Postanowienie

Wyrokiem z 21 czerwca 2022 r., IV U 749/21, Sąd Okręgowy w Rybniku zmienił decyzję z 16 sierpnia 2019 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rybniku i przyznał W.S. prawo do emerytury pomostowej począwszy od 12 grudnia 2020 r. oraz zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rybniku na rzecz pełnomocnika z urzędu adwokata J.L. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje.

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyrokiem z dnia 17 października 2023 r., III AUa 1388/22, po rozpoznaniu apelacji organu rentowego, zmienił powyższy wyrok w całości i oddalił odwołanie, a ponadto odstąpił od obciążania ubezpieczonego obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz organu rentowego oraz przyznał od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Rybniku na rzecz adwokata J.L. kwotę 420 zł tytułem zwrotu kosztów niepłaconej pomocy prawnej udzielonej ubezpieczonemu w postępowaniu przed Sądem pierwszej i drugiej instancji.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wnioskodawca zarzucił naruszenieustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz art. 299 k.p.c.

Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest ocenie skarżącego uzasadnione, bowiem doszło do rażącego naruszenia prawa, w związku z czym skarga jest oczywiście uzasadniona.

Skarżący wskazał, że Sąd drugiej instancji w sposób rażący naruszył przepisustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych uznając w oparciu o raporty ZUS RCA, iż ubezpieczony nie wykazał i nie przepracował 15 lat pracy w szczególnych warunkach, w związku z czym nie nabył on prawa od emerytury pomostowej, podczas gdy staż pracy został prawidłowo ustalony przez Sąd Okręgowy w oparciu o niekwestionowane przez żadną ze stron świadectwa pracy.

Jednocześnie Sąd Apelacyjny zmieniając zaskarżony wyrok w oparciu o dane wynikające z raportów ZUS RCA oparł się na nieobiektywnych dowodach w sprawie, albowiem raporty te pochodzą od jednej ze stron procesu i jednocześnie organ rentowy posiada interes prawny w rozstrzygnięciu niniejszego postępowania, w związku z czym Sąd przyjmując owe raporty za dowód w sprawie winien kierować się szczególną ostrożnością, a w przypadku wystąpienia obiektywnych dowodów w sprawie - winien właśnie te dowody przyjąć za podstawię rozstrzygnięcia.

W oparciu o powyższe skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania; uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy w przypadku uznania, iż podstawa naruszenia prawa materialnego jest oczywiście uzasadniona; względnie w oparciu o przepis art. 398 4§ 2 w zw. z art. 398 15§ 1 k.p.c. o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny w Katowicach lub inny Sąd drugiej instancji bądź też uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Rybniku lub innemu Sądowi pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie kwalifikuje się do przyjęcia skargi celem jej merytorycznego rozpoznania.

Stosownie do art. 398 9§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).

Ponadto zgodnie z art. 398 4§ 2 k.p.c., określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej, skarga powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie. Należy zatem stwierdzić, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym wcześniej art. 398 9§ 1 k.p.c., a jego uzasadnienie winno zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Skarga kasacyjna nie jest (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zatem zarzuty dotyczące ustalenie faktów lub oceny dowodów (art. 398 3§ 3 k.p.c.), a Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 398 13§ 2 k.p.c.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2011 r., II UK 272/10, OSNP 2012 nr 7-8, poz. 97).

Skarżący formułując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał się na przesłankę z art. 398 9§ 1 pkt 4 k.p.c., tj. oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, ale nie można przyjąć, iż przesłanka ta występuje w rozpoznawanej sprawie. Skarżący w niezwykle krótkim i lakonicznym uzasadnieniu nie zdołał ani uzasadnić, ani też wykazać w wystarczający sposób, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Stawiane w uzasadnieniu wniosku tezy w żaden sposób nie świadczą o zasadności skargi, która winna być łatwo dostrzegalna już nawet przy jej pobieżnej lekturze (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2023 r., I CSK 4298/22, LEX nr 3582570). Równocześnie skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana i skonstruowana, by Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w jej podstawach lub ich uzasadnieniu pozostałych elementów kreatywnych skargi, ani tym bardziej się ich domyślać (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2019 r., III UK 290/18, LEX nr 2677006). Z art. 398