Z dniem 3 czerwca 2026 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 9 października 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1673). Nowelizacja wprowadza istotne zmiany w zakresie obowiązku uzyskiwania pozwoleń wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Jedną z najważniejszych zmian jest wprowadzenie instytucji milczącego załatwienia sprawy w postępowaniach dotyczących działań wskazanych obecnie w art. 36 ust. 1 pkt 2, 7 oraz 9–11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W praktyce oznacza to, że jeżeli podmiot zgłosi zamiar podjęcia określonych działań, a wojewódzki konserwator zabytków nie wniesie sprzeciwu w terminie 60 dni, brak reakcji organu będzie równoznaczny z wyrażeniem zgody.

Rozwiązanie to ma uprościć i przyspieszyć procedurę administracyjną. Jednocześnie wojewódzki konserwator zabytków zachowa możliwość wniesienia sprzeciwu, zwłaszcza wtedy, gdy planowane działania mogłyby prowadzić do uszkodzenia lub zniszczenia dziedzictwa kulturowego.

Od 3 czerwca 2026 r. milczące załatwienie sprawy będzie miało zastosowanie do następujących działań:

• wykonywania robót budowlanych w otoczeniu zabytku, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy;
• trwałego przeniesienia zabytku ruchomego wpisanego do rejestru zabytków, jeżeli prowadziłoby to do naruszenia tradycyjnie ukształtowanego wystroju wnętrza, w którym zabytek się znajduje, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 7 ustawy;
• zmiany przeznaczenia zabytku wpisanego do rejestru zabytków lub sposobu korzystania z tego zabytku, o której mowa w art. 36 ust. 1 pkt 9 ustawy;
• umieszczania na zabytku wpisanym do rejestru zabytków urządzeń technicznych, tablic reklamowych, urządzeń reklamowych oraz napisów, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy;
• podejmowania innych działań mogących prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru zabytków, z wyłączeniem usuwania drzew lub krzewów z nieruchomości albo jej części wpisanej do rejestru zabytków, która nie stanowi parku, ogrodu ani innej formy zaprojektowanej zieleni, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy.

Nowelizacja przewiduje również, że wojewódzki konserwator zabytków będzie wydawał jedną decyzję obejmującą usunięcie drzew lub krzewów z terenów wpisanych do rejestru zabytków jako parki, ogrody lub inne formy zaprojektowanej zieleni, jeżeli decyzja dotyczy tych samych drzew lub krzewów.

Do 5 czerwca br. trwa nabór projektów do XV edycji Ogólnopolskiej Giełdy Projektów. Wydarzenie odbędzie się w dniach 14–16 października 2026 r. w Bielsku-Białej. Organizatorem inicjatywy jest Narodowe Centrum Kultury, a hasło tegorocznej edycji brzmi „Animacja + wspólnota”.

Celem Ogólnopolskiej Giełdy Projektów jest wybór najciekawszych i najbardziej różnorodnych przedsięwzięć z zakresu animacji kultury. Nabór skierowany jest do osób fizycznych i prawnych.

Do tegorocznej edycji można zgłaszać projekty z zakresu animacji kultury i edukacji kulturalnej, które wpisują się w temat „Animacja + wspólnota”.

Zgłaszany projekt powinien koncentrować się na jednym lub kilku obszarach:

• Wspólnota miejsca — animacja korzystająca z zasobów lokalnych i natury. Kategoria obejmuje projekty wykorzystujące lokalne środowisko naturalne, dziedzictwo i pamięć miejsca oraz traktujące przestrzeń i naturę jako ważnych uczestników procesu animacyjnego.
• Wspólnota odbiorców — animacja wzmacniająca więzi społeczne. Kategoria dotyczy projektów rozwijających lokalne, sąsiedzkie i międzypokoleniowe relacje poprzez dialog, współpracę i współtworzenie. Obejmuje także działania wspierające odbudowę wspólnot po doświadczeniach kryzysowych.
• Wspólnota różnorodna i inkluzywna — budowanie relacji ponad podziałami. To obszar dla projektów pracujących z grupami marginalizowanymi lub mniej reprezentowanymi, wzmacniających różnorodność kulturową, społeczną, generacyjną i funkcjonalną.
• Wspólnota animatorów i animatorek — dobrostan, wsparcie i współdziałanie. Kategoria obejmuje projekty wzmacniające relacje w środowisku animatorek i animatorów, wspierające ich odporność psychiczną, zawodową i społeczną oraz dbające o regenerację i równowagę w pracy animacyjnej.

Wspólnota otwarta — współpraca, międzynarodowość i wymiana. Do tej kategorii należą projekty angażujące partnerów zagranicznych lub międzyregionalnych, tworzące przestrzenie wymiany doświadczeń, sieci współdziałania oraz wspólne procesy twórcze przekraczające granice.

Zgłaszane projekty muszą być zrealizowane lub znajdować się na zaawansowanym etapie realizacji w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 sierpnia 2026 r.

Aby wziąć udział w naborze, należy wypełnić formularz zgłoszeniowy dostępny w Systemie Obsługi Programów NCK.

Wyniki naboru zostaną ogłoszone w pierwszej połowie lipca. Uczestnicy zwycięskich projektów wezmą udział w obowiązkowym szkoleniu z wystąpień publicznych, które odbędzie się w dniach 8–10 września w Bielsku-Białej.

Instytucje kultury powinny przygotować się na nowe obowiązki związane z równością wynagrodzeń kobiet i mężczyzn. Polska pracuje nad wdrożeniem unijnej dyrektywy o transparentności płac, jednak wejście w życie przepisów może opóźnić się względem pierwotnego terminu, czyli 7 czerwca 2026 r.

Projekt ustawy przewiduje m.in. większą jawność wynagrodzeń, nowe obowiązki informacyjne oraz konieczność wartościowania stanowisk pracy. Dla instytucji kultury oznacza to potrzebę uporządkowania siatek płac, opisów stanowisk i zasad wynagradzania.

Największym problemem pozostaje brak przepisów powołujących organ równościowy, który ma nadzorować stosowanie nowych regulacji. Rozważane jest także wydłużenie vacatio legis i przesunięcie wejścia w życie przepisów nawet na początek 2027 r.

Mimo możliwego opóźnienia warto już teraz rozpocząć przygotowania. W praktyce oznacza to analizę stanowisk, porównanie wynagrodzeń oraz sprawdzenie, czy różnice płacowe mają obiektywne uzasadnienie.

Do 8 czerwca 2026 r. trwa nabór zgłoszeń do II edycji programu MISTRZ TAŃCA | Warsztaty dla Instruktorów i Pedagogów Tańca. Organizatorami inicjatywy są Narodowy Instytut Muzyki i Tańca oraz Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie, filia w Białej Podlaskiej. Udział w warsztatach jest bezpłatny.

Celem programu MISTRZ TAŃCA jest rozwój kwalifikacji zawodowych osób profesjonalnie zajmujących się tańcem. Tematem przewodnim tegorocznej edycji będzie metodyka treningu motorycznego oraz kompleksowy rozwój tancerek i tancerzy.

Inicjatywa skierowana jest do pełnoletnich osób zajmujących się działalnością pedagogiczną w zakresie tańca, choreografią, prowadzeniem zespołów lub zajęć, a także edukacją kulturalną wykorzystującą taniec jako narzędzie rozwoju kompetencji społeczno-kulturowych. Uczestnicy muszą posiadać rezydencję podatkową w Polsce oraz odpowiednie kwalifikacje, np. ukończony kurs instruktorski, studia taneczne albo udokumentowane doświadczenie w prowadzeniu zespołu tanecznego, warsztatów lub pracy jako pedagog tańca.

Warsztaty będą poświęcone m.in. przygotowaniu motorycznemu, profilaktyce zdrowotnej, fizjologii wysiłku, regeneracji oraz świadomemu planowaniu procesu pracy z tancerzem. Ważnym elementem programu będzie łączenie praktyki z wiedzą naukową, w tym wykorzystanie narzędzi diagnostycznych i analizy ruchu w pracy instruktorskiej oraz pedagogicznej. Zajęcia obejmą również aspekty psychologiczne i pedagogiczne wspierające całościowy rozwój tancerza.

Warsztaty odbędą się od 4 do 6 września 2026 r. w Akademii Wychowania Fizycznego w Białej Podlaskiej. Poprowadzą je specjaliści związani z AWF: dr hab. prof. AWF Marcin Bochenek, dr hab. prof. AWF Agnieszka Kędra, dr hab. prof. AWF Krystyna Górniak, dr Anna Turosz, dr Tomasz Sacewicz, dr Aleksandra Dębowska, dr Małgorzata Lichota, Karol Kowieski oraz Wojciech Pawliczek.

Aby wziąć udział w programie, należy wypełnić formularz zgłoszeniowy. Osoby zakwalifikowane do udziału w zajęciach zostaną poinformowane do 26 czerwca 2026 r.

Do 8 czerwca 2026 r. trwa również nabór wniosków do programu Tancerz-Rezydent – edycja 2026–2027, prowadzonego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.

Celem tej inicjatywy jest stworzenie młodym profesjonalnym tancerkom i tancerzom możliwości edukacji oraz zdobywania doświadczenia zawodowego poprzez staż w formie rezydencji w instytucjach posiadających stały zespół repertuarowy. Program służy rozwojowi kwalifikacji, wiedzy i umiejętności w zakresie tańca, choreografii, organizacji pracy oraz innych aspektów funkcjonowania w profesjonalnym zespole tanecznym.

Program skierowany jest do tancerek i tancerzy będących do trzech lat po ukończeniu szkoły baletowej lub uzyskaniu dyplomu studiów wyższych w zakresie tańca albo choreografii.

Inicjatywa ma także wspierać diagnozowanie potrzeb środowiska tańca, budowanie współpracy między tancerzami i instytucjami oraz tworzenie przestrzeni dialogu i rozwiązań służących zarówno młodym artystom, jak i podmiotom prezentującym sztukę tańca. Do programu mogą zgłaszać się instytucje, organizacje pozarządowe lub przedsiębiorstwa posiadające zawodowy zespół taneczny oraz stały repertuar, m.in. teatry, teatry operowe, muzyczne lub teatry tańca, mające siedzibę w Polsce.

Planowany budżet programu w edycji 2026–2027 wynosi 200 000 zł brutto, w tym 50 000 zł brutto w 2026 r. i 150 000 zł brutto w 2027 r.

W ramach programu Instytucje Goszczące otrzymają dofinansowanie na pokrycie kosztów rezydencji dla Osób Rezydujących. Ich zadaniem będzie umożliwienie młodym tancerkom i tancerzom odbycia stażu zawodowego w formie rezydencji.

Rezydencje mogą być realizowane od 1 września 2026 r. do 31 sierpnia 2027 r. Aby wziąć udział w programie, należy wypełnić formularz zgłoszeniowy.

Wyniki naboru zostaną ogłoszone do 30 czerwca 2026 r. na stronie internetowej Narodowego Instytutu Muzyki i Tańca w zakładce „Aktualności”.

Do 29 czerwca 2026 r. trwa nabór zgłoszeń do konkursu na duet prowadzący laboratoria warsztatowo-twórcze dla artystów i kadry tańca z niepełnosprawnościami i bez niepełnosprawności, osób g/Głuchych oraz neuroróżnorodnych. Konkurs odbywa się w ramach programu Przetańczanie Granic, organizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.

Tegoroczne laboratoria odbędą się od 29 sierpnia do 5 września 2026 r. w Poznaniu.

Celem programu Przetańczanie Granic jest rozwijanie umiejętności w tańcu oraz tworzenie warunków do uczestnictwa w tej dziedzinie sztuki dla wszystkich osób, szczególnie osób z niepełnosprawnościami, g/Głuchych i neuroróżnorodnych.

W tegorocznej edycji zaplanowano trzy działania:

• szkolenia przygotowujące teoretycznie i praktycznie do pracy artystyczno-edukacyjnej w obszarze tańca i choreografii, z uwzględnieniem potrzeb osób z niepełnosprawnościami, g/Głuchych i neuroróżnorodnych;
• warsztaty masterclass dla artystów tańca z niepełnosprawnościami, g/Głuchych i neuroróżnorodnych;
• laboratoria warsztatowo-twórcze dla artystów i kadry tańca z niepełnosprawnościami i bez niepełnosprawności, osób g/Głuchych oraz neuroróżnorodnych.

Konkurs na duet prowadzący laboratoria skierowany jest do osób, które prowadzą działania pedagogiczne związane z tańcem, zajmują się choreografią, prowadzą zajęcia taneczne, wykorzystują taniec w edukacji kulturalnej oraz w rozwijaniu kompetencji społecznych i międzykulturowych.

Osoby zgłaszające się do konkursu muszą mieć doświadczenie w pracy edukacyjno-artystycznej z osobami z niepełnosprawnościami oraz osobami g/Głuchymi. Duet powinien składać się z co najmniej jednej osoby, która identyfikuje się jako osoba z niepełnosprawnością lub osoba g/Głucha.

Zadaniem duetu zgłaszającego się do konkursu jest przygotowanie autorskiego projektu programu laboratoriów.

Wybrany duet otrzyma wynagrodzenie za przygotowanie programu i prowadzenie laboratoriów w wysokości 20 000 zł brutto. Z każdą osobą z duetu zostanie zawarta umowa zlecenie oraz umowa o dzieło z przeniesieniem praw autorskich. Organizator zapewnia także nocleg od 28 sierpnia do 6 września 2026 r., wyżywienie oraz ubezpieczenie NNW podczas laboratoriów.

Aby wziąć udział w konkursie, należy wypełnić formularz zgłoszeniowy. Do zgłoszenia trzeba dołączyć co najmniej dwie rekomendacje dla każdej osoby z duetu. Rekomendacje muszą potwierdzać doświadczenie w pracy edukacyjno-artystycznej z osobami z niepełnosprawnościami lub osobami g/Głuchymi.