REKLAMA
Wyższe kwoty wolne od potrąceń z zasiłków
Zmiana wpływa zarówno na potrącenia alimentacyjne, jak i niealimentacyjne oraz należności z tytułu świadczeń nienależnie pobranych. W praktyce oznacza to konieczność aktualizacji stosowanych progów i uważnego przeliczenia kwot wolnych, zwłaszcza gdy zasiłek przysługuje tylko za część miesiąca.
Dotyczy to potrąceń ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego takich jak zasiłek chorobowy, opiekuńczy i macierzyński oraz świadczenie rehabilitacyjne. Podlegają one egzekucji na zasadach właściwych dla emerytur i rent, gdzie obowiązują kwoty wolne od potrąceń określone kwotowo i waloryzowane corocznie od 1 marca. Większość ekspertów stoi na stanowisku, że nowe kwoty wolne należy stosować od 1 marca niezależnie od tego, za jaki okres należy się zasiłek.
|
Rodzaj potrącenia |
1.03.2025 r. – 28.02.2026 r. |
1.03.2026 r. – 28.02.2027 r. |
|
sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie należności alimentacyjnych wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi |
806,67 zł |
849,42 zł |
|
należności alimentacyjne potrącane na wniosek wierzyciela na podstawie przedłożonego przez niego tytułu wykonawczego |
806,67 zł |
849,42 zł |
|
sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności niealimentacyjnych wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi |
1.331,03 zł |
1.401,57 zł |
|
Należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 1-2b i 6-9 ustawy emerytalnej, m.in. świadczenia wypłacone zaliczkowo lub nienależnie pobrane |
1.064,84 zł |
1.121,28 zł |
Jeżeli zasiłek przysługuje tylko za część miesiąca, kwotę wolną od potrąceń należy wyznaczyć proporcjonalnie do liczby dni, za które przysługuje świadczenie:
- dzieląc kwotę wolną przez liczbę 30, a następnie
- mnożąc otrzymany wynik przez liczbę dni, za które wypłacany jest zasiłek.
Jeżeli po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych wysokość świadczenia jest niższa niż kwota wolna od potrąceń, potrąceń nie dokonuje się.
Art. 66a ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 501).
Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 17 lutego 2026 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych, kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent oraz kwot emerytur i rent wolnych od egzekucji i potrąceń (M.P. z 2026 r. poz. 220)
Obowiązki płatnika do 2 marca 2026 r. w zakresie rozliczeń PIT za 2025 rok
z końcem lutego roku następującego po roku podatkowym upływają ważne terminy związane m.in. z rozliczeniami PIT. Jednak ze względu na to, że 28 lutego 2026 r. przypada w sobotę, znajdzie do nich zastosowanie art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy, chyba że ustawy podatkowe stanowią inaczej. W konsekwencji wspomniane wcześniej terminy ulegają przesunięciu na 2 marca 2026 r. (poniedziałek).
Dokumenty PIT-11, PIT-R, PIT-8C oraz inne za 2025 rok
Zatem 2 marca 2026 r. upływają wynikające z przepisów o PIT terminy na:
- przekazanie podatnikowi przez płatnika PIT-11 – tj. informacji o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2025 rok,
- przekazanie podatnikowi przez płatnika PIT-R – tj. informacji o wypłaconych podatnikowi kwotach z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich za 2025 rok,
- przekazanie podatnikowi przez płatnika PIT-8C – tj. informacji o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych za 2025 rok,
- przekazanie podatnikowi przez organ rentowy PIT-40A/11A – tj. rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy / Informacji o dochodach uzyskanych od organu rentowego za 2025 rok,
- przekazanie urzędowi skarbowemu i nierezydentowi IFT-1R (IFT-1/IFT-1R) – tj. imiennej informacji o wysokości uzyskanego przychodu (dochodu) za 2025 rok,
- złożenie przez podatnika PIT-16A – tj. deklaracji o wysokości składki na ubezpieczenia zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach roku podatkowego, za 2025 rok.
Podstawa prawna:
- Art. 39 ust. 1 i 3, art. 34 ust. 7 i 8, art. 42 ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 163).
- Art. 31 ust. 2 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 776 ze zm.).
Termin wypłaty ekwiwalentu za urlop po rozwiązaniu umowy – stanowisko GIP
Do kiedy należy wypłacić ekwiwalent za niewykorzystany urlop, jeżeli wynagrodzenie w zakładzie pracy jest wypłacane do 10. dnia każdego miesiąca, a umowa o pracę rozwiązała się za porozumieniem stron 15 marca?
Zgodnie z art. 171 § 1 Kodeksu pracy, w przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.
Natomiast § 4 i § 5 tego przepisu, obowiązujące od 27 stycznia 2026 r., stanowią, że pracodawca dokonuje wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w terminie wypłaty wynagrodzenia ustalonym zgodnie z art. 85 Kodeksu pracy. Jeżeli jednak termin wypłaty wynagrodzenia przypada przed dniem rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, ekwiwalent należy wypłacić w terminie 10 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Jeżeli ustalony w ten sposób termin przypada
w dzień wolny od pracy, wypłata powinna nastąpić w dniu poprzedzającym ten dzień.
Jak wskazuje powyższy przepis, co do zasady pracodawca wypłaca ekwiwalent w terminie wypłaty wynagrodzenia obowiązującym u pracodawcy. Jeżeli więc stosunek pracy rozwiązuje się 15 marca, a w zakładzie pracy wynagrodzenia wypłacane są 10 dnia następnego miesiąca, to najbliższy termin wypłaty wynagrodzenia przypadający po rozwiązaniu stosunku pracy przypada na 10 kwietnia.
Wydaje się zatem, że w takiej sytuacji ekwiwalent powinien zostać wypłacony właśnie w tym terminie, gdyż przyjmuje się zasadę wypłaty w najbliższym terminie przypadającym po rozwiązaniu umowy. Intencją ustawodawcy było powiązanie wypłaty ekwiwalentu z najbliższym standardowym terminem wypłaty wynagrodzenia funkcjonującym u pracodawcy. Jeżeli natomiast 10 kwietnia byłby dniem wolnym od pracy, wypłata powinna nastąpić w dniu roboczym poprzedzającym tę datę.
Dobrowolna wcześniejsza wypłata ekwiwalentu
Nie ma przeszkód, aby pracodawca dobrowolnie wypłacił ekwiwalent wcześniej. Nowe przepisy określają maksymalny dopuszczalny termin (czyli do 10 dni po ustaniu pracy, jeśli pensja przypada przed tym terminem), ale nie zabraniają wcześniejszej płatności. W praktyce często ekwiwalent wypłaca się już w dniu zakończenia pracy lub tuż po nim. Skoro zatem pracownik nabywa prawo do ekwiwalentu z dniem ustania zatrudnienia, nic nie stoi na przeszkodzie, by pracodawca wypłacił go w poniedziałek 16 marca.
Stanowisko GIP z 2 marca 2026 r.
Informacja roczna dla osoby ubezpieczonej
Płatnik musi sporządzić informację roczną dla ubezpieczonych (pracowników, zleceniobiorców) za 2025 rok.
Informacja o przychodach emeryta/rencisty
Płatnik musi informację o przychodach zatrudnionych emerytów/rencistów za 2025 rok
Zmiany w przepisach dotyczących ochrony czasowej cudzoziemców
Z dniem 5 marca 2026 r. przestaje funkcjonować tzw. specustawa ukraińska. W praktyce oznacza to przejście na nowy, jednolity system ochrony czasowej obowiązujący w Polsce.
Nowa ustawa przewiduje stopniowe wygaszanie rozwiązań wprowadzonych ustawą z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy, która od początku wojny tworzyła odrębny, uproszczony system legalizacji pobytu i pracy dla uchodźców z Ukrainy.
W miejsce dotychczasowych przepisów wprowadzony zostaje systemowy model ochrony czasowej, oparty na ustawie z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Od 5 marca 2026 r. to właśnie ta ustawa jest podstawą udzielania ochrony czasowej wszystkim cudzoziemcom, którzy opuścili swoje państwo pochodzenia z powodu:
- obcej inwazji,
- wojny domowej,
- konfliktów etnicznych,
- rażących naruszeń praw człowieka.
Zmiana oznacza odejście od modelu szczególnych regulacji dla jednego państwa na rzecz uniwersalnego systemu ochrony, który może zostać zastosowany również w przypadku innych konfliktów zbrojnych.
Ochrona czasowa do 4 marca 2027 r. – legalność pobytu
Ochrona czasowa została uruchomiona decyzją Rady Unii Europejskiej z 4 marca 2022 r. i była już kilkakrotnie przedłużana. Obecnie – na mocy decyzji wykonawczej Rady (UE) 2025/1460 – obowiązuje do 4 marca 2027 r.
Nowe przepisy przewidują:
- przedłużenie legalności pobytu osób, które opuściły Ukrainę w związku z wojną,
- objęcie ochroną także tych obywateli Ukrainy, których dokumenty pobytowe były automatycznie przedłużane w czasie obowiązywania dotychczasowych przepisów,
- możliwość złożenia wniosku o dalszy legalny pobyt w okresie obowiązywania ochrony czasowej, czyli do 4 marca 2027 r.
Z punktu widzenia prawa pracy oznacza to utrzymanie podstaw do legalnego zatrudniania osób objętych ochroną czasową, o ile spełniają one wymogi wynikające z obowiązujących przepisów.
Najważniejsze rozwiązania przeniesione do systemu ogólnego
Nowelizacja nie oznacza całkowitej rezygnacji z dotychczasowych instrumentów. Część z nich zostanie włączona do ogólnego systemu ochrony cudzoziemców.
Numer PESEL ze statusem „UKR”
Przepisy dotyczące numeru PESEL ze statusem „UKR” zostaną przeniesione do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony.
Numer ten nadal będzie potwierdzeniem legalnego pobytu osoby objętej ochroną czasową, a dla pracodawców pozostanie podstawowym narzędziem weryfikacji statusu pobytowego pracownika.
Elektroniczna karta DIIA
Nowe przepisy przewidują również dalszą cyfryzację dokumentów. W szczególności:
- papierowe zaświadczenia wydawane przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zostaną zastąpione elektroniczną kartą DIIA,
- możliwe będzie potwierdzanie tożsamości oraz legalności pobytu za pośrednictwem aplikacji mObywatel.
Rozwiązania te mają uprościć procedury administracyjne oraz ułatwić instytucjom i pracodawcom weryfikację uprawnień do pobytu i pracy.
Wdrożenie prawa Unii Europejskiej
Celem nowych regulacji jest pełne wdrożenie dyrektywy Rady 2001/55/WE, która określa minimalne standardy przyznawania ochrony czasowej w sytuacji masowego napływu osób przesiedlonych.
W praktyce oznacza to, że w przypadku wybuchu kolejnego konfliktu zbrojnego i uruchomienia przez Radę UE mechanizmu ochrony czasowej nie będzie konieczne uchwalanie odrębnych ustaw specjalnych. System ochrony będzie funkcjonował automatycznie w ramach obowiązującej ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony.
Podstawa prawna: Ustawa z 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r., poz. 203).
Dzień Doceniania Pracowników
6 marca obchodzony jest Dzień Doceniania Pracowników (Employee Appreciation Day) – święto, które przypomina, jak ważną rolę w funkcjonowaniu każdej organizacji odgrywają ludzie. To doskonała okazja, aby podziękować pracownikom za ich zaangażowanie, codzienną pracę oraz wkład w rozwój instytucji.
Docenianie pracowników nie musi przyjmować spektakularnej formy. Często wystarczy szczere „dziękuję”, miłe słowo, wspólne spotkanie czy symboliczny gest, aby pokazać, że wysiłek zespołu jest zauważany i ceniony. Takie działania budują dobrą atmosferę pracy, wzmacniają relacje i motywują do dalszego działania.
W instytucjach kultury szczególne znaczenie ma współpraca i zaangażowanie całego zespołu – od osób przygotowujących wydarzenia, przez pracowników administracyjnych, po specjalistów dbających o codzienne funkcjonowanie instytucji. To właśnie dzięki ich pracy możliwe jest tworzenie oferty kulturalnej i realizowanie misji instytucji.
Dzień Doceniania Pracowników to dobry moment, aby zatrzymać się na chwilę i podziękować wszystkim, którzy swoją pracą współtworzą nasze miejsce.
Wyjaśnienie i rozliczenie ujawnionych różnic w księgach rachunkowych
Wyjaśnienie i rozliczenie ujawnionych różnic między stanem rzeczywistym a stanem wykazanym w księgach rachunkowych (art. 27 uor)
Trzeba sporządzić: informację do ZUS o pracownikach zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (ZUS ZSWA) za 2025 r.
Płatnik musi sporządzić informację do ZUS o pracownikach zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (ZUS ZSWA) za 2025 rok
Zestawienie sald wszystkich kont ksiąg pomocniczych na dzień 31 grudnia
Zestawienie sald wszystkich kont ksiąg pomocniczych na dzień 31 grudnia, zamknięcie ksiąg rachunkowych oraz sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego za poprzedni rok.
Kontakt
Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.
ul. Łotewska 9a
03-918 Warszawa
Ostatnie numery
