W jaki sposób praca w gospodarstwie rolnym wpływa na staż pracy

REKLAMA

Porady

Jakub Pioterek

03.01.2025

Pytanie

Dwoje pracowników dostarczyła zaświadczenia z KRUS. Pracownica 1: podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie1 kwietnia 2007 r. do 3 listopada 2013 r. z mocy ustawy w zakresie emerytalno- rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako domownik. Pracownica 2: kontynuowała ubezpieczenie przed 1991 r. w okresach: 1 stycznia 1989 r. – 31 grudnia 1990 r., podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie: 1 stycznia 1991 r. do 30 czerwca 2007 r. z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik (małżonka). Czy w obu przypadkach wymienione okresy ubezpieczenia zostaną doliczone do stażu pracy pracowników? Czy na nowo przeliczamy staż pracy pracownika? Co ze świadczeniami i urlopem wypoczynkowym?

Odpowiedź

Zaświadczenie z KRUS w sprawie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników według przepisów pracy nie może stanowić samoistną przesłankę zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie do pracowniczego stażu pracy. Aby okresy te były zaliczone do stażu pracy i miały wpływ na uprawnienia pracownicze, należałoby przeprowadzić odpowiednie postępowanie.

Zgodnie z ustawą o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, z możliwości wliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym może skorzystać pracownik, jeśli przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania, przewidują wliczanie do stażu pracy okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy.

Do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy wlicza się także kolejno:

1.	okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie prowadzonym przez współmałżonka
2.	przypadające przed 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem
3.	przypadające po 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin

Powierzchnia gospodarstwa rolnego, kwalifikująca do zaliczenia lat pracy w gospodarstwie:

od 28.11.1964 r. do 22.12.1971 r. – 0,2 ha,
od 23.12.1971 r. do 30.06.1989 r. – 0,5 ha,
od 01.07.1989 r. – 1,0 ha.
od 1.10.1990 r. nie obowiązuje już norma obszarowa – należy ustalić, czy gospodarstwo może stanowić samodzielną całość gospodarczą.

Pracodawca może zaliczyć do stażu pracy powyższe okresy pracy rolniczej, pod warunkiem, że pracownik przedstawi dokument ją potwierdzający.

Dokumentem takim jest zaświadczenie właściwego urzędu gminy (wójta) o wykonywaniu pracy rolniczej. W opisanej sytuacji w mojej ocenie nie ma podstaw do przyjęcia za udowodnione, że pracownicy wykonywali pracę rolniczą.

Ważne

Na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli właściwy urząd gminy nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie.

I wówczas okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne

Po przedłożeniu takich zeznań (przeprowadzeniu dowodu przed organem) urząd gminy (wójt) ma obowiązek wydać zaświadczenie. Chyba że znajduje podstawy do odmowy jego wydania (na przykład wnioskodawca pracował na roli, ale nie spełnia przesłanek ustawowych do zaliczenia tej pracy).

Pracownik powinien więc przedłożyć dokumenty uzasadniające zaliczenie danego okresu do stażu pracowniczego praca w gospodarstwie rolnym, czyli co najmniej zaświadczenie urzędu gminy, na terenie której położone jest gospodarstwo, stwierdzające okresy pracy w gospodarstwie rolnym, a w razie jego braku zawiadomienie urzędu gminy, na terenie której położone jest gospodarstwo o braku dokumentacji dotyczącej pracy w gospodarstwie rolnym (w postaci postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia).

W przypadku braku zaświadczenia pisemne zeznania co najmniej 2 świadków zamieszkujących wówczas na terenie, na którym położone jest gospodarstwo (nie ma obowiązującego formularza takich zeznań)

W związku z powyższym Zaświadczenie z KRUS nie jest wystarczającym dokumentem dla stwierdzenia okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym.

Ważne

Pracownik powinien przedłożyć zaświadczenie z urzędu gminy, a w razie braku możliwości jego uzyskania – zeznania co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.

Dopiero po przedłożeniu właściwych dokumentów można zweryfikować okresy pracy pod kątem uprawnień pracowniczych.

Podstawa prawna

Ustawa z 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 1990 r. nr 54 poz. 310).

Autor

Jakub Pioterek

Absolwent Wydziału Prawa i Administracji na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Pracownik administracji publicznej z ponad 10-letnim doświadczeniem. Specjalizuje się głównie w tematyce ubezpieczeń społecznych i prawa pracy. Od kilku lat współpracuje z wydawnictwem Wiedza i Praktyka.