Kara biblioteczna nie jest sprzedażą i w związku z tym nie podlega rejestracji na kasie fiskalnej.

Ze świadczeniem usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia wtedy, gdy dochodzi do wykonania określonej czynności, istnieje jej odbiorca i w zamian za świadczenie występuje odpłatność. Czynność opodatkowana powstaje wyłącznie w związku z zaistnieniem stosunku prawnego określonego umową między stronami. Opłaty za przetrzymywanie materiałów bibliotecznych, które nalicza i pobiera instytucja kultury, są to kary pieniężne. Płaci je osoba wypożyczająca materiały biblioteczne, których nie odda w ustalonym terminie. Czyli instytucja kultury z tytułu zapłaty tych opłat nie świadczy żadnej usługi.

Kara pieniężna nie wypełnia definicji towaru ani usługi, a jej zapłata nie mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT. Tym samym kara pieniężna jest poza zakresem ustawy o VAT. Zasadą jest, że sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (oraz rolników ryczałtowych) powinna być ewidencjonowana za pomocą kasy rejestrującej (art. 111 ust. 1 ustawy o VAT). Tu dodatkowo należy wskazać, że podstawę opodatkowania stanowi obrót. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku (art. 29a ust. 1 ustawy o VAT). Zatem kara pieniężna nie jest obrotem z tytułu sprzedaży świadczonej usługi. Podatnik, który otrzymuje taką karę pieniężną, nie ma obowiązku ewidencjonować jej za pomocą kasy rejestrującej.

Brak obowiązku ujmowania kar za przetrzymywanie książek potwierdzono w interpretacji indywidualnej z 13 listopada 2023 r. dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (sygn. 0114-KDIP1-3.4012.511.2023.1.AMA).