Obowiązek opłacania składek na FEP za pracownika świadczącego pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy

Decyzja nr 321

Na podstawie art. 34 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024r., poz. 236 z zm.), w związku z art. 83d ustawy dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 350 ze zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku uznaje za prawidłowe stanowisko zawarte we wniosku doręczonym dnia 31 marca 2025 r. dotyczące obowiązku opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych za pracownika świadczącego pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Uzasadnienie

Dnia 31 marca 2025 r. do Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku wpłynął wniosek złożony przez o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 ustawmy Prawo przedsiębiorców. Wniosek został uzupełniony pismem doręczonym dnia 8 maja 202S r. oraz pismem doręczanym dnia 12 czerwca 2025 r.

Wnioskodawca zwraca wnioskiem o dokonanie wykładni przepisów dotyczących obowiązku składek na Fundusz Emerytur Pomostowych wynikający zustawy o emeryturach pomostowych w opisanym poniżej stanie faktycznym.

Spółka od 12.04.2012 r. zatrudniała pracownika na stanowisku murarz cieśla, zaś od 2017 r. do teraz pracownik zmienił stanowisko i obecnie wykonuje prace na stanowisku: murarz cieśla, operator żurawia wieżowego.

Pracownik pracuje na etat, ale prace w warunkach szczególnych tj. na stanowisku operatora żurawia wieżowego nie są wykonywane 8 godzin dziennie.

Pracownik urodził po 31 grudnia 1948 r. i wykonuje pracę o szczególnym charakterze zgodnie zustawy o emeryturach pomostowych dnia 19.12.2008 r. wymienioną w pkt załącznika nr do ustawy tj. „Prace operatorów żurawi wieżowych, do obsługi których są wymagane uprawnienia kategorii IŻ lub równorzędne oraz dźwignic portowych lub stoczniowych.

Praca na stanowisku operatora żurawi wieżowych należy do podstawowych obowiązków pracownika wynikających z umowy o pracę, zaś inne prace, które nie pracami o szczególnym charakterze są wykonywane dodatkowo, obok podstawowych obowiązków.

Pracownik nie został wpisany do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Zdarza się, iż pracownik zamiennie - 1 tydzień lub kilka dni pracuje na stanowisku o szczególnym charakterze w świetle art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych jako operator wieżowego, a kolejny tydzień kolejne kilka dni inne prace, nie stanowiące pracy na stanowisku o szczególnym charakterze. Natomiast są również sytuacje, gdy pracownik stale i ciągle przez kilka tygodni wykonuje tylko i wyłącznie pracę na stanowisku o szczególnym charakterze w świetle art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

We własnym stanowisku w sprawie wnioskodawca wskazuje, że pracodawca zatrudniający pracowników w innym wymiarze czasu pracy niż pełny, a wykonujących prace o szczególnym charakterze, ma w dalszym ciągu obowiązek opłacania za nich składki na Fundusz Emerytur Pomostowych w sytuacji, kiedy pracownik sporadycznie wykonuje prace o szczególnym charakterze, składka na FFP nie jest należna, ale pod pewnymi warunkami, tj. gdy prace te nie się do jego podstawowych obowiązków wynikających z umowy o pracę oraz z zakresu obowiązków, jeśli pracownik ten nie został ujęty w ewidencji osób zatrudnionych przy pracach o szczególnym charakterze, a stanowisko, na którym jest zatrudniony, nie figuruje w wykazie stanowisk, na których są wykonywane takie prace.

Natomiast pracownik powinien zostać uznany osobę wykonującą prace w warunkach szczególnych w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych, gdy wykonywanie tego rodzaju prac stanowi jego podstawowy obowiązek, wynikający z umowy o prace albo z zakresu obowiązków na stanowisku, które zajmuje.

Trzeba podkreślić, że w takiej sytuacji pracownik nie musi wykonywać prac szczególnych stale, przez pełny obowiązujący go dobowy wymiar czasu pracy. Może wykonywać również inne, dodatkowe obowiązki. Dalej jednak podstawowy zakres jego pracowniczych obowiązków przewiduje tzw. prace szczególne, pracodawca jest zobowiązany opłacać za niego składkę na FEP.

W ocenie Wnioskodawcy w opisanym stanie faktycznym składka na FEP jest należna, mimo, iż praca na stanowisku o szczególnym charakterze nie jest wykonywana przez 8 godzin dziennie. Zostały bowiem spełnione łącznie następujące warunki, o których mowa w art. 35 ustawy o emeryturach pomostowych;

1. pracownik urodził się po 31 grudnia 1948 r.,

2. pracownik wykonuje pracę o szczególnym charakterze, o której mowa w ustawy o emeryturach pomostowych i praca ta stanowi jego główny obowiązek

W tym stanie rzeczy wnioskodawca zwraca się z wnioskiem o wyjaśnienie, czy w związku z faktem, iż praca w szczególnych warunkach nie jest świadczona przez 8 godzin dziennie, ale jest wpisana w zakres obowiązków pracownika, zaś ilość godzin pracy w warunkach szczególnych różnił się jest zależna od potrzeb pracodawcy to pracodawca w takich okolicznościach powinien opłacać składki na Fundusz Emerytur Pomostowych zgadnie z ustawy emeryturach pomostowych?

W uzupełnieniu wniosku o dokonanie interpretacji dokonanym dnia 8 maja 2025 r. wnioskodawca wskazał, że jego intencja nie jest rozstrzygnięcie jest on zobowiązany do wpisania pracownika do wykazu stanowisk i ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Następnie w piśmie złożonym dnia 12 czerwca 2025 r. wnioskodawca oświadczył, że pracownik został wpisany do wykazu stanowisk i ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Mając na uwadze treść wniosku oraz obowiązujące przepisy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku, zważył co następuje:

Stanowisko wyrażone przez wnioskodawcę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców uznać należy za prawidłowe.

Zgodnie przepisem art 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna).

Natomiast w myśl art. 83d ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład wydaje interpretacje indywidualnej, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców w zakresie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, zasad obliczania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz podstawy wymiaru tych składek.

Jednocześnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych zastrzega, że wydając interpretacje w przedmiotowej sprawie opiera wyłącznie na informacjach przedstawianych we wniosku i jego uzupełnieniach dokonanych przez wnioskodawcę, traktując je jako nie podlegający weryfikacji i wiążący dla organu element stanu taktycznego.

W przypadku odmiennych ustaleń poczynionych w toku działań kontrolnych przez jednostkę terenową Zakładu, niniejsza decyzja nie będzie miała mocy prawnej.

Zgodnie zustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych Dz.U. z 2024 r., poz. 1696 ze zm.) płatnik składek zobowiązany jest do opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych za pracownika urodzonego po 31 grudnia 1948 r., który wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o których mowa w art. 9 ust. 1 i 3.

Wobowiązek opłacania składek na FEP za pracownika, o którym mowa w ust. 1 powstaje z dniem rozpoczęcia wykonywania przez niego pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a ustaje z dniem zaprzestania wykonywania tych prac.

Płatnik składek obwiązany jest opłacać składkę na FEP za wszystkich pracowników spełniających powyższe warunki, w tym także za tych, którzy wykonują prace w szczególnych warunkach lub o szczególnych charakterze w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Przepis cytowanego art. 35 ust. 1 nie uzależnia bowiem obowiązku opłacania składek od wymiaru czasu pracy, a ust. 2 zawiera odesłanie wyłącznie do art. 3 ust. 1 i 3 ustawy, definiującego pojęcie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze również bez odniesienia do wymiaru czasu pracy.

Obowiązek opłacania składek na FEP nie dotyczy przypadków wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przed 1.01.2010 r.

Obowiązek opłacania składek na FEP powstaje z dniem rozpoczęcia wykonywania przez pracownika prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a ustaje zdniem zaprzestania wykonywania tych prac (art. 35 ust. 2 cytowanej ustawy).

W art. ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych podstawę wymiaru składek na FEP stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, określona w-2 i ust. 8 oraz w art. ustawy o systemie ubezpieczeń przy ustalaniu składek na FEP stosuje się ograniczenie, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 36 ust. 3 ustawy).

W myśl uregulowania przepisuustawy o emeryturach pomostowych płatnik składek jest obowiązany prowadzić ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, o których mowa w ust. 3 pkt 2 ustawy.

W stanie faktycznym przedstawionym wniosku o interpretacje wnioskodawca wskazuje, że zatrudnia pracownika, który urodził się po 31 grudnia 1948 r. i wykonuje pracę o szczególnym charakterze zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Praca ta najeży do obowiązków pracownika wynikających z umowy o pracą zaś inne prace, które nie są pracami o szczególnym charakterze są wykonywane dodatkowo, obok obowiązków.

Pierwotnie wnioskodawca wskazał, że pracownik nie został ujęty w ewidencji osób przy pracach o szczególnym charakterze, a jego stanowisko, na którym jest zatrudniony, nie figuruje w wykazie stanowisk, na których są wykonywane takie prace. Jednak w uzupełnieniu dokonanym dnia 12 czerwca 2025 r. wnioskodawca sprostował, że pracownik został wpisany do wykazu stanowisk i ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze zaznacza, że wydając interpretację indywidualna nie poddaje tego oświadczenia weryfikacji).

Zdarza się, że pracownik nie wykonuje prac szczególnych stale, przez pełny obowiązujący go dobowy wymiar czasu pracy.

Przepis art. 35 ust. 1 i 2 wyraźnie stanowi, że składkę na FEP odprowadza się za pracownika, urodzonego po dniu grudnia 1948 r., który wykonuje prace szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 3. Obowiązek kwalifikacji pracy danego gracownika jako gracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze spoczywa na pracodawcy, gdyż to on jest zobowiązany prowadzić ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczegóInym charakterze, za których jest obowiązek upłacania składek na FEP.

Tak więc, jeżeli pracodawca rozstrzygnie, ze zatrudnienie danego pracownika ma charakter zatrudnienia w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze uwagi na to, że wykonywanie tego rodzaju pracy w ramach jednego stosunku pracy należy do podstawowych obowiązków pracownika, to niezależnie od wymiaru czasu pracy, w którym wykonywana jest praca w takim charakterze, składka na FEP jest należna od pełnego przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, przysługującego za okres zatrudnienia w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.