ROZSTRZYGNIĘCIE NADZORCZE NR NP-II.4131.1.74.2026.7

Na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, z późn. zm.)

orzekam

nieważność § 9 ust. 1 załącznika do uchwały nr XIX/370/2026 Rady Miejskiej Leszna z dnia 26 marca 2026 r. w sprawie nadania nowego statutu Miejskiemu Biuru Wystaw Artystycznych w Lesznie - ze względu na istotne naruszenie prawa.

Uzasadnienie

W dniu 26 marca 2026 r. Rady Miejskiej Leszna podjęła uchwałę nr XIX/370/2026 w sprawie nadania nowego statutu Miejskiemu Biuru Wystaw Artystycznych w Lesznie, dalej "uchwała". Statut Miejskiego Biura Wystaw Artystycznych w Lesznie stanowi załącznik do uchwały, dalej "Statut".

Uchwałę podjęto na podstawie przepisów: "art. 18 ust. 2 pkt. 15 w związku z art. 40 ust. 2 pkt 2 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2025 poz. 1153), art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. 2024. poz. 87)".

Uchwała została doręczona Wojewodzie Wielkopolskiemu 31 marca 2026 r.

Dokonując oceny zgodności z prawem przedmiotowej uchwały, organ nadzoru stwierdził, co następuje:

Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2026 r. poz. 457), dalej "ustawa": "Instytucje kultury działają na podstawie aktu o ich utworzeniu oraz statutu nadanego przez organizatora" (ust. 1); "Statut zawiera: 1) nazwę, teren działania i siedzibę instytucji kultury;

2) zakres działalności; 3) organy zarządzające i doradcze oraz sposób ich powoływania;

4) określenie źródeł finansowania; 5) zasady dokonywania zmian statutowych;

6) postanowienia dotyczące prowadzenia działalności innej niż kulturalna jeżeli instytucja zamierza działalność taką prowadzić" (ust. 2). Natomiast zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy:

"Organizację wewnętrzną instytucji kultury określa regulamin organizacyjny nadawany przez dyrektora tej instytucji, po zasięgnięciu opinii organizatora oraz opinii działających w niej organizacji związkowych i stowarzyszeń twórców".

W § 9 ust. 1 Statutu przyjęto: "Szczegółową organizację wewnętrzną MBWA określa Regulamin Organizacyjny nadany przez Dyrektora".

W ocenie organu nadzoru treść tego postanowienia nie wyczerpuje w sposób pełny dyspozycji normy art. 13 ust. 3 ustawy, albowiem zgodnie z treścią powołanego przepisu, ustawodawca nakłada na dyrektora obowiązek zasięgnięcia oprócz opinii organizatora, również opinię działających w instytucji organizacji związkowych i stowarzyszeń twórców. Modyfikacja powołanego przepisu poprzez wykluczenie w § 9 ust. 1 Statutu udziału działających w instytucji organizacji związkowych i stowarzyszeń twórców w procesie tworzenia regulaminu organizacyjnego jest niezgodna z prawem i stanowi istotne naruszenie art. 13 ust. 3 ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 8 lutego 2017 r. III SA/Łd 35/17, CBOSA uznał, że: "W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest słuszne stanowisko, iż powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja oraz uzupełnienie przez przepisy stanowione przez organy jednostek samorządu terytorialnego jest niezgodne z zasadami legislacji i stanowi wykroczenie poza zakres ustawowego upoważnienia. Uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie. Taka uchwała, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. Zawsze, bowiem tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, gdyż powtarzany przepis już obowiązuje. Jest też dezinformujące, bowiem trzeba liczyć się z tym, że powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy, a więc do naruszenia wymagania adekwatności. Uchwała nie powinna zatem powtarzać przepisów ustawowych, jak też nie może zawierać postanowień sprzecznych z ustawą. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się bowiem, że naruszenie powyższych zasad techniki prawodawczej stanowi przede wszystkim nieuprawnione wejście prawodawcy miejscowego w sferę kompetencji zastrzeżonych wyłącznie dla ustawodawcy (twórcy prawa powszechnie obowiązującego), co może wywołać u adresatów norm wadliwe przekonanie, że transportowane na grunt lokalny normy prawa powszechnie obowiązującego, są jedynie normami prawa miejscowego, które wiążą wyłącznie na obszarze właściwości lokalnego prawodawcy".

Tym samym należy uznać, iż § 9 ust. 1 Statutu narusza prawo w stopniu istotnym, co skutkuje koniecznością stwierdzenia jego nieważności.

Wobec powyższego, należało orzec jak w sentencji.

Pouczenie

1. Stwierdzenie nieważności uchwały, zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wstrzymuje jej wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego.

2. Niniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze może być zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od daty jego doręczenia, za pośrednictwem Wojewody Wielkopolskiego.