Od 2026 roku instytucje kultury mogą łatwiej nawiązywać współpracę z osobami prowadzącymi działalność nierejestrowaną – dzięki wyższemu limitowi przychodów i nowym zasadom jego obliczania. To dobra wiadomość m.in. dla domów kultury, bibliotek czy muzeów zatrudniających instruktorów, korepetytorów, artystów czy rękodzielników. Jakie warunki musi spełniać wykonawca? Jaką umowę zawrzeć i kto opłaca składki ZUS? W artyku...

Nowelizacja Kodeksu pracy, która wchodzi w życie 1 stycznia 2026 r., znacząco rozszerza katalog form aktywności zawodowej wliczanych do stażu pracy. Dla dyrektorów i działów kadr instytucji kultury oznacza to konieczność weryfikowania nowych typów dokumentów – w tym zaświadczeń z ZUS, umów zlecenia czy dowodów samozatrudnienia. Od tego, jak zostaną udokumentowane okresy pracy poza etatem, zależeć będą m.in. uprawnien...

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność zarządzenia wójta gminy Jerzmanowa w sprawie odwołania dyrektora Gminnego Centrum Kultury. Powód? Brak realnego zasięgnięcia opinii stowarzyszeń zawodowych i twórczych, mimo że informacja o zamiarze odwołania została zamieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na tablicy ogłoszeń urzędu. Sąd uznał, że takie działania nie spełniają ustawowego o...

Czy poprowadzenie koncertu przez konferansjera to dzieło twórcze, czy raczej świadczenie usług na zlecenie? Filharmonia, która zawarła z prelegentem umowę o dzieło, została zakwestionowana przez ZUS i NFZ – ich zdaniem była to umowa zlecenia, a więc podlegająca obowiązkowym składkom. Sprawa trafiła do sądu, a rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2025 r. może mieć wpływ na praktykę zatrudnian...

Krakowska Sieć Dostępności Kultury to oddolna inicjatywa, która połączyła ponad 30 instytucji kultury, nauki i sztuki z Krakowa. Jej celem jest realna poprawa dostępności wydarzeń i przestrzeni kulturalnych dla osób ze szczególnymi potrzebami – poprzez regularną współpracę koordynatorów ds. dostępności, wymianę doświadczeń oraz działania systemowe. Instytucje zrzeszone w Sieci podpisały porozumienie, którego założeni...

Od 1 października 2025 roku w Polsce obowiązuje system kaucyjny, który zmienia sposób postępowania z opakowaniami po napojach – także w instytucjach kultury. Choć nowe przepisy na pierwszy rzut oka dotyczą głównie detalistów i konsumentów, ich wpływ sięga znacznie dalej. System obejmuje bowiem wszystkie podmioty nabywające napoje w butelkach i puszkach objętych kaucją, również na potrzeby działań wewnętrznych. Oznacz...

W 2025 r. ustawodawca znacząco zaostrzył sankcje wobec pracodawców i organizatorów, którzy zatrudniają lub dopuszczają do pracy z dziećmi osoby niezweryfikowane albo objęte zakazami. Nowelizacja ustawy z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich – nazywana potocznie „ustawą Kamilka” – rozszerzyła katalog wykroczeń i przestępstw, a także wprowadziła nowe ob...

Granice ekspresji artystycznej wyznaczone przez prawo karne. Sąd Okręgowy w Łodzi warunkowo umorzył postępowanie wobec artysty, który w ramach wystawy retrospektywnej – zdaniem sądu – znieważył symbole państwowe i obraził uczucia religijne. Choć twórczość Piotra Wygachiewicza (Marcelo Zammenhoffa) miała charakter prowokacyjny i symboliczny, sąd uznał, że doszło do naruszenia norm chroniących dobra konstytucyjne – w t...

Reksio, jeden z najbardziej rozpoznawalnych bohaterów polskiej animacji, był przez lata przedmiotem sporu sądowego o prawa autorskie. W maju 2025 roku Sąd Najwyższy orzekł, że prawa majątkowe do wizerunku postaci dzielą się pomiędzy Studio Filmów Rysunkowych a spadkobierczynię Lechosława Marszałka – grafika i reżysera odpowiedzialnego za stworzenie Reksia. Orzeczenie kończy trwającą od 2017 roku batalię prawną i jasn...

Jako instytucja kultury zleciliśmy freelancerowi wykonanie projektów kostiumów do spektaklu. Po czasie dowiedzieliśmy się, że bardzo podobne stroje – z pewnymi zmianami – zostały wykorzystane przez tego samego projektanta w innym teatrze. Nie podpisywaliśmy z twórcą pisemnej umowy. Czy mamy prawo sprzeciwić się ponownemu wykorzystaniu projektów? Czy przysługują nam jakiekolwiek prawa autorskie do tych kostiumów?