3. Wydając wyrok wstępny, o którym mowa w § 2, sąd, rozstrzygając o treści stosunku pracy, może jednocześnie wydać wyrok częściowy w zakresie ustalenia rodzaju umowy lub niektórych ustalonych warunków pracy lub płacy.

Art. 477 1d. Przewodniczący i sąd są obowiązani podejmować czynności tak, aby termin posiedzenia, na którym sprawa ma zostać rozpoznana, przypadł niepóźniej niż miesiąc od dnia wniesienia pozwu, a jeżeli pozew był dotknięty brakami - od dnia usunięcia tych braków.",

c) po art. 477 7a dodaje się oddział 2 w brzmieniu:

"Oddział 2

Postępowanie w sprawach dotyczących odwołań od decyzji Głównego Inspektora Pracy w przedmiocie interpretacji indywidualnych, odwołań od decyzji okręgowego inspektora pracy w przedmiocie stwierdzenia istnienia stosunku pracy oraz zażaleń na postanowienia o nadaniu decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności

Art. 477 7b. § 1. Odwołanie od decyzji okręgowego inspektora pracy, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, wnosi się na piśmie za pośrednictwem okręgowego inspektora pracy w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia.

po art. 755 5dodaje się art. 755 6 w brzmieniu:

"Art. 755 6. § 1. W sprawie o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy albo w sprawie odwołania od decyzji okręgowego inspektora pracy w przedmiocie stwierdzenia istnienia stosunku pracy sąd może udzielić zabezpieczenia polegającego na tym, że umowa w trakcie postępowania może zostać zmieniona, wypowiedziana lub rozwiązana jedynie na zasadach określonych w przepisach prawa pracy dotyczących powszechnej i szczególnej ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę.

§ 2. Jeżeli przemawia za tym potrzeba ochrony praw pracownika, a istnienie stosunku pracy zostało uprawdopodobnione, sąd może dodatkowo unormować prawa i obowiązki stron umowy na czas trwania postępowania.

§ 3. Jeżeli umowa została zawarta na czas określony, możliwość jej wygaśnięcia w trakcie zabezpieczenia, o którym mowa w § 1, jest oceniania z uwzględnieniem przepisów określających dopuszczalny czas trwania i liczbę umów o pracę zawieranych na czas określony.

§ 4. W trakcie zabezpieczenia, o którym mowa w § 1, osobie, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja albo powództwo o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, przysługuje prawo odwołania się do sądu od wypowiedzenia oraz prawo skierowania do sądu żądań powiązanych z rozwiązaniem umowy bez wypowiedzenia lub wygaśnięciem umowy - na zasadach określonych w przepisach prawa pracy.

§ 5. Sąd może odmówić udzielenia zabezpieczenia, o którym mowa w § 1, jeśli w świetle okoliczności sprawy treść powództwa albo decyzji nie uprawdopodabnia, że umowa której dotyczy odwołanie jest umową o pracę.

§ 6. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia, o którym mowa w § 1, podlega rozpoznaniu bezzwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 3 dni od dnia jego wpływu do sądu.".

w art. 281:

a) w § 1:

– po pkt 1a dodaje się pkt 1b w brzmieniu:

"1b) narusza zakaz, o którym mowa w art. 34 ust. 2l ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 1712, z późn. zm.),",

– w części wspólnej wyrazy "podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł" zastępuje się wyrazami "podlega karze grzywny od 2000 zł do 60 000 zł",

b) w § 2 wyrazy "podlega karze grzywny od 1500 zł do 45 000 zł" zastępuje się wyrazami "podlega karze grzywny od 3000 zł do 90 000 zł";

w art. 282:

a) w § 1 wyrazy "podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł" zastępuje się wyrazami "podlega karze grzywny od 2000 zł do 60 000 zł",

b) w § 3 wyrazy "podlega karze grzywny od 1500 zł do 45 000 zł" zastępuje się wyrazami "podlega karze grzywny od 3000 zł do 90 000 zł";

w art. 283 w § 1 wyrazy "podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł" zastępuje się wyrazami "podlega karze grzywny od 2000 zł do 60 000 zł".

w art. 70:

a) w § 6 po pkt 3 dodaje się pkt 3a i 3b w brzmieniu:

"3a) przekazania do sądu powszechnego odwołania od decyzji w sprawie stwierdzenia istnienia stosunku pracy, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 1712, z późn. zm.);

3b) skierowania do właściwego sądu pracy powództwa o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, o którym mowa w art. 33a ust. 3 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy;",

b) w § 7 po pkt 3 dodaje się pkt 3a i 3b w brzmieniu:

"3a) uprawomocnienia się orzeczenia sądu powszechnego w sprawie decyzji stwierdzającej istnienie stosunku pracy, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy;

3b) uprawomocnienia się orzeczenia sądu powszechnego wydanego w wyniku skierowania powództwa o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, o którym mowa w art. 33a ust. 3 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy;";

po art. 70c dodaje się art. 70ca w brzmieniu:

"Art. 70ca. Organ podatkowy właściwy w sprawie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadkach, o których mowa w art. 70 § 6 pkt 3a i 3b, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.";

w art. 71 we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy "art. 70c" zastępuje się wyrazami "art. 70c, art. 70ca";

w art. 201 po § 1a dodaje się § 1aa w brzmieniu:

"§ 1aa. Ostateczna decyzja w sprawie stwierdzenia istnienia stosunku pracy, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, albo prawomocne orzeczenie sądu powszechnego w sprawie, w której została wydana taka decyzja, oraz prawomocne orzeczenie sądu powszechnego zapadłe w wyniku skierowania przez okręgowego inspektora pracy powództwa o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, o którym mowa w art. 33a ust. 3 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, jest rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego w rozumieniu § 1 pkt 2.";

po art. 299i dodaje się art. 299j w brzmieniu:

"Art. 299j. § 1. Szef Krajowej Administracji Skarbowej udostępnia, w drodze teletransmisji, z Centralnego Rejestru Danych Podatkowych dane i informacje objęte tajemnicą skarbową, wynikające ze złożonych przez podatników i płatników deklaracji oraz informacji podatkowych:

1) Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - w zakresie niezbędnym do realizacji zadań określonych w art. 68 ust. 1 pkt 1 i 6, art. 68ac i art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199, 252, 426 i 473);

2) Państwowej Inspekcji Pracy - w zakresie niezbędnym do realizacji zadań określonych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 3, 4, 14, 14aa i 15b ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy.

§ 2. Szczegółowy zakres danych, o których mowa w § 1, oraz sposób ich udostępniania określają porozumienia zawarte między Szefem Krajowej Administracji Skarbowej a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz Państwową Inspekcją Pracy.".

w art. 18 po ust. 1a dodaje się ust. 1b w brzmieniu:

"1b. Za podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonego wymienionego w art. 6 ust. 1 pkt 1, wobec którego stwierdzono istnienie stosunku pracy decyzją, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 1712, z późn. zm.), przyjmuje się kwoty wykazane z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 albo 5, w okresie od dnia wydania decyzji do dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna, a w przypadku wniesienia odwołania do sądu - do dnia, w którym orzeczenie sądu stało się prawomocne.";

w art. 24 po ust. 5g dodaje się ust. 5h w brzmieniu:

"5h. Bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek ulega zawieszeniu od dnia wniesienia odwołania od decyzji w sprawie stwierdzenia istnienia stosunku pracy, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, do dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna, a w przypadku wniesienia odwołania do sądu - do dnia, w którym orzeczenie sądu stało się prawomocne.";

w art. 36 po ust. 4d dodaje się ust. 4e w brzmieniu:

"4e. Zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych osób określonych w art. 6 ust. 1 pkt 1, wobec których stwierdzono istnienie stosunku pracy decyzją, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, dokonuje się w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna, a w przypadku wniesienia odwołania do sądu - od dnia, w którym orzeczenie sądu stało się prawomocne.";

po art. 38a dodaje się art. 38b w brzmieniu:

"Art. 38b. 1. Składki opłacone za osobę zgłoszoną do ubezpieczeń społecznych z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 albo 5, wobec której wydano decyzję, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, stwierdzającą istnienie stosunku pracy, uznaje się za opłacone na poczet należności z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1.

2. Płatnik składek jest obowiązany przekazać do Zakładu dokumenty związane z ubezpieczeniami społecznymi określone w ustawie za okres objęty decyzją, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, niepóźniej niż w terminie określonym w art. 36 ust. 4e.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów art. 24 ust. 6a-6g.";

w art. 50:

a) w ust. 11 skreśla się wyrazy "oraz Państwowej Inspekcji Pracy",

b) ust. 12 otrzymuje brzmienie:

"12. Zakład udostępnia Straży Granicznej, w postaci elektronicznej, dane płatnika składek, który zgłosił do ubezpieczeń społecznych cudzoziemca, oraz dane ubezpieczonego cudzoziemca, w zakresie niezbędnym do realizacji jej ustawowych zadań.",

c) po ust. 13 dodaje się ust. 13a w brzmieniu:

"13a. Zakład udostępnia, w postaci elektronicznej, Państwowej Inspekcji Pracy dane:

1) ubezpieczonego obejmujące:

a) imię i nazwisko,

b) datę urodzenia,

c) numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL - rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości,

d) obywatelstwo,

e) kod i nazwę tytułu ubezpieczenia,

f) nazwę i dane identyfikacyjne płatnika składek,

g) datę powstania obowiązku ubezpieczeń społecznych lub ubezpieczenia zdrowotnego,

h) datę zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych lub do ubezpieczenia zdrowotnego,

i) datę wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych lub z ubezpieczenia zdrowotnego,

j) rodzaje ubezpieczeń wraz z określeniem, czy są dobrowolne, czy obowiązkowe,

k) kod wykonywanego zawodu,

l) kod pracy i okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,

m) wymiar czasu pracy,

n) informację o podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne,

o) opłacone składki na ubezpieczenia społeczne za osoby prowadzące pozarolniczą działalność i osoby z nimi współpracujące,

p) wykazane w imiennym raporcie miesięcznym przerwy w opłacaniu składek,

q) wypłacone świadczenia z ubezpieczenia chorobowego,

po art. 68ab dodaje się art. 68ac:

"Art. 68ac. 1. W Zakładzie jest prowadzony system teleinformatyczny służący do wymiany między Zakładem, Państwową Inspekcją Pracy oraz Szefem Krajowej Administracji Skarbowej danych i informacji niezbędnych do dokonywania analizy ryzyka naruszenia prawa i niewykonywania obowiązków z zakresu prawa pracy i legalności zatrudnienia, prawa podatkowego, ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego.

2. Dane i informacje, o których mowa w ust. 1, są wymieniane w drodze teletransmisji za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, o którym mowa w ust. 1.

3. Szczegółowy zakres danych i informacji, o których mowa w ust. 1, oraz sposób ich wymiany określają porozumienia zawarte między Zakładem a Państwową Inspekcją Pracy oraz Szefem Krajowej Administracji Skarbowej.".

§ 1a otrzymuje brzmienie:

"§ 1a. W postępowaniu mandatowym, w sprawach:

1) w których oskarżycielem publicznym jest właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy, można nałożyć grzywnę w wysokości do 5000 zł;

2) naruszeń wymienionych w art. 92f ust. 1 i w załączniku nr 1 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1490, 1676, 1795 i 1843), w których oskarżycielem publicznym jest właściwy organ Inspekcji Transportu Drogowego, Policji, Krajowej Administracji Skarbowej lub Straży Granicznej, można nałożyć grzywnę w wysokości do 2000 zł.";

w § 1b-1bc wyrazy "nałożyć grzywnę w wysokości do 5000 zł" zastępuje się wyrazami "nałożyć grzywnę w wysokości do 10 000 zł".

w art. 35 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Pracodawca uiszcza opłatę podstawową od pism podlegających opłacie wymienionych w ust. 1, także w sprawie o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy wytoczonej z powództwa okręgowego inspektora pracy.";

po art. 36 dodaje się art. 36a w brzmieniu:

"Art. 36a. Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od odwołania, o którym mowa w art. 14b ust. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 1712, z późn. zm.), a także od apelacji i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w takiej sprawie.";

w art. 96 w ust. 1 pkt 8 otrzymuje brzmienie:

"8) Główny Inspektor Pracy, okręgowy inspektor pracy oraz związki zawodowe w sprawach z zakresu prawa pracy;".

w art. 33 w ust. 2 w pkt 2 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 3 w brzmieniu:

"3) polski podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi i cudzoziemiec zawarli umowę o pracę zamiast umowy cywilnoprawnej albo w decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 1712, z późn. zm.), stwierdzono istnienie stosunku pracy.";

w art. 69 w pkt 4 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 5 w brzmieniu:

"5) polski podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi i cudzoziemiec zawarli umowę o pracę zamiast umowy cywilnoprawnej albo w decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, stwierdzono istnienie stosunku pracy.".