Wyrok

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

W myślart. 15 ust. 1ustawy z dnia 25 października 1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej( Dz. U z 1991r., Nr 114, poz. 493 z póź.zm.) dyrektora instytucji kultury powołuje organizator na czas określony, po zasięgnięciu opinii związków zawodowych działających w tej instytucji kultury oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez instytucję.

Odwołanie dyrektora następuje w tym samym trybie.Art. 15 ust. 7 powyższej ustawy stanowi z kolei, że w sprawach dotyczących powoływania i odwoływania dyrektora instytucji kultury w zakresie nieuregulowanym w ustawie mają zastosowanie przepisyart. 68-72Kodeksu pracy.

Powyższe oznacza, że odwołanie dyrektora instytucji kultury wymaga formy pisemnej, musi wskazywać przyczynę odwołania równoznacznego z rozwiązaniem stosunku pracy, zawierać pouczenie o przysługującym dyrektorowi prawie odwołania do sądu pracy oraz winno być poprzedzone zasięgnięciem przez organizatora opinii związków zawodowych działających w danej instytucji kultury oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez instytucję ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2013r., I PK 200/12).

W analizowanej sprawie dokonane przez Prezydenta Miasta I. zarządzeniem nr (...) z dnia 26 czerwca 2019r. odwołanie M. Ś. ze stanowiska dyrektora (...) Centrum (...) w I. przybrało formę pisemną, wskazywało przyczyny odwołania oraz zawierało pouczenie o przysługującym powódce prawie odwołania do Sądu pracy. Z uzasadnienia powyższego zarządzenia wynikało, iż odwołanie poprzedzone zostało zasięgnięciem przez organizatora opinii stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez (...) Centrum (...) w I. oraz ustaleniem, że w (...) nie działają związki zawodowe.

Powódka zarzuciła w pozwie, że odwołanie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, gdyż Prezydent Miasta I. nie przeprowadził, przewidzianej w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 25 października 1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, obligatoryjnej konsultacji z szeregiem stowarzyszeń zawodowych i twórczych działających na terenie miasta I., zasięgnął zaś opinii w przedmiocie zamiaru odwołania powódki u podmiotów niebędących stowarzyszeniami, a fundacjami lub w stowarzyszeniach sportowych i niezajmujących się kulturą.

Zarzut powyższy - zdaniem Sądu - okazał się jak najbardziej trafny.

W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, iż stowarzyszenia, o których mowa wart. 15 ust.1ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej to nie tylko stowarzyszenia, które działają w danej instytucji kultury, ale również takie, które funkcjonują na terenie działania organizatora, in casu- na terenie Miasta I., a ich działalność jest związana z rodzajem działalności instytucji, czyli (...) Centrum (...) w I..

Stowarzyszenia powyższe to te zrzeszające twórców oraz prowadzące i inspirujące działalność twórczą. Wynika to z wykładni celowościowej omawianego przepisu. Ustawodawca wprowadzając obowiązek zasięgania opinii związków zawodowych oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych miał bowiem na uwadze przede wszystkim stworzenie możliwości wypowiedzenia się organizacji działających w dziedzinie szeroko pojętej kultury, co do powołania lub odwołania dyrektora instytucji kultury funkcjonującej na terenie określonego miasta, gminy, powiatu czy województwa.

Ma to o tyle znaczenie, że w związku ze specyfiką działania takich instytucji kultury, niejednokrotnie dochodzi do konieczności współpracy ze stowarzyszeniami bądź innymi organizacjami , które działają w dziedzinie kultury. Z tego też względu nie bez znaczenia jest opinia takich organizacji przy ustalaniu obsady stanowiska dyrektora instytucji kultury.

Wskazana regulacja posiada niewątpliwie istotne znaczenie gwarancyjne dla osoby odwoływanego dyrektora instytucji kultury oraz stanowi instrument społecznej kontroli działań wskazanych osób ( vide: wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2012r., II OSK (...), wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 września 2018r., (...) SA/Go 536/18, wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2012r., II OSK (...)).

Zauważyć należy, że Prezydent Miasta I., przed wydaniem zarządzenia nr (...) z dnia 26 czerwca 2019r.,wprawdzie zwrócił się do Naczelnika Wydziału Organizacyjnego Starostwa Powiatowego w I. i Pełnomocnika ds. (...) z Organizacjami (...) Urzędu Miasta I. o wykaz stowarzyszeń, które istnieją na terenie Miasta I. i których działalność statutowa związana jest z działalnością kulturalną, a podmioty te wskazały organizatorowi w sumie 25 instytucji przywołanych w uzasadnieniu zarządzenia w przedmiocie odwołania M. Ś. ze stanowiska dyrektora (...), u których Prezydent Miasta I. zasięgnął opinii wymaganej art. 15 ust.1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, niemniej- w ocenie Sądu- powyższe wcale nie oznaczało, że organizator dochował należytej staranności przy ustalaniu kręgu w/wym. stowarzyszeń.

W tym zakresie Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę nie podziela stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 13 listopada 2019r., sygn. akt (...) (k.416-423), oddalającego skargę M. Ś. na zarządzenie Prezydenta Miasta I. nr (...) z dnia 26 czerwca 2019r. w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora centrum kultury.

Należy bowiem zauważyć, iż powódka, na potrzeby niniejszego procesu toczącego się przed Sądem pracy, przedłożyła wydruki internetowe z Biuletynu Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w I., obejmujące wykaz wszystkich działających na obszarze Miasta I., stowarzyszeń wraz z opisem celów statutowych tylko niektórych z nich. Analiza zakresu działalności statutowej chociażby Stowarzyszenia (...) na S. w I. (m.in. prowadzenie działalności edukacyjnej i kulturalnej, aktywne uczestniczenie w ochronie dóbr kultury), Stowarzyszenia Fabryka (...) w I. (m.in. działalność na rzecz I. i jego mieszkańców, działalność na rzecz upowszechniania kultury, organizacja czasu wolnego dzieci i młodzieży), Stowarzyszenia (...) ( m.in. propagowanie i pielęgnacja tradycji regionalnych), Stowarzyszenia (...) w I. (m.in. popularyzacja wydarzeń historycznych i kulturalnych, jednoczenie środowiska artystycznego i nieartystycznego dla harmonijnego rozwoju społeczności lokalnych, wspieranie i rozbudzanie inicjatyw obywatelskich na rzecz rozwoju społecznego i kulturalnego), Stowarzyszenia (...) w I. (tworzenie płaszczyzn wymiany informacji i doświadczeń pomiędzy osobami i instytucjami zainteresowanymi, promocja i popieranie twórców regionalnych, popularyzowanie wiedzy z dziedziny sztuk plastycznych i rękodzieła, działanie na rzecz osób uzdolnionych artystycznie), Stowarzyszenia (...) w Kulturze” w I. (integracja środowisk twórczych-literackich, plastycznych, muzycznych, aktorskich, pobudzanie aktywności artystycznej, promowanie Powiatu (...) pod kątem sztuki, edukacji, kultury i sportu), Stowarzyszenia Aeroklub (...) w I. (rozpowszechnianie wiedzy i umiejętności lotniczej w społeczeństwie jako elementu edukacji narodowej) czy Stowarzyszenia (...) (prowadzenie i wspieranie działalności edukacyjnej i kulturalnej oraz upowszechnianie dorobku kulturalnego), wskazuje, iż w/wym. stowarzyszenia miały zbieżne cele i zadania z prowadzonym przez pozwane (...) Centrum (...) rodzajem działalności, a zatem spełniały warunki wymienione w art. 15 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej i powinny być poproszone przez Prezydenta Miasta I. o opinię w przedmiocie zamiaru odwołania powódki ze stanowiska dyrektora instytucji kultury.

Tak się jednak nie stało. M. Ś. wykazała, że pozyskanie listy stowarzyszeń spełniających warunki wymienione w art. 15 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej wraz z ich celami statutowymi było w gruncie rzeczy nieskomplikowane, choć zapewne czasochłonne i jako takie winno stać się udziałem organizatora, o ile ten zamierzał prawidłowo wypełnić omawiany obowiązek konsultacyjny poprzedzający odwołanie dyrektora instytucji kultury. Co znamienne - uchybienia w wymaganej procedurze, a mianowicie niezwrócenie się Prezydenta Miasta I. o opinie do wszystkich stowarzyszeń z terenu Miasta I. wskazanych w art. 15 ust.1 ustawy j/w. dostrzegł obecny zarządca (...) T. M., przesłuchany na rozprawie w dniu 17 lutego 2020r. w charakterze strony pozwanej (k. 429, e-protokół z dnia 17 lutego 2020r.-min. 01:36:08-01:43:01).

Powyższe - w ocenie Sądu- wskazuje, że przed wydaniem zarządzenia nr (...) z dnia 26 czerwca 2019r. organizator nie ustalił prawidłowo, czy i jakie stowarzyszenia zawodowe i twórcze działają na terenie Miasta I., a przez to zaniechał wypełnienia obowiązku podjęcia właściwych działań konsultacyjnych. W rezultacie Sąd doszedł do przekonania, że odwołanie powódki ze stanowiska dyrektora (...) Centrum (...) w I. dokonane zostało z naruszeniem przepisów i jako takie uzasadniało zasądzenie od pozwanego na jej rzecz - na podstawieart. 69k.p. w zw. zart. 45 § 1k.p. w zw. zart. 47¹ k.p. w zw. zart. 36 § 1 pkt 3k.p. .-odszkodowania w wysokości odpowiadającej 3-miesięcznemu wynagrodzeniu powódki.

Zasądzone w punkcie 1 wyroku odszkodowanie zamknęło się kwotą żądaną przez M. Ś. - 19.350,00zł, brutto, mimo że liczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy powinno wynosić (...) brutto ((...). brutto), jednak Sąd - zgodnie z art. 321 § 1 k.p.c.- nie mógł wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie, a z uwagi na fakt, iż powódka, po wskazaniu przez stronę pozwaną w odpowiedzi na pozew wysokości jej wynagrodzenia liczonego jak ekwiwalent za urlop (9.311,10zł brutto), nie rozszerzyła powództwa w oparciu o art. 193 k.p.c., zatem Sąd, będąc związany żądaniem pozwu, zasądził odszkodowanie w wysokości wskazanej w pozwie.

Uznał jednak Sąd, iż nadając z urzędu wyrokowi w punkcie 1, na podstawie art. 477 2§ 1 k.p.c., rygor natychmiastowej wykonalności w części nieprzekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika, winien posłużyć się prawidłową, wskazaną przez pozwanego na żądania Sądu, kwotą w/wym. wynagrodzenia i stąd też rozstrzygnięcie jak w punkcie 4 wyroku.

I choć wskazane wyżej uchybienia formalne odwołania powódki ze stanowiska dyrektora instytucji kultury uczyniły zbędnym obowiązek poddawania analizie merytorycznych przesłanek odwołania pod kątem ich prawdziwości i zasadności, to jednak – w ocenie Sądu – wypada także zauważyć, iż przeprowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie dowodowe pozwoliło ustalić, iż wskazane przez Prezydenta Miasta I. w zarządzeniu nr (...) z dnia 26 czerwca 2019r. przyczyny odwołania M. Ś. ze stanowiska dyrektora (...) Centrum (...) w I. nie odpowiadały prawdzie, co niezgodne z prawem odwołanie uczyniło dodatkowo odwołaniem bezzasadnym.

Zgodnie zart. 15 ust. 6 pkt 3i 4 ustawy z dnia 25 października 1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej dyrektor instytucji kultury powołany na czas określony może być odwołany przed upływem tego okresu z powodu naruszenia przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem (pkt 3) oraz w przypadku odstąpienia od realizacji umowy, w której organizator i dyrektor określili warunki organizacyjno-finansowe działalności instytucji kultury oraz program jej działania (pkt 4).

Prezydent Miasta I. wskazał, że naruszenie przez M. Ś. przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem dyrektora instytucji kultury polegało na nieutworzeniu w strukturze organizacyjnej (...) stanowiska zastępcy dyrektora i w tym zakresie powołał się na treść § 8 ust. 3 oraz § 9 ust. 3 uchwały nr (...) Rady Miejskiej I. z dnia 28 października 2009 r. w sprawie nadania Statutu (...) w I. ( precyzyjnie winno być zaznaczone, iż chodzi o statut (...) w brzmieniu nadanym przywołanymi przez Sąd we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia uchwałami nowelizującymi), które stanowią, że dyrektor zarządza Centrum przy pomocy zastępcy dyrektora i głównego księgowego, a zastępcę dyrektora powołuje i odwołuje dyrektor w uzgodnieniu z Prezydentem Miasta I..

W regulaminie organizacyjnym z dnia 31 grudnia 2015r. określającym organizację wewnętrzną (...) Centrum (...), nadanym przez powódkę w trybie art. 13 ust. 3 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, nie stworzono stanowiska zastępcy dyrektora. Zgodnie z § 6 pkt 3 lit. n w/wym. regulaminu organizacyjnego w przypadku, gdy dyrektor Centrum nie może pełnić swych obowiązków, zastępuje go główny księgowy. Powyższe rozwiązanie przyjęte w strukturze organizacyjnej Centrum - w ocenie organizatora- było niezgodne ze statutem (...) nadanym uchwałą nr(...) Rady Miejskiej I. z dnia 28 października 2009r. , która w świetle art. 40 ustawy o samorządzie gminnym stanowi akt prawa miejscowego, a M. Ś. była zobowiązana utworzyć w strukturze organizacyjnej (...) stanowisko zastępcy dyrektora, a następnie powołać go w uzgodnieniu z Prezydentem Miasta I..

Ponadto organizator w uzasadnieniu zarządzenia nr (...) z dnia 26 czerwca 2019r. podał, że stworzone przez powódkę rozwiązanie dotyczące zastępowania dyrektora (...) Centrum (...) w I. przez głównego księgowego jest niezgodne z art. 53 ust. 1 w zw. z art. 54 ust. 1 i art. 68 ustawy o finansach publicznych, pozbawia bowiem jednostkę kontroli zarządczej w sferze finansowej, a czynności w zakresie finansów oraz czynności kontroli nad nimi wykonuje ta sama osoba. Z art. 54 ust. 3, 4, 5 i 6 ustawy o finansach publicznych wynika, że dokumenty oraz decyzje związane z zatwierdzaniem operacji gospodarczych muszą podpisywać pracownik właściwy rzeczowo, główny księgowy i kierownik jednostki. W sytuacji powierzenia zastępstwa głównemu księgowemu występowałby on w dwojakiej roli - kierownika i głównego księgowego, co w ocenie Prezydenta Miasta I. było niedopuszczalne.

Zdaniem Sądu z powyższą wykładnią przywołanych przepisów nie sposób się zgodzić.

Na wstępie należy zauważyć, iż dyrektor instytucji kultury kieruje nią jednoosobowo, zarządza całą instytucją w rozumieniu jej substratu materialnego, organizacyjnego oraz kieruje zatrudnionymi w niej pracownikami (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2005r., I PZP 11/04, OSNP 2005, nr 9, poz. 123, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 19 września 2018r., (...) SA/Go 536/18). Statut instytucji kultury- w myślart. 15 ust. 8ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej- może przewidywać utworzenie stanowiska zastępcy lub zastępców dyrektora, określać liczbę stanowiska zastępców dyrektora oraz tryb ich powoływania i odwoływania.

Przytoczona regulacja oznacza, że tworzenie stanowiska zastępcy czy zastępców dyrektora instytucji kultury jest fakultatywne i odbywa się w drodze wprowadzenia odpowiednich postanowień w statucie instytucji kultury. Statut (...) w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 lipca 2015r., tj. w chwili powołania po raz pierwszy M. Ś. na stanowisko dyrektora (...) Centrum (...) w I. aż do jej odwołania w dniu 26 czerwca 2019r., nie przewidywał stanowiska zastępcy dyrektora i kategorycznego obowiązku jego wyznaczenia przez dyrektora. W ocenie Sądu odwoływał się jedynie do przepisów ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, która zagadnienie to reguluje w art. 15 ust. 8.

W związku z powyższym powódka, wydając w dniu 31 grudnia 2015r. zarządzenie nr (...) w przedmiocie nadania (...) Centrum (...) w I. regulaminu organizacyjnego, który określał szczegółową organizację wewnętrzną oraz zadania poszczególnych stanowisk pracy w Centrum i nie przewidywał w strukturze (...) stanowiska zastępcy dyrektora, w żaden sposób nie złamała prawa miejscowego w postaci uchwały nr (...) Rady Miejskiej I. z dnia 28 października 2009 r. w sprawie nadania Statutu (...) w I., co zarzucił jej organizator w zarządzeniu o odwołaniu ze stanowiska dyrektora. Prezydent Miasta I. zapomniał również, iż powyższy regulamin organizacyjny został przez niego, a konkretnie przez ówczesnego upoważnionego Naczelnika Wydziału (...), (...) i (...) A. S., pozytywnie zaopiniowany i przez kolejne lata obowiązywał w niezmienionej formie.

Powódka nie utworzyła więc stanowiska zastępcy dyrektora, a w przypadku, gdy nie mogła pełnić swych obowiązków dyrektorskich, zastępował ją – w zgodzie z regulaminem- główny księgowy. W tym miejscu -w ocenie Sądu- warto zauważyć, iż nie tylko M. Ś., ale również jej poprzedniczka na stanowisku dyrektora (...) G. O. oraz aktualny zarządca Centrum - T. M. nie stworzyli w zarządzanej instytucji kultury stanowiska wicedyrektora. Zarówno w czasach „dyrektorowania” G. O., jak i obecnie, pod zarządem T. M., obowiązywał i nadal obowiązuje statut (...) Centrum (...) w I. nadany uchwałą nr (...)Rady Miejskiej I. z dnia 28 października 2009 r., gdzie w § 8 ust. 3 oraz § 9 ust. 3 jest mowa o tym, że dyrektor zarządza Centrum przy pomocy zastępcy dyrektora i głównego księgowego, a zastępcę dyrektora powołuje i odwołuje dyrektor w uzgodnieniu z Prezydentem Miasta I..

Mimo powyższego G. O. od 2009r., do momentu uruchomienia we wrześniu 2011r. (...) K., oddziału (...) położonego w zupełnie innej lokalizacji niż siedziba Centrum, co wymogło konieczność zapewnienia na miejscu obecności pracownika koordynującego wszelkiego rodzaju działania odbywające się w(...) K., swojego zastępcy nie powoływała, nie powołał go także od lipca 2019r. do chwili obecnej T. M., choć nadany przez niego nowy regulamin organizacyjny (...) takie stanowisko w strukturze instytucji kultury przewiduje.

Jest także rzeczą istotną, iż postawiony powódce zarzut nieutworzenia w strukturze organizacyjnej Centrum stanowiska zastępcy dyrektora w kontekście niezapewnienia odpowiedniego nadzoru nad wykonywanymi zadaniami przez pracowników (...) , mający świadczyć o odstąpieniu przez M. Ś. od realizacji umowy z dnia 30 sierpnia 2018r., nie był dla organizatora żadną przeszkodą w sierpniu 2018r., kiedy po raz drugi rekomendował powódkę na stanowisko dyrektora (...) Centrum (...).

Jak wynika z uzasadnienia zarządzenia Prezydenta Miasta I. nr (...) z dnia 31 sierpnia 2018r. w sprawie powołania dyrektora (...) Centrum (...) w I., powołanie M. Ś. na powyższe stanowisko było uzasadnione, bowiem otrzymała ona pozytywną ocenę komisji po rozpatrzeniu dokumentów i przeprowadzeniu rozmowy konkursowej, a dotychczasowy przebieg kariery zawodowej powódki i jej 8-letnie doświadczeniem jako specjalisty ds. organizacji imprez w (...) Centrum (...) w I. oraz 3-letnie doświadczenie na stanowisku dyrektora tej instytucji, gwarantowały zachowanie wysokiego poziomu usług kulturalnych i dalsze, właściwe funkcjonowanie (...).

Skoro więc zarządzanie przez powódkę instytucją kultury bez powołanego wicedyrektora przez 3 kolejne lata od 2015r. i w sierpniu 2018r. dawało gwarancję zachowania wysokiego poziomu usług kulturalnych i dalszego, właściwego funkcjonowania Centrum, zatem zupełnie niezrozumiały dla Sądu stał się argument organizatora wskazany w odwołaniu, iż brak zastępcy to przejaw łamania przez powódkę prawa miejscowego i odstąpienie od realizacji umowy dotyczącej działalności (...) Centrum (...) zawartej na podstawie art. 15 ust.5 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Doprowadził on uznanie w/wym. zarzutów za niezasadne.

Niezasadny był również zarzut wprowadzenia przez powódkę rozwiązania polegającego na zastępowaniu dyrektora przez głównego księgowego instytucji kultury. Identyczna praktyka obowiązywała w (...), gdy jego dyrektorem była G. O., a nie powołano jeszcze zastępcy dyrektora w osobie M. S..

Ponadto podniesione przez organizatora ryzyko wykonywania czynności w zakresie finansów oraz czynności zarządczo-kontrolnych przez tę samą osobę, tj. głównego księgowego podczas nieobecności dyrektora, co prowadzić mogłoby do sytuacji, w której główny księgowy jednocześnie zaciąga zobowiązania, dokonuje kontroli wydatków i wykonuje dyspozycje środkami pieniężnymi, w ustalonym stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie miało miejsca.

W (...) Centrum (...) , w czasie nieobecności dyrektora, zastępujący go główny księgowy nie mógł samodzielnie podjąć wszystkich w/wym. czynności, gdyż nie pozwalał mu na to statut (...), w którym w rozdziale 4 -Z. gospodarki finansowej , w § 17 ust.1 zostało przewidziane, że do składania oświadczeń woli w imieniu Centrum w zakresie jego praw i obowiązków majątkowych konieczne jest współdziałanie dwóch upoważnionych osób: dyrektora i głównego księgowego albo każdej z tych osób wraz z pełnomocnikiem, co-zdaniem Sądu- w żaden sposób, wbrew twierdzeniom organizatora, nie pozbawiło jednostki kontroli zarządczej w sferze finansowej i nie kłóciło się z przywołanym przez niego w uzasadnieniu zarządzenia nr (...) z dnia 26 czerwca 2019 r. art. 53 ust. 1 w zw. z art. 54 ust. 1 i art. 68 ustawy o finansach publicznych.

Przechodząc do kolejnej przyczyny odwołania powódki ze stanowiska dyrektora instytucji kultury, która według organizatora świadczyła o naruszeniu przez M. Ś. przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem, tj. niewystępowanie do Prezydenta Miasta I. z wnioskami o udzielenie jej urlopu wypoczynkowego, Sąd - podobnie jak przyczyny omówione wczesnej- uznał ją za niezasadną.

Za punkt wyjścia czynionych rozważań Sąd przyjął założenie, co zresztą wynika z art. 15 ust.1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, że organizator jedynie powołuje i odwołuje dyrektora instytucji kultury, jednak kompetencje do zatrudniania i ustalania wysokości wynagrodzenia nie są wystarczającą prerogatywą do uznania Prezydenta Miasta I. za pracodawcę dyrektora (...) Centrum (...) w I..

Dyrektor instytucji kultury zarządza bowiem instytucją i reprezentuje ją na zewnątrz i to są jego obowiązki jako pracownika świadczącego pracę na rzecz instytucji kultury, nigdy zaś na rzecz organizatora. Powyższe prowadzić musi do stwierdzenia, że akta osobowe i inna dokumentacja pracownicza dyrektora instytucji kultury powinna być prowadzona i przechowywana przez tę instytucję, organizator lub organ działający w jego imieniu, czyli in casu Prezydent Miasta I. lub Naczelnik Wydziału (...), (...) i (...) Urzędu Miasta I., nie był uprawniony do wydawania dyrektorowi instytucji kultury poleceń w rozumieniu art. 100 § 1 k.p., a czynności bieżące z zakresu prawa pracy, jak udzielenie urlopu, w stosunku do dyrektora instytucji kultury wykonywać powinna osoba wyznaczona w rozumieniu art. 3 1 § 1 k.p.- zastępca dyrektora , jeżeli takie stanowisko zostało utworzone albo inny pracownik instytucji kultury zgodnie z regulaminem organizacyjnym, i przypisanym mu zakresem obowiązków, np. główny księgowy albo kierownik działu kadr. Założeniem jest, aby dyrektor nie dokonywał czynności prawnych sam ze sobą.

Przekładając powyższe na grunt analizowanej sprawy należy podkreślić, iż przewidziana w § 9 ust.2 statutu (...) regulacja, iż Prezydent Miasta wykonuje wobec dyrektora czynności z zakresu prawa pracy oraz jest jego zwierzchnikiem służbowym, pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą niezależności instytucji kultury od jej organizatora, wyrażoną w art. 14 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

Powódka -zdaniem Sądu- nie była więc zobowiązana występować do Prezydenta Miasta I., czy nawet do upoważnionego przez niego Naczelnika Wydziału (...), (...) i (...), z wnioskiem o udzielnie urlopu, w dodatku w formie pisemnej i oczekiwać na zgodę organizatora na udzielnie jej wnioskowanego urlopu. Przyjęta przez A. S. formuła telefonicznego, mailowego czy sms-owego informowania organizatora przez dyrektora (...) o planowanym urlopie czy innej nieobecności była wystarczająca i w gruncie rzeczy bardziej podyktowana względami grzecznościowymi niż wymogami prawa pracy. Wytknięte powódce przez Prezydenta Miasta I. nieprawidłowości na płaszczyźnie składania wniosków urlopowych z pominięciem zwierzchnika służbowego nie zasługiwały na uwzględnienie i stąd też przesłanka odwołania M. Ś. określona w art. 15 ust. 6 pkt 3 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej nie zaistniała, czyniąc w tym zakresie odwołanie ze stanowiska dyrektora nieprawidłowym.

Organizator zdecydował się odwołać powódkę ze stanowiska dyrektora (...) także dlatego, że mimo przyjętego na siebie zobowiązania realizacji programu działania zawartego w koncepcji funkcjonowania (...) na lata 2018-2021, w tym zwiększenia zatrudnienia oraz pozyskania dodatkowych, pozabudżetowych środków finansowych na działalność Centrum, z powyższych obowiązków się nie wywiązała, czym odstąpiła od realizacji umowy z dnia 30 sierpnia 2018r.

Zdaniem Sądu - powyższa przyczyna również była nieprawdziwa. Należy przypomnieć, iż jednym z warunków organizacyjno-finansowych określonych w § 1 w/wym. umowy z 30 sierpnia 2018r. był stan zatrudnienia w (...). W przedstawionej przez powódkę koncepcji funkcjonowania instytucji kultury na lata 2018-2021, sporządzonej w trybie przypuszczającym, a nie oznajmującym, wskazano na konieczność zatrudnienia w Centrum dodatkowego, wykwalifikowanego personelu, zwrócono w szczególności uwagę na potrzebę zrekrutowania specjalisty do spraw pozyskiwania środków z programów operacyjnych i funduszy europejskich.

Trzeba jednak -zdaniem Sądu- uwypuklić tu fakt niezmiernie istotny, a mianowicie założenie zrealizowania powyższej koncepcji w latach 2018-2021. Oznacza to, że na poszukiwanie i zatrudnienie wysoko wykwalifikowanych pracowników, w tym specjalisty do spraw pozyskiwania środków z programów operacyjnych i funduszy europejskich, powódka miała 3 lata. Co ważne- po ponownym powołaniu na stanowisko dyrektora (...), M. Ś. jeszcze w 2018r.zatrudniła na okres próbny pracownika ekspozycji Instytutu (...), a w następnej kolejności - pracownika administracji i referenta księgowo-administracyjnego.

Spośród tych osób zatrudnienie w Centrum kontynuują dwie osoby - pracownik administracji i referent księgowo-administracyjnego, zaś kobieta zatrudniona na okres próbny na stanowisku pracownika ekspozycji Instytutu (...) nie spełniła stawianych przez pracodawcę oczekiwań i po upływie okresu próby łącząca ją z (...) umowa o pracę uległa rozwiązaniu.

Powyższe wskazuje jednoznacznie, że powódka przystąpiła do realizacji koncepcji zawartej w umowie z dnia 30 sierpnia 2018r. i nawet jeżeli do chwili odwołania ze stanowiska dyrektora w czerwcu 2019r. nie udało jej się zatrudnić wskazywanego przez organizatora specjalisty do spraw pozyskiwania środków z programów operacyjnych i funduszy europejskich, to nie oznacza, że M. Ś. odstąpiła od realizacji umowy określającej warunki organizacyjno-finansowe działalności instytucji kultury oraz jej program. Zarzut powyższy -w ocenie Sądu- podniesiony zaledwie po kilku miesiącach od ponownego powołania powódki na stanowisko dyrektora instytucji kultury, był co najmniej przedwczesny.

Odnośnie niezasadnego „blokowania” przez M. Ś. zajmowanego przez nią przed powołaniem na stanowisko dyrektora Centrum etatu specjalisty ds. organizacji imprez kulturalnych w dziale organizacji imprez (...), należy zauważyć, iż zagadnienie ma wyraźnie charakter sporny.

Strony zaprezentowały zupełnie odmienne stanowiska w przedmiocie bytu powyższego etatu, jego istnienia w strukturze organizacyjnej (...) na tyle skrajne, że do rozwiązania powyższej kwestii zaangażowały Sąd pracy, przed którym toczy się sprawa z powództwa M. Ś. przeciwko (...) Centrum (...) w I. o dopuszczenie do pracy na stanowisku specjalisty ds. organizacji imprez kulturalnych (sygn. akt IV P (...)).

W związku z powyższym arbitralne zarzucenie powódce przez organizatora niezasadnego „blokowania” etatu nie powinno stanowić podstawy odwołania jej ze stanowiska dyrektora z powodu odstąpienia od realizacji umowy z dnia 30 sierpnia 2018r., podobnie jak przyczyną wydania przez Prezydenta Miasta I. zarządzenia nr (...) z dnia 26 czerwca 2019r. nie mogło być odwołanie przez powódkę niedzielnego koncertu w muszli koncertowej w dniu 26 maja 2019r. w ramach (...) L. Muzycznego z powodu braku wystarczającej kadry.

Postępowanie dowodowe wykazało bowiem, że to nie brak pracowników doprowadził do odwołania koncertu w dniu 26 maja 2019r., lecz brak możliwości czysto technicznych, w tym brak dwóch samochodów do przewozu sprzętu nagłaśniającego, wynajętych Urzędowi Miasta na potrzeby obsługi wystawy gospodarczej, co pozwoliłoby w odpowiedni sposób zadbać o kilka odbywających się w tym samym czasie w I. imprez – w/wym. koncertu w muszli koncertowej, wystawy gospodarczej, koncertu zespołu 2 plus 1,imprezy charytatywnej dla dzieci po sepie oraz wyborów do europarlamentu.

Chybionym okazał się także ostatni zarzut- brak pozyskania przez powódkę dofinansowania działalności (...) Centrum (...) ze środków pozabudżetowych. Sąd w tym miejscu chciałby jeszcze raz podkreślić, iż na zrealizowanie koncepcji zawartej w umowie z dnia 30 sierpnia 2018r. powódka miała 3 lata. Jeszcze w 2018 r. podjęła działania zmierzające do pozyskania środków z programu dotacyjnego (...), nie zakończyły się one jednak sukcesem.

Mimo powyższego, nie sposób było winą za to obarczać M. Ś., skoro jej wniosek był jednym z (...) w skali całego kraju, a szczęśliwców, którym udało się powyższe dofinansowanie uzyskać- zaledwie 218. Nie może również znikać z pola widzenia fakt, że powódka jako dyrektor (...), w ramach projektu „Kultura w zasięgu 2.0”, zdobyła dla zarządzanej instytucji kultury wyświetlacz zewnętrzny-elektroniczny plakat pozwalający na lepsze promowanie oferty Centrum, co – w ocenie Sądu- świadczy o zabiegach dyrektora ukierunkowanych na zdobycie środków pozabudżetowych w celu dofinansowania Centrum.

Reasumując- całokształt okoliczności analizowanej sprawy-w ocenie Sądu- wskazywał, że decyzja Prezydenta Miasta I. o odwołaniu powódki M. Ś. ze stanowiska dyrektora (...) Centrum (...) w I. była nieprawidłowa pod względem formalnym i chybiona pod względem merytorycznymi, a przyczyny mające przemawiać za naruszeniem przez powódkę przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem oraz za odstąpieniem od realizacji umowy określającej warunki organizacyjno-finansowe działalności instytucji kultury oraz jej program – nieprawdziwe i bezzasadne, co skutkowało koniecznością uwzględnienia żądania zgłoszonego przez powódkę, zasądzenia na jej rzecz od strony pozwanej odszkodowania i orzeczenia jak w punkcie 1 i 4 wyroku, o czym Sąd wypowiedział się we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia.

W punktach 2-3 wyroku Sąd orzekł o kosztach postępowania, a to na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu wyrażonej w art. 98 k.p.c.

W punkcie 2 wyroku Sąd nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa-Kasy Sądu Rejonowego w Inowrocławiu, opłatę od pozwu w kwocie 968,00zł., od uiszczenia której z mocy ustawy zwolniona była powódka, orzekając tak na podstawie art.98 k.p.c. w zw. z art. 113 ust.1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r.o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 594 ze zm.), zaś w punkcie 3 wyroku, mając na uwadze stanowisko wyrażone w mającej moc zasady prawnej uchwale Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2011r., I PZP 6/10, OSNP 2011/21-22/268, również na podstawie art.98 k.p.c., zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 180,00zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z §9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015, poz. 1800).