Zwrot kosztów podróży oraz nieodpłatne zakwaterowanie będzie powodowało, że umowa zlecenia nie będzie nieodpłatna. Odpowiednie zapisy powinny znaleźć się w umowie zlecenia i należy wówczas je traktować zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Formą wynagrodzenia z umowy zlecenia może być np. udostępnienie lokalu. W takim przypadku mówimy o świadczeniu w naturze. W opisanym przypadku nie ma jednak wynagrodzenia w formie pieniężnej. W związku z tym nie ma z czego pobrać zaliczki. Zgodnie z wyjaśnieniami Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w piśmie z 15 września 2016 r. (nr IBPB-2-1/4511-324/16-1/BJ), „z przepisów ustawy o PIT nie wynika, aby w rozpatrywanym przypadku płatnik, który nie ma faktycznych możliwości pobrania zaliczki, gdyż w danym miesiącu podatnik nie uzyskał dochodu w formie pieniężnej, był obowiązany zapłacić zaliczkę z własnych środków, a następnie dochodzić jej zwrotu od pracownika. W zaistniałej sytuacji przepisy ustawy o PIT nie obligują także podatnika (byłego pracownika) do wpłacenia płatnikowi stosownej zaliczki na podatek”.

Orzecznictwo w sprawie zapewniania noclegu i wyżywienia zleceniobiorców nie jest jednomyślne. Istotne znaczenie w tym zakresie ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego

z 8 lipca 2014 r., (K 7/13), zgodnie z którym za przychód pracownika mogą zostać uznane świadczenia, które:

• zostały spełnione za zgodą pracownika;

• zostały spełnione w jego interesie i przyniosły mu korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść;

• uzyskana korzyść jest wymierna i przypisana indywidualnemu pracownikowi.

W kwestii uznania zakwaterowania dla zleceniobiorców za przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia wypowiedział się również NSA w wyroku z 18 października 2019 r., II FSK 3659/17 oraz w wyroku z 28 stycznia 2020 r., II FSK 488/18. Z orzeczeń tych jednoznacznie wynika, że wartość ponoszonych przez spółkę kosztów zakwaterowania dla zleceniobiorców stanowi dla tych osób przychód w rozumieniu ustawy o PIT podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Moim zdaniem jednak w opisanej sytuacji nie będziemy mieli do czynienia z spełnieniem wszystkich powyższych przesłanek, albowiem koszty zakwaterowania zostały spełnione w interesie zleceniodawcy, świadczenie koncertu wykonane ma zostać nieodpłatnie i w przeciwnym razie może się nie odbyć. To w interesie pracodawcy jest więc zapewnienie zakwaterowania zleceniobiorcy, aby taki koncert doszedł do skutku. W związku z tym moim zdaniem wartość zapewnianych zleceniobiorcom nieodpłatnie noclegów nie stanowi ich przychodu z umowy zlecenia, o którym mowa w art. 13 pkt 8 ustawy o PIT. Moim zdaniem w opisanej sytuacji powstanie jednak przychód z tytułu otrzymania nieodpłatnych świadczeń, który na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o PIT należy zakwalifikować do przychodów z działalności gospodarczej. Podatnik powinien więc doliczyć do swoich przychodów podatkowych wartość otrzymanych nieodpłatnie świadczeń (np. wykonanie usługi koncertu) dopiero wówczas, kiedy świadczenia te faktycznie otrzyma. Jeżeli zatem podatnik otrzymał nieodpłatnie rzecz, to przychodem będzie wartość rynkowa tej rzeczy. Jeśli chodzi o koszty podróży to, diety wypłacone zleceniobiorcy są wolne od podatku na zasadach przewidzianych w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b oraz art. 13 ustawy o PIT do wysokości określonej w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 stycznia 2013 r. Jednakże nadwyżka kwot z tytułu diet i zwrotu kosztów noclegu ponad określone w tym rozporządzeniu limity podlega opodatkowaniu. Kwestia ta nie jest jednolicie uregulowana w przepisach. Dlatego też warto się zastanowić nad wystąpieniem do organu podatkowego o wydanie wiążącej interpretacji przepisów podatkowych.