ROZSTRZYGNIĘCIE NADZORCZE NR P-1.4131.179.2026.AA

Na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r., poz. 662)

stwierdzam nieważność

§ 2 uchwały Nr XXXV/384/26 Rady Miejskiej w Wolinie z dnia 28 maja 2026 r. w sprawie likwidacji filii Biblioteki Publicznej Gminy Wolin mającej swoje siedziby w miejscowości Troszyn i Ładzin oraz dokonania zmiany Statutu Biblioteki Publicznej.

Uzasadnienie

W dniu 28 maja 2026 r. Rada Miejska w Wolinie podjęła uchwałę Nr XXXV/384/26 w sprawie likwidacji filii Biblioteki Publicznej Gminy Wolin mającej swoje siedziby w miejscowości Troszyn i Ładzin oraz dokonania zmiany Statutu Biblioteki Publicznej. Do Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Szczecinie akt ten wpłynął w dniu 29 maja 2026 r.

W podstawie prawnej ww. uchwały powołano m. in. art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 13 ust. 2 i ust. 4 ustawy o bibliotekach).

Stosownie do pierwszego z wymienionych wyżej przepisów do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących tworzenia, likwidacji i reorganizacji przedsiębiorstw, zakładów i innych gminnych jednostek organizacyjnych oraz wyposażania ich w majątek.

W myśl zaś art. 13 ust. 2 i ust. 4 ustawy o bibliotekach organizator jest obowiązany na 6 miesięcy przed dniem wydania aktu o połączeniu, podziale lub likwidacji biblioteki podać do publicznej wiadomości informację o swoim zamiarze wraz z uzasadnieniem. Obowiązek ten dotyczy również zmiany statutu biblioteki w części dotyczącej zakresu działania i lokalizacji filii oraz oddziałów (ust. 2). Połączenie, podział lub likwidacja biblioteki wchodzącej w skład ogólnokrajowej sieci bibliotecznej następuje po zasięgnięciu przez organizatora opinii jednostki sprawującej nadzór merytoryczny nad

działalnością biblioteki. Przepis ten stosuje się odpowiednio do filii bibliotecznych (ust. 4).

W §1 uchwały Nr XXXV/384/26 organ stanowiący Gminy Wolin zadecydował o likwidacji z dniem 31 grudnia 2026 r. filii Biblioteki Publicznej Gminy Wolin mających swoje siedziby w miejscowości Troszyn i Ładzin. Dodatkowo, w §2 tego aktu wskazał, że w Statucie Biblioteki Publicznej Gminy Wolin będącym załącznikiem do uchwały nr XXV/252/20 Rady Miejskiej w Wolinie z dnia 15 maja 2020 r. w sprawie nadania Statutu Bibliotece Publicznej Gminy Wolin (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego poz. 2856, z 2021 r. poz. 266) §10 otrzymuje brzmienie: „§ 10. W skład Biblioteki wchodzą filie:

1) Filia w Kołczewie,

2) Filia w Wisełce.”

W świetle przywołanych regulacji ustawowych nie budzi wątpliwości kompetencja Rady Miejskiej w Wolinie do podjęcia uchwały w sprawie likwidacji filii ww. Biblioteki. Jednakże, istotną pozostaje okoliczność, że badaną uchwałą Rada Miejska w Wolinie dokonała jednocześnie zmiany treści Statutu Biblioteki Publicznej Gminy Wolin2), poprzez usunięcie z §10 likwidowanych z dniem 31 grudnia 2026 r. filii Biblioteki, a przy tym postanowiła w §5 uchwały, że Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego. W konsekwencji zmiana treści Statutu Biblioteki Publicznej Gminy Wolin dokonana zostanie przed dniem, w którym faktycznie zlikwidowane będą filie Biblioteki Publicznej Gminy Wolin, mające swoje siedziby w miejscowości Troszyn i Ładzin.

Uchwała Nr XXXV/384/26 Rady Miejskiej w Wolinie, została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego w dniu 3 czerwca 2026 r. pod poz. 2490, zatem brzmienie jej §5 wskazuje, że zmiana treści Statutu miałaby nastąpić w dniu 18 czerwca br.

Takie działanie po pierwsze – stanowi naruszenie treści art. 13 ust. 2 i ust. 4 ustawy o bibliotekach, ponieważ obowiązek podania do publicznej wiadomości informacji o zamiarze likwidacji biblioteki na 6 miesięcy przed dniem wydania aktu dotyczy również zmiany statutu biblioteki w części dotyczącej zakresu działania i lokalizacji filii oraz oddziałów, co w tej sytuacji nie zostało spełnione przez Radę Miejską w Wolinie. Po drugie - prowadzi do sytuacji, w której Statut Biblioteki Publicznej Gminy Wolin nie będzie odzwierciedlać rzeczywistego stanu organizacyjnego tej jednostki. Podkreślić trzeba, że statut biblioteki stanowi akt określający jej aktualną strukturę, dlatego do czasu likwidacji filii bibliotecznej pozostaje ona elementem struktury organizacyjnej biblioteki i powinna być wskazana w obowiązującym statucie. Skoro do dnia 31 grudnia 2026 r. filie Biblioteki Publicznej Gminy Wolin mające swoje siedziby w miejscowości Troszyn i Ładzin będą nadal istnieć i wykonywać swoje zadania, ich funkcjonowanie powinno znajdować odzwierciedlenie w treści Statutu Biblioteki Publicznej Gminy Wolin.

W związku z powyższym, konieczne i w pełni uzasadnione jest stwierdzenie nieważności §2 uchwały Nr XXXV/384/26 Rady Miejskiej w Wolinie z dnia 28 maja 2026 r. w sprawie likwidacji filii Biblioteki Publicznej Gminy Wolin mającej swoje siedziby w miejscowości Troszyn i Ładzin oraz dokonania zmiany Statutu Biblioteki Publicznej.

Na rozstrzygnięcie nadzorcze przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Skargę wnosi się do Sądu za pośrednictwem Wojewody Zachodniopomorskiego, w terminie 30 dni od dnia doręczenia przedmiotowego rozstrzygnięcia.