Wyrok

Wojewoda stwierdził też, że Zarząd naruszył art. 80a ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie województwa, gdyż podjął uchwałę przed upływem 14 dni od daty doręczenia związkom prośby o zaopiniowane tej uchwały.

Ponadto, Zarząd wyznaczył odpowiednim organom 5-dniowy termin na zaopiniowanie uchwały, co nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym prawie, termin ten wynosi bowiem zgodnie z art. 80a ust. 1 powyższej ustawy 14 dni, a skracanie tego terminu stanowi naruszenie prawa.

Zarząd Województwa wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, domagając się jego uchylenia.

Rozstrzygnięciu nadzorczemu zarzucono :

1) naruszenie art. 80a ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie województwa w związku z art. 15 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej – przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że znajduje on zastosowanie w przypadku obowiązku zasięgnięcia opinii związków zawodowych, o której mowa w art. 15 ustawy o organizowaniu działalności kulturalnej, co w efekcie doprowadziło do błędnego przyjęcia, że w przypadku odwołania dyrektora Opery nie została wydania opinia NSZZ Solidarność, a uchwała Zarządu nr (...( z dnia (...( została wydana z naruszeniem prawa, podczas gdy przepis art. 80a ust. 1 wyraźnie stanowi o przypadku, gdy właściwym do zajęcia stanowiska jest organ, a zatem – niezależnie od przyjętej definicji organu – nie może mieć zastosowania do opinii związków zawodowych;

2) błędną wykładnię art. 15 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, polegającej na przyjęciu, że pismo, w którym związek zawodowy uzależnia zajęcie stanowiska od powołania przez Zarząd eksperta, nie stanowi opinii w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy przepis ten ma na celu umożliwienie zajęcia stanowiska związkom zawodowym, a nie nakłada na Zarząd obowiązku sporządzania ekspertyz na ich zlecenie; stanowisko, w którym związek zawodowy żąda ekspertyzy, należy zatem rozumieć jako opinię negatywną.

Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Sąd, zarządzeniem z dnia (...( zobowiązał pełnomocnika Zarządu Województwa do podania – w terminie do dnia rozprawy – czy Zarząd Województwa podjął uchwałę o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego oraz do nadesłania tej uchwały w przypadku jej podjęcia.

W wykonaniu zarządzenia, pełnomocnik Zarządu wyjaśnił w piśmie z dnia (...(, że organ ten na posiedzeniu w dniu (...( postanowił zaskarżyć rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody i na tę okoliczność przesłał wyciąg z protokołu Nr (...( posiedzenia Zarządu Województwa z dnia (...(, a nadto pełnomocnik wskazał, że w dniu (...( Zarząd podjął uchwałę o udzieleniu pełnomocnictwa radcy prawnemu do występowania w sprawie z tej skargi, na którą to okoliczność pełnomocnik przedłożył kopię uchwały Nr (...( w sprawie udzielenia pełnomocnictwa radcy prawnemu M.Ł. do występowania w sprawie ze skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia (...(, która to uchwała została dołączona do skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. postanowieniem z dnia (...( odrzucił skargę uznając, że Zarząd Województwa wnosząc skargę do Sądu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody nie spełnił wymogu określonego w art. 86 ust. 3 in fine ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.), albowiem nie podjął uchwały w tej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny w W. na skutek wniesionej skargi kasacyjnej przez Zarząd Województwa, postanowieniem z dnia (...(, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, zapis w protokole z posiedzenia Zarządu Województwa w dniu (...( o konieczności wniesienia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, jednoznacznie wskazuje na podjęcie uchwały, co jest wystarczające do przyjęcia, iż został spełniony wymóg, o którym mowa w art. 86 ust. 3 ustawy o samorządzie województwa.

W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że art. 80a ustawy o samorządzie województwa ma zastosowanie w sytuacji, gdy organ samorządu województwa podjął określone rozstrzygnięcie lub opracował jego projekt, dla ważności którego konieczne jest zatwierdzenie, uzgodnienie lub zaopiniowanie przez inny organ. W analizowanym przepisie mowa jest więc o istniejącym, konkretnym rozstrzygnięciu, które należy doręczyć innemu organowi w celu jego zatwierdzenia lub poczynienia wzajemnych uzgodnień, czy też uzyskania opinii. Dochowanie przez organ samorządu województwa powyższych wymogów (doręczenie rozstrzygnięcia) i nie zajęcie stanowiska przez inny organ w terminie określonym w art. 80a ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie województwa powoduje, że po upływie ww. terminów rozstrzygnięcie uważa się za przyjęte w brzmieniu przedłożonym przez województwo - ust. 3 art. 80a.

Zdaniem Sądu, art. 80a ustawy o samorządzie województwa dotyczy zupełnie innej sytuacji prawnej aniżeli ta, która była przedmiotem uchwały, której następnie nieważność stwierdził Wojewoda zaskarżonym aktem nadzoru.

Po pierwsze – jak to już wyżej wskazano dla zastosowania art. 80a powołanej ustawy musi już istnieć konkretne rozstrzygnięcie organu samorządu województwa, po drugie - jego ważność wymaga zatwierdzenia, uzgodnienia lub zaopiniowania przez inny organ.

W niniejszej sprawie zasięgnięcie opinii związków zawodowych, stowarzyszeń zawodowych i twórczych miało charakter uprzedzający, albowiem nastąpiło przed wydaniem aktu w przedmiocie odwołania dyrektora instytucji kultury. Z kolei ani to związki zawodowe, jak również stowarzyszenia zawodowe i twórcze nie mają statusu organu w rozumieniu art.80a.

Przepisustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej stanowi samoistną podstawę prawną do powołania lub odwołania dyrektora instytucji kultury i podjęcie decyzji tym zakresie przez organizatora- zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu- winno poprzedzić zasięgnięcie opinii właściwych związków zawodowych działających w tej instytucji kultury. Ustawodawca nie określił przy tym w powołanym wyżej przepisie terminu, w którym uprawnione związki zawodowe oraz związki i stowarzyszenia twórcze mają prawo przedstawić organizatorowi opinię w przedmiocie powołania lub odwołania dyrektora instytucji kultury.

Zdaniem Sądu, tak jak obowiązkiem organizatora jest zasięgnięcie opinii związków i stowarzyszeń wymienionych w art. 15 ust. 1, tak podmioty te mają prawo do wyrażenia opinii w sprawie powołania lub odwołania dyrektora instytucji kultury.

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, organizator - Zarząd Województwa wystąpił do wszystkich związków zawodowych oraz związków i stowarzyszeń twórczych działających w Operze o wyrażenie opinii w przedmiocie odwołania M.S. z funkcji dyrektora tej instytucji kultury. Zakreślono przy tym 5-dniowy termin do wydania opinii.

Jakkolwiek- co już wyżej wskazano- ustawodawca nie wskazał terminu, w którym podmioty uprawnione mają wydać opinię w przedmiocie powołania i odwołania dyrektora instytucji kultury, to należy przyjąć, że winien to być termin rozsądny. W przekonaniu Sądu termin 5-dniowy zaproponowany przez organizatora odpowiadał temu kryterium.

W istocie wszystkie związki i stowarzyszenia twórcze, do których organizator zwrócił się o wydanie opinii – opinię taką wyraziły. Jedynie Niezależny Związek Zawodowy Solidarność działający w Operze uzależnił wydanie opinii od podjęcia działań, które w istocie stanowią kontynuację rokowań w sprawie układu zbiorowego pracy i mają umocowanie w art. 2414 Kodeksu pracy.

W ocenie Sądu przyjąć należało, że związek zawodowy, do którego organizator zgodnie z obowiązującą procedurą wystąpił o wyrażenie opinii w przedmiocie odwołania Dyrektora Opery, w istocie zrezygnował z tego uprawnienia, albowiem bezzasadnie uzależniał jej wydanie od kontynuowania przez organizatora procedury zagwarantowanej przepisami Kodeksu pracy.

Konkludując stwierdzić należało, że Wojewoda kwestionując legalność uchwały Nr (...( Zarządu Województwa w sprawie odwołania dyrektora Opery w istocie nie wykazał, że uchwała ta w sposób istotny narusza obowiązujące prawo. Z tych względów brak było podstaw do stwierdzenia jej nieważności i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na podstawie art. 150 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.