Krajowy System e-Faktur (KSeF) jest ogólnopolskim systemem teleinformatycznym, który umożliwia wystawianie i udostępnianie faktur ustrukturyzowanych, w formacie xml (tzw. e-faktur). Zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa Finansów, rozwiązanie to ma na celu ograniczenie nieprawidłowości w rozliczaniu VAT i usprawnienie ściągalności (poboru) tego podatku poprzez m.in. przeciwdziałanie i eliminowanie identyfikowanych form uchylania bądź unikania opodatkowania, takich jak oszustwa związane z VAT.
Przepisy przewidują etapowe wejście w życie obowiązkowego KSeF:
• 1 lutego 2026 r. – dla przedsiębiorców, u których wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) przekroczyła w 2024 roku 200 mln zł,
• 1 kwietnia 2026 r. – dla pozostałych przedsiębiorców (w zakresie wystawiania faktur w KSeF; odroczenie nie dotyczy ich odbierania w tym systemie).
Ponadto najmniejsi podatnicy (mikroprzedsiębiorcy), u których łączna miesięczna wartość sprzedaży nie przekracza 10.000 zł, nie muszą wystawiać e-faktur do końca 2026 roku.
Podstawa prawna: ustawa z 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1203).
ZUS IWA to informacja o danych niezbędnych do ustalenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Na jej podstawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustala – dla części płatników – indywidualną stopę procentową tej składki obowiązującą w danym roku składkowym. Oznacza to, że dane wykazane w formularzu mają bezpośredni wpływ na wysokość obciążeń publicznoprawnych pracodawcy.
Jeżeli płatnik, który ma obowiązek złożenia ZUS IWA, nie przekaże jej w terminie, musi liczyć się z tym, że przez 12 miesięcy będzie opłacał składkę na ubezpieczenie wypadkowe w wysokości aż 150% stawki należnej.
Termin złożenia ZUS IWA za 2025 rok
Co do zasady informację ZUS IWA składa się do 31 stycznia roku następującego po roku, którego dotyczy. W przypadku danych za 2025 rok termin ten upływa 2 lutego 2026 r., ponieważ 31 stycznia przypada w sobotę. Niedochowanie tego terminu może skutkować poważnymi konsekwencjami finansowymi.
Kto ma obowiązek złożenia ZUS IWA za 2025 rok
Obowiązek sporządzenia informacji ZUS IWA za 2025 rok obejmie płatników, którzy łącznie spełnią następujące warunki:
byli wpisani do rejestru REGON na 31 grudnia 2025 r.,
w 2025 r. zgłaszali do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 osób,
byli zgłoszeni w ZUS jako płatnicy składek na ubezpieczenie wypadkowe nieprzerwanie od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. oraz co najmniej jeden dzień w styczniu 2025 r.
Część z tych płatników będzie musiała samodzielnie ustalić stopę procentową składki wypadkowej obowiązującą od kwietnia 2026 r., a część otrzyma ją bezpośrednio z ZUS.
Trzy kolejne ZUS IWA a ustalenie stopy składki przez ZUS
Jeżeli płatnik złoży ZUS IWA trzeci rok z rzędu (za lata 2023–2025), ZUS – na podstawie zawartych w nich danych – ustali mu stopę procentową składki wypadkowej obowiązującą w nowym roku składkowym, tj. od 1 kwietnia 2026 r. do 31 marca 2027 r. Termin na ustalenie tej stopy upływa 20 kwietnia 2026 r.
Dla płatników, którzy złożyli informację ZUS IWA za 2024 r. po raz trzeci z rzędu, przeciętna stopa procentowa składki wypadkowej wyniosła 0,94% i nie uległa zmianie w porównaniu z rokiem wcześniejszym.
Jakie dane należy wykazać w ZUS IWA
W informacji ZUS IWA płatnik musi wykazać m.in. dane dotyczące wypadkowości oraz warunków pracy w zakładzie. Kluczowe znaczenie mają wskaźniki obejmujące liczbę osób:
poszkodowanych w wypadkach przy pracy ogółem,
poszkodowanych w wypadkach przy pracy śmiertelnych i ciężkich,
u których stwierdzono chorobę zawodową,
zatrudnionych w warunkach zagrożenia.
Dane te wpływają bezpośrednio na poziom stopy procentowej składki wypadkowej.
Jak ustalać liczbę poszkodowanych i zatrudnionych w warunkach zagrożenia
Ustalając liczbę poszkodowanych w wypadkach przy pracy, należy brać pod uwagę zarówno pracowników, jak i innych ubezpieczonych. Nie ma znaczenia, czy poszkodowany korzystał ze zwolnienia lekarskiego ani czy wystąpił o odszkodowanie. Decydująca jest data wpisu do rejestru wypadków lub – w przypadku innych ubezpieczonych – data sporządzenia karty wypadku.
Jeżeli ta sama osoba uległa kilku wypadkom przy pracy, każde zdarzenie należy wykazać odrębnie. Natomiast liczbę osób zatrudnionych w warunkach zagrożenia ustala się według stanu na 31 grudnia 2025 r., uwzględniając wyłącznie pracowników w rozumieniu Kodeksu pracy.
Sankcje za brak lub błędy w informacji ZUS IWA
Jeżeli płatnik poda w ZUS IWA nieprawidłowe dane, które skutkują zaniżeniem stopy procentowej składki wypadkowej, ZUS może zobowiązać go do opłacania składki w wysokości 150% prawidłowej stawki przez cały rok składkowy. Taka sama sankcja grozi za całkowity brak złożenia informacji, mimo istnienia takiego obowiązku.
Jak uniknąć podwyższonej składki wypadkowej
Płatnik może uniknąć sankcji, jeżeli złoży ZUS IWA lub jej korektę w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania z ZUS. Dopiero brak reakcji w tym terminie otwiera drogę do zastosowania podwyższonej stawki składki wypadkowej.
Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.
ul. Łotewska 9a
03-918 Warszawa