REKLAMA

Pytanie
Odpowiedź
W przypadku pracy w sobotę i niedzielę, niezależnie od liczby przepracowanych godzin, pracownikowi instytucji kultury przysługuje dzień wolny, a jeśli doszło do przekroczenia normy dobowej – również dodatek za nadgodziny zgodnie z art. 151¹ Kodeksu pracy.
Z komentarza eksperta Prawo i finanse w kulturze dowiesz się:
Zasady udzielania czasu wolnego za pracę w sobotę i niedzielę, a także sposób jego rozliczania w kontekście przekroczenia dobowych norm czasu pracy, powinny być oceniane z uwzględnieniem systemu czasu pracy obowiązującego pracownika oraz konkretnego dnia tygodnia, w którym praca została wykonana.
W podstawowym systemie czasu pracy, w którym sobota jest dniem wolnym wynikającym z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, za pracę w sobotę należy udzielić innego dnia wolnego od pracy w terminie uzgodnionym z pracownikiem, niezależnie od tego, czy praca trwała mniej czy więcej niż 8 godzin (art. 151 3kp) . Natomiast jeżeli w tym dniu doszło do przekroczenia dobowej normy czasu pracy (8 godzin), pracodawca ma obowiązek zrekompensować te godziny nadliczbowe – i może to uczynić poprzez udzielenie czasu wolnego, zgodnie z art. 151² § 1 i 2 kp (na wniosek pracownika w proporcji 1:1, a bez wniosku – 1:1,5), zamiast wypłaty dodatku do wynagrodzenia.
W przypadku pracy w niedzielę należy udzielić pracownikowi dnia wolnego w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po danej niedzieli, a w razie braku takiej możliwości – do końca okresu rozliczeniowego. Taki dzień wolny przysługuje nawet jeśli pracownik świadczył pracę tylko przez kilka godzin. Jeśli praca w niedzielę przekroczyła normę dobową (8 godzin), godziny nadliczbowe można również zrekompensować udzieleniem czasu wolnego, stosując zasady określone w art. 151² kp.
W systemie zadaniowego czasu pracy, jeżeli pracownik – wykonując powierzone mu zadania – był zobowiązany świadczyć pracę w sobotę lub niedzielę, pracodawca powinien udzielić dnia wolnego w zamian za taką pracę, niezależnie od liczby godzin. Jeżeli jednak z harmonogramu zadań lub okoliczności wynika, że doszło do przekroczenia dobowej normy 8 godzin, a praca nie mogła zostać wykonana w ramach zwykłego czasu pracy – przekroczenie to może zostać zrekompensowane udzieleniem czasu wolnego zgodnie z art. 151² kp.
W systemie równoważnego czasu pracy, jeżeli praca w sobotę lub niedzielę została zaplanowana zgodnie z harmonogramem (np. 10–12 godzin), a nie doszło do przekroczenia zaplanowanego przedłużonego dobowego wymiaru czasu pracy ani przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, nie ma obowiązku udzielania dnia wolnego. Jeżeli jednak praca w tych dniach została polecona dodatkowo, poza harmonogramem, wówczas powstaje obowiązek udzielenia dnia wolnego na podstawie art. 151³ (dla soboty) lub art. 151¹¹ (dla niedzieli).
Gdy w takim dodatkowym dniu praca przekroczy normę dobową, nadgodziny mogą zostać zrekompensowane udzieleniem czasu wolnego, zgodnie z art. 151² kp.
1. System podstawowy czasu pracy |
|
2. System zadaniowego czasu pracy |
|
3. System równoważnego czasu pracy (z grafikiem) |
|
Art. 151 § 1, art. 151 1, art. 151 2, art. 151 3art. 151¹¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.).

Adwokat, specjalizuje się m.in. w zagadnieniach czasu pracy oraz wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń ze stosunku pracy, szkoleniowiec z dużym doświadczeniem prowadzący zarówno szkolenia otwarte jak i zamknięte; autor licznych publikacji z zakresu prawa pracy.
REKLAMA
REKLAMA
Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.
ul. Łotewska 9a
03-918 Warszawa