Nieuwzględnienie w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wartości świadczenia wypłacanego pracownikowi w związku z rozwiązaniem stosunku pracy

Decyzja nr 554

Na podstawie art. 34 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r., poz.235 ze zm.), w związku z art. 83d ustawy z dnia 13 października 1998 r, o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2024r., poz.497 ze nn.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku uznaje prawidłowe stanowisko zawarte we wniosku przedsiębiorcy złożonym dnia 17 października 2024r. dotyczące nieuwzględnienia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wartości świadczenia wypłacanego pracownikowi w związku 2 rozwiązaniem stosunku pracy.

Uzasadnienie

Dnia 17 października 2024r, do Oddziału Zakładu ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku wpłynął wniosek złożony przez przedsiębiorcę o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 ustaw prawo przedsiębiorców. Wniosek został uzupełniony pismem doręczonym dnia 8 listopada 2024 r.

Wnioskodawca wskazał, że podpisał pracownikiem porozumienie ustalające iż umowa o pracę ulegnie rozwiązaniu w trybie porozumienia stron. Zawierając to porozumienie strony ustaliły, że pracodawca w związku z rozwiązaniem stosunku pracy wypłaci pracownikowi świadczenie w postaci odprawy pieniężnej. Wyżej wskazana odprawa wynika z zawartego przez Strony porozumienia a jedyną przyczyną wypłacenia odprawy jest rozwiązanie stosunku pracy.

Spółka ma wątpliwość w związku z faktem, że odprawa wynika wyłącznie z porozumienia pracownikiem a nie z przepisów powszechnie obowiązujących wartość wypacanej odprawy należy uwzględniać w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne a co za tym idzie czy należy odprowadzać składki na ubezpieczenia społeczne od wypłaconej odprawy.

W ocenie Spółki wartości wypłaconej odprawy nie należy uwzględniać w podstawie wymiału składek na ubezpieczenia społeczne a co za tym idzie nie należy odprowadzać składek na ubezpieczenia społeczne od wypłaconej odprawy.

Analiza stanu faktycznego w świetle stanu prawnego:

Kwestie opłacania składek na ubezpieczenia społeczne regulują szczegółowe postanowienia rozporządzenia MPIPS z dnia 15 grudnia 1998 r.{tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 728) zwane dalej rozporządzeniem.

W myśl postanowień § 1 rozporządzenia podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, dalej "składkami”, stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągany przez pracowników u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ranach stosunku pracy, z zastrzeżeniem art. 18 ustawy z dnia 13 października systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej "ustawą", oraz § 2.

Kluczowe dla rozstrzygnięcia wskazane) wyżej kwestii prawnej są postanowienia rozporządzenia których wynika, że:

1. Podstawy wymiaru składek nie stanowią następujące przychody.

3) odprawy, odszkodowania i rekompensaty wypłacane pracownikom z tytułu wygaśnięcia tub rozwiązania stosunku pracy, w tym tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę lub rozwiązania jej bez wypowiedzenia, skrócenia okresu jej wypowiedzenia, niewydania terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy,

W interpretacji indywidualnej wydanej w dniu 1 marca 2024 r. znak 01/100000/43/9212024 oceniając możliwość nieuwzględnienia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wartości świadczenia wypłacanego pracownikowi w związku rozwiązaniem stosunku pracy zbliżonym stanie faktycznym i prawnym Centrala ZUS uznała, że: uznanie określonych należności jako niestanowiących podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie postanowienia § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia zastało skonstruowane w sposób ogólny, bez wskazywania konkretnych przepisów prawa pracy, przyznających określone prawo do takich świadczeń.

Jedynie przykładowa wymieniono, że chodzi o odprawy, odszkodowania i rekompensaty z tytułu nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenie umowy o prace, rozwiązania jej bez wypowiedzenia, skrócenia okresu wypowiedzenia, czy wreszcie niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy.

W związku z powyższym przyjmuje się, że katalog świadczeń wyłączonych z podstawy wymiaru składek zawartych vu komentowanym przepisie ma charakter otwarty, a wyłączenie nie dotyczy tylko odpraw czy odszkodowań przysługujących na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, ale również wynikających z porozumień negocjowanych związkami zawodowymi na poziomie zakładu pracy lub indywidualnych porozumień zawieranych ze zwalnianymi pracownikami w ramach obowiązującej zasady swobody umów, która to zasada w prawie pracy oznacza dopuszczalność regulowania w umowie wszystkich innych spraw, jeśli nie pogarsza to sytuacji gracownika porównaniu Z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.

Spółka zgadzając się z przedstawioną interpretacją wydaną w innej sprawie indywidualnej choć w zasadzie w identycznym stanie faktycznym prawnym uznaje, że w przedstawionym powyżej stanie faktycznym prawnym nie ma obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne od odprawy przyznanej gracownikowi w porozumieniu rozwiązującym umowę o pracę. Wynika to z literalnej wykładni postanowień § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Warunkami koniecznymi dla uzyskania takiego zwolnienia jest jednak to by jedyną przyczyną wypłaty przez pracodawcę takiego świadczeniazatrudnienia.

Uzupełniając wniosek pismem doręczonym dnia 9 listopada 2024 r. wnioskodawca oświadczył, ze wartość odprawy, o której mowa w wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osiągany przez pracownika z tytułu zatrudnienia u pracodawcy.

Mając na uwadze treść wniosku, jak również obowiązujące w tym przedmiocie przepisy prawa Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku zważył następuje.

Stanowisko wyrażone przez wnioskodawcę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców uznać należy za prawidłowe.

Zgodnie przepisem art. 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub Właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek a wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie interpretacja indywidualna). Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 34 ust. 2 ustawy).

Natomiast w myśl art. 83d ust. 1 ustawy z dnia 18 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład wydaje interpretacje indywidualne, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców w zakresie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, zasad obliczania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń pracowniczych i Fundusz Emerytur pomostowych oraz podstawy wymiaru tych składek.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż w trybie art. 34 ustawy Prawo przedsiębiorców Zakład nie kształtuje prawa, nie ustanawia żadnej normy indywidualnej, lecz przedstawia swój pogląd dotyczący rozumienia treści przepisów, z których wynika obowiązek Świadczenia składek na ubezpieczenia społeczne i jest związany okolicznościami przedstawionymi przez Wnioskodawcę we wniosku.

Jednoznaczny sposób ujęcia art. 83d ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez ustawodawcę zakresu przedmiotowego wniosków o wydanie interpretacji indywidualnej, uniemożliwia Zakładowi wydanie interpretacji w sprawach dotyczących m.in. rozstrzygnięcia czy dany składnik wynagrodzenia stanowi przychód ze stosunku pracy oraz czy określone świadczenie ma ścisły nierozerwalny związek rozwiązaniem stosunku pracy. Dlatego też, Zakład interpretacją w danej sprawie poprzestaje na oświadczeniach wnioskodawcy w tym zakresie traktując je jako element opisu zdarzenia przyszłego.

Nadmienić w tym miejscu należy, w dradze niniejszej decyzji Zakład dokonuje jedynie oceny stanowiska przedsiębiorcy w zakresie przedstawionej przez niego interpretacji przepisów, z których wynika obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Mocą niniejszej decyzji Zakład nie przyznaje jakiegokolwiek prawa ani nie stwierdza jakiegokolwiek obowiązku ubezpieczeniowego. Niniejsza interpretacja dotyczy tylko i wyłącznie indywidualnej sprawy wnioskodawcy będącego przedsiębiorcą.

Zgodnie z treściąi 2 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r o systemie ubezpieczeń społecznych podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym ud osób fizycznych z tytułu zatrudnienia ramach stosunku pracy z wyłączeniem przychodów wymienionych w § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej 2 dnia grudnia 1998 r. w sprawie zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. z 2023 r., poz. 728 ze zm.), jak również wynagrodzeń 23 czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z choroba zakaźna oraz zasiłków z ubezpieczeń społecznych

Za przychody ze stosunku pracy uważa się: wszelkiego rodzaju pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze ich ekwiwalenty, względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo Odpłatnych.

Zgodnie zrozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wynika, iż podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie stanowią przychody uzyskane przez pracownika w zw. z wypłatą odpraw, odszkodowań, rekompensat z tytułu wygaśnięcia lub rozwiązania stosunku pracy, w tym z tytułu rozwiązania stosunku pracy przyczyn leżących po stronie pracodawcy, nieuzasadnionego Iub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę lub rozwiązania jej bez wypowiedzenia, skrócenia okresu jej wypowiedzenia, niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa.

Powyższe wyłączenie określonych należności, jako niestanowiących podstawy wymiaru składek n. ubezpieczenia emerytalne i rentowe zostało skonstruowane w sposób ogólny, bez wskazywania konkretnych przepisów prawa pracy, przyznających określone prawo do takich świadczeń. Jedynie przykładowo wymieniono, że chodzi o odprawy, odszkodowania i rekompensaty z nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia urnowy o pracę, rozwiązania jej bez wypowiedzenia, skrócenia okresu wypowiedzenia, czy wreszcie niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy,

W związku z powyższym przyjmuje się. że katalog świadczeń wyłączonych z podstawy wymiaru składek zawartych w komentowanym przepisie ma charakter otwarty, a powyższe wyłączenie nie dotyczy tylko Odpraw czy odszkodowań przysługujących na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, ale również wynikających porozumień negocjowanych ze związkami zawodowymi na poziomie zakładu pracy lub indywidualnych porozumień zawieranych ze zwalnianymi pracownikami w ramach Obowiązującej zasady swobody umów, która to zasada w prawie pracy oznacza dopuszczalność regulowania w umowie wszystkich innych spraw, jeśli nie pogarsza ro sytuacji pracownika w porównaniu powszechnie obowiązującymi przepisani prawa.

Przywołany przepis 2 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia znajduje zastosowanie jedynie w przypadku, gdy wyplata np. odprawy, odszkodowania, rekompensaty - pozostaje w bezpośrednim oraz nierozerwalnym związku faktem wygaśnięcia lub rozwiązania stosunku.

Jedyną przyczyna wypłaty przez pracodawcę takiego świadczenia winno być ustanie zatrudnienia. Innymi słowy celem takiego świadczenia jest zrekompensowanie pracownikowi faktu utraty zatrudnienia.

Oznacza to, iż tego typu świadczenia nie mogą wypłacane przez pracodawcę w innych okolicznościach niż pozostających w ścisłym związku z rozwiązaniem stosunku pracy.

Biorąc gad uwagę powyższe informacje zawarte we wniosku, iż świadczenie w postaci odprawy pieniężnej, o którym stanowi wniosek będzie wypłacone pracownikowi w związku z rozwiązaniem stosunku pracy, a pracodawca nie wypłaty świadczenia od spełnienia przez gracownika innych przesłanek obok rozwiązania stosunku pracy i świadczenie to stanowiło przychód pracownika ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowisko wnioskodawcy wskazujące, że wypłacone pracownikowi w związku z rozwiązaniem umowy o pracy świadczenie korzystać będzie wyłączenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne uznać należy za prawidłowe.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.