Wyrok

Pismem z 10 grudnia 2024 r. M.T. wniósł skargę na zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta B. z [...] r. w sprawie odwołania ze stanowiska Dyrektora Muzeum [...] w B. wydane na podstawieustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 oraz poz. 1572) orazi ust. 6 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 87), powoływanej dalej jako: "u.o.p.d.k." w związku zustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465 oraz z 2024 r. poz. 878), powoływanej dalej jako: "k.p.", którym z dniem [...] r. odwołano M.T. ze stanowiska Dyrektora Muzeum [...] w B. z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia z powodów określonych w załączniku nr 1. Zarządzenie weszło w życie z dniem podpisania.

Z załącznika do ww. zarządzenia wynika, że z dniem wydania zarządzenia odwołano skarżącego ze stanowiska Dyrektora Muzeum [...] w B. z zachowaniem 3-miesiecznego okresu wypowiedzenia, który rozpoczyna bieg z dniem upływu okresu usprawiedliwionej nieobecności w pracy z powodu naruszeniai pkt 4 u.o.p.d.k.

W ocenie Prezydenta Miasta B. skarżący naruszył przepisy prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem oraz odstąpił od realizacji umowy określającej warunki organizacyjno-finansowe działalności Muzeum [...] w B. oraz program jego działania, tj. umowy w sprawie warunków organizacyjno-finansowych działalności Muzeum [...] w B. z [...] lipca 2023 wraz z Załącznikiem nr 2 oraz Programem Działania Muzeum [...] w B. w latach 2023-2030, powoływanym dalej jako: "Umowa".

Przytaczając treść § 4, § 6 pkt 1 Umowy oraz pkt 2 ppkt 9, ppkt 10, ppkt 14, ppkt 15 Warunków, art. 27 ust. 3, ust. 4, art. 31 u.o.p.d.k. organ stwierdził, że naruszenie przez skarżącego przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem polega na:

1. naruszeniu przez skarżącego Programu Działania Muzeum, albowiem zarządzane przez Dyrektora Muzeum nie wybiegało poza funkcje tradycyjnie przypisywane Muzeum [...], nie angażowało się przy tym społecznie, nie służyło lokalnej społeczności, nie angażowało społeczności lokalnej, nie mierzyło się z jej problemami i nie sprostało jej oczekiwaniom;

2. Muzeum zarządzane przez Dyrektora M.T. nie inicjowało i nie patronowało (lub czyniło to w minimalnym zakresie) wielu inicjatywom kulturalnym, tak aby sprostać wymaganiom i stać się żywym centrum kultury i nauki;

3. naruszeniu przez skarżącego Programu Działania Muzeum, albowiem zarządzane przez Dyrektora Muzeum nie angażowało się należycie w działalność naukową, kulturalną i edukacyjną, w szczególności poprzez:

a. dokonywanie zakupów i pozyskiwanie regionaliów;

b. tworzenie i pozyskiwanie zbiorów etnograficznych;

c. poszerzenie zbiorów archeologicznych o depozyty, materiały z badań i nadzorów archeologicznych w regionie [...];

d. udziale w obozach naukowych;

e. organizowanie warsztatów dla przedszkoli i szkół, a nadto dla seniorów oraz osób niepełnosprawnych;

f. organizowanie lekcji muzealnych, pikników historycznych i etnograficznych;

4. naruszeniu przez skarżącego Programu Działania Muzeum, albowiem zarządzane przez Dyrektora Muzeum, w szczególności:

a. nie podejmowało działań mających na celu poprawę sytuacji finansowej instytucji, poprzez m.in. uzyskiwanie wyższych przychodów ze sprzedaży biletów, szczególnie, że ich ceny plasują się od dłuższego czasu na bardzo niskim poziomie;

b. brak podejmowania działań mających na celu poszerzenie oferty instytucji kultury, poprzez m.in. brak zainteresowania szkoleniami na profesjonalnych przewodników jakie były organizowane w regionie łódzkim, co bezsprzecznie przyczyniłoby się do podniesienia kompetencji i umiejętności pracowników Muzeum, a nadto dałoby możliwość organizowania dla mieszkańców B. wycieczek i spotkań z regionalnym przewodnikiem dla podniesienia świadomości mieszkańców o historii miasta, jego tradycjach oraz ważnych miejscach i wydarzeniach;

c. brak podejmowania działań mających na celu zainteresowanie młodego pokolenia historią miasta, w szczególności poprzez brak oferty dla szkół i przedszkoli, w tym organizowania lekcji historii w szkołach;

d. brak podejmowania działań mających na celu pozyskanie środków finansowych na eksponaty, organizację pikników, rekonstrukcji wydarzeń i tym podobnych form. Muzeum pozyskuje środki finansowe głównie od Organizatora, podczas, gdy aktywna współpraca ze stowarzyszeniami oraz innymi instytucjami kultury daje szersze możliwości pozyskiwania środków z licznych programów na terenie województwa łódzkiego;

e. brak szerzenia oferty Muzeum poprzez promocje na różnych wydarzeniach organizowanych w mieście, kolportaż ulotek, reklamowanie oferty możliwości wynajmu sali w budynku Muzeum;

f. brak podejmowania działań racjonalizacji kosztów, poprzez wprowadzanie nowym rozwiązań w funkcjonowaniu Muzeum, ograniczenie wydatków związanych z działalnością instytucji kultury, w tym redukcji kosztów zatrudnienia.

Analiza mierników osiąganych przez Muzeum [...] w poszczególnych latach, na podstawie danych przedkładanych przez jednostkę w zakresie realizacji Procesu [...] Nadzór właścicielski wyodrębnionego w ramach funkcjonującego w Urzędzie Miasta B. Systemu Zarządzania Jakością, potwierdza ww. uchybienia. Ponadto również dane przedkładane do Urzędu Miasta w ramach sprawozdań z realizacji otrzymanej dotacji podmiotowej przez Muzeum [...] oraz wartości wskaźników realizacji celów operacyjnych wyodrębnianych w ramach Strategii Rozwoju Miasta B. wskazują na zaniechania w realizacji umowy określającej warunki organizacyjno-finansowe działalności Muzeum [...] w B. oraz program jego działania.

W ocenie organu skarżący nie realizował w znacznym stopniu lub błędnie realizował umowę określającą warunki organizacyjno-finansowe działalności Muzeum [...] w B. oraz program jego działania, tj. umowy dotyczącej działalności Muzeum [...] w B. zawartej z Miastem B. [...] lipca 2023 r., co dowodzi zaistnienia przesłanki jego odwołania określonej wu.o.p.d.k., co nabiera znaczenia szczególnie w świetleu.o.p.d.k. co też nie zachodzi w tym przypadku. Dyrektor Muzeum [...] w B. zarządzając ww. jednostką kultury bezsprzecznie naruszył postanowienia pkt 2 ppkt 9 Warunków, albowiem prowadził gospodarkę finansową instytucji niezgodnie z zasadami określonymi w u.o.p.d.k. oraz zasadami określonymi w ustawie o rachunkowości.

Dodatkowo Dyrektor Muzeum [...] w B. zarządzając ww. jednostką kultury naruszył postanowienia pkt 2 ppkt 14 Warunków i nie zapewnił: uzyskania zakładanego poziomu przychodów; nie dokonywał racjonalizacji wydatków kierowanej przez siebie Instytucji; nie dokonywał wydatków w sposób celowy przy optymalnym doborze metod i środków umożliwiających terminową realizację zadań; nie przestrzegał bezwzględnie dyscypliny finansowej w zakresie gospodarki finansowej kierowanej Instytucji.

Brak realizacji przez Dyrektora planów oraz prowadzenie działalności Instytucji przynoszącej jej straty w gospodarce finansowej stanowi podstawę do odwołania Dyrektora. Naruszenie przez skarżącego przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem oraz odstąpienie przez niego od realizacji umowy określającej warunki organizacyjno-finansowe działalności Muzeum [...] w B. oraz program jej działania, tj. umowy dotyczącej działalności Muzeum [...] w B. z [...] lipca 2023 r. świadczy o tym, że nie wykonuje on należycie swoich obowiązków służbowych.

Ponadto Dyrektor Muzeum [...] nie wykazuje chęci współpracy z Prezydentem Miasta B., który jest organizatorem instytucji, czego przejawem jest unikanie spotkań. Jedną z przyjętych form zarządzania są cotygodniowe posiedzenia rozstrzygające Prezydenta Miasta B., podczas których omawiane są kluczowe sprawy. Potwierdzeniem powyższego jest fakt, że Dyrektor Muzeum, od początku aktualnej kadencji Prezydenta Miasta, nie uczestniczył w żadnym z posiedzeń osobiście, a do udziału w nich delegował podległych pracowników.

W skardze na ww. zarządzenie M.T. zarzucił naruszenie przepisów:

1.u.o.p.d.k. poprzez odwołanie dyrektora instytucji kultury bez zasięgnięcia opinii właściwych stowarzyszeń zawodowych i twórczych w zakresie zamiaru odwołania;

2.i 4 u.o.p.d.k. poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia okoliczności nie są zgodne ze stanem faktycznym (są ogólnikowe, nieprawdziwe lub zawierają celowo wybiórczo przedstawione dane), nadto zarzucane skarżącemu nieprawidłowości nie zostały w sposób szczegółowy wskazane ani też przekonywująco umotywowane, w szczególności w zakresie wypełnienia przez nie ustawowych przesłanek.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zarządzenia w całości ewentualnie o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania skargowego. Ponadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, z dokumentów w postaci: zarządzenia Prezydenta Miasta B. nr [...] z uzasadnieniem, zarządzenia Prezydenta Miasta B. nr [...], zarządzenia Prezydenta Miasta B. o powołaniu na poprzednie kadencje na stanowisko Dyrektora Muzeum [...] w B., umowy z [...] lipca 2023 r. w sprawie warunków organizacyjno-finansowych działalności Muzeum z załącznikami, statutu Muzeum [...] w B. z [...] marca 2016 r.

W uzasadnieniu skarżący w pierwszej kolejności wyjaśnił, że funkcję Dyrektora Muzeum [...] w B. pełnił przez wiele lat i nigdy nie było zastrzeżeń do jego pracy, która była doceniania i chwalona przez współpracujące z Muzeum instytucje kultury, związki zawodowe i twórcze oraz przedstawicieli władz samorządowych. Ponadto Muzeum było i jest nadal doceniane i chętnie odwiedzane przez mieszkańców regionu oraz turystów.

Następnie wskazał, że przy jego powołaniu zasięgnięto opinii kilku podmiotów o których mowa w art.. 15 ust. 1 u.o.p.d.k. i wszystkie były pozytywne. Tymczasem przy odwołaniu ta procedura została pominięta, bowiem w zarządzeniu i jego uzasadnieniu nie ma wzmianki o wymaganych konsultacjach i opiniach.

Skarżący stwierdził, że żaden z wymienionych w uzasadnieniu zarządzenia o odwołaniu przypadków z art. 15 ust. 6 u.o.p.d.k. nie nastąpił. Wszystkie zarzuty zawarte w uzasadnieniu są ogólnikowe, nieprawdziwe lub zawierają celowo wybiórczo przedstawione dane (z 5 lat działalności Muzeum, tj. lat 2019-2023). Skarżący nie jest w stanie stwierdzić jakie działania lub zaniechania naruszyły przepisy prawa lub były sprzeczne z umową.

Zarządzane Muzeum [...] w B. realizowało wszystkie funkcje wynikające z ustawy o muzeach, Statutu Muzeum [...] z 2016 r. jak i umowy określającej warunki organizacyjno-finansowe działalności Muzeum [...] w B. z [...] lipca 2023 r. wraz z załącznikiem nr 2 oraz programem działania w latach 2023-2030. Muzeum w sposób efektywny i terminowy realizowało założenia zawarte w programach działania funkcjonując w sposób oszczędny, a przy tym atrakcyjny dla mieszkańców i innych odbiorców naszej oferty.

Zdziwienie skarżącego budzi okoliczność, że analizowano pracę Muzeum od 2019 r., skoro powołany został na nową "kadencję" w 2023 r. Poprzednia praca została pozytywnie oceniona przez Organizatora, czemu dał on wyraz powołując na nowy okres.

W ocenie skarżącego w sytuacji, gdy Organizator chciał porównywać i oceniać wcześniejszą pracę, powinien to uczynić od początku zatrudnienia, a nie od połowy tj. 2019 r. Obraz działalności Muzeum jakie zastał na początku pracy i obecnie jest zdecydowanie inny, z wyraźnie widoczną na przestrzeni lat poprawą. Wybrane wybiórczo dane zniekształcają obraz jego pracy. Ponadto nie należy zapominać o wybuchu w 2020 r. pandemii i jej negatywnym wielowymiarowym wpływie na działalność Muzeum.

Odnosząc się do pierwszego zarzutu skarżący wskazał, że jest on bardzo ogólnikowy, a stawiane zarzuty są nieprawdziwe. Kierowane Muzeum [...] zawsze służyło lokalnej społeczności angażując ją do działań m.in. poprzez: cykliczne spotkania Oddziału Polskiego Towarzystwa [...] w B., na prośbę którego w 2021 r. utworzono [...], cykliczne spotkania [...] Koła [...] Towarzystwa [...], współpracę ze Stowarzyszeniem [...], współpracę z [...], współpracę z Grupą [...] w B., współpracę z [...] Klubem [...], współpracę ze Stowarzyszeniem [...], działania wspierają też harcerze z [...] Drużyny Harcerskiej [...] oraz z [...] Środowiskowego Szczepu Harcerskiego [...] im. [...] ps. [...], cykliczną współpracę ze Stowarzyszeniem [...] w B. przy Organizacji [...], spotkania cykliczne [...] dotyczące [...] [...] pod budowę [...] oraz [...] B., wieczory autorskie np. [...] L.S., wieczory wspomnień o [...],[...], projekt socjalny [...] realizowany we współpracy z MOPS w B., spotkania dla mieszkańców połączone z warsztatami, Konferencja [...] i [...] Muzeów [...] z województwa [...], organizatorami konferencji było Muzeum [...] i [...] Dom Kultury ([...] -[...].[...].2023), [...] Dni [...] - [...] co roku, Muzeum [...] nagrodzone [...] w skali ogólnopolskiej, wystawy organizowane wspólnie z [...] Towarzystwem [...].

Odnosząc się do drugiego ze stawianych zarzutów stwierdził, że jest on gołosłowny wskazując działania i inicjatywy Muzeum [...] w B. podejmowane od roku 2022 r. do chwili obecnej na które składają się:

A. Wystawy stałe i okresowe (łącznie 18 różnych): wystawy stałe: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...];

B. Działalność oświatowa Muzeum: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...];

C. Pozostałe inicjatywy i przedsięwzięcia: wystawy [...], [...] [...],[...],[...].,[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...] [...],[... ] [...].

Odnosząc się do trzeciego zarzutu wyjaśnił, że program Działania Muzeum był i jest realizowany w sposób należyty i staranny, w miarę pozyskiwanych i posiadanych środków w sferze działalności naukowej, kulturalnej i edukacyjnej. Zakupy i darowizny eksponatów pozyskane przez okres sprawowania funkcji Dyrektora Muzeum [...] sięgają kwot: Zakupy: 63 [...],48 zł, Darowizny: 15 [...] zł. Muzeum systematycznie tworzyło i pozyskiwało eksponaty w dziale etnografii.

W latach 2020-2024 pozyskano [...] obiektów. Jest to znaczny wzrost, ponieważ Muzeum łącznie posiada [...] muzealiów oraz [...] niemuzealiów. Muzeum stale poszerza dział archeologiczny. Księga inwentarzowa posiada [...] pozycji zabytków archeologicznych. Depozyt Muzeum w P.- [...] pozycji, Depozyt Muzeum Archeologicznego w Ł. - [...] pozycji, Depozyt od Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Ł. - [...] pozycji. Przez okres 2 ostatnich lat muzeum poszerzyło swoje zbiory o [...] depozyty: fragmenty [...] samolotu [...], [...] datowany na [...] w. n. e. i [...],[...] z brązu, moneta [...], zabytki z R. Dodatkowo trwają rozmowy, aby powyższe zabytki przeszły na własność Muzeum [...].

Ponadto przez okres 2 ostatnich lat Muzeum wydało [...] promes, zarówno dla osób prywatnych, archeologii jak i instytucji, potwierdzających gotowość muzeum do przyjęcia ewentualnych zabytków. Pracownik opiekujący się działem archeologicznym otworzył przewód doktorski i systematycznie uczestniczy w seminariach naukowych Instytutu Archeologii Uniwersytetu [...]. Uczestniczy z ramienia Muzeum w badaniach archeologicznych i obozach naukowych organizowanych przez Instytut Archeologii U[...]. Obecnie Muzeum jest w trakcie rozmów z Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków w Ł. na temat przyjęcia [...] pudeł z zabytkami pochodzącymi z wykopalisk przeprowadzonych podczas tworzenia [...] B.. Muzeum [...] oferuje bogatą liczbę warsztatów dla przedszkoli i szkół wszystkich etapów szkolnych w cyklach: [...],[...],[...],[...].

Organizowane są również zajęcia warsztatowe związane z innymi wydarzeniami na terenie Muzeum [...]. Dużym zainteresowaniem cieszą się lekcje muzealne realizowane dla szkół wszystkich etapów szkolnych. Łączna liczba uczestników korzystających z oferty edukacyjnej w 2022 r. to [...] osób, a w 2023 r. to [...] osób. W Muzeum odbywały się także warsztaty dla seniorów [...] - udział wzięło [...] seniorów oraz cykliczne warsztaty realizowane przez [...] przy współpracy z MOPS B. - udział wzięło [...] seniorów. Muzeum [...] było organizatorem warsztatów i spotkań przy współpracy Fundacji [...] - udział wzięło [...] uczestników. Muzeum [...] corocznie organizuje bądź jest współorganizatorem pikników historycznych oraz rekonstrukcji historycznej: 2021 r. - [...] i [...] - udział [...] osób, 2022 r. - [...] - udział około [...] osób, 2023 r. - [...] - rekonstrukcja historyczna - udział około [...] osób, 2023 r. - [...].

Odnosząc się zaś do czwartego z zarzutów wskazał, że jako Dyrektor Muzeum [...] w sposób celowy i oszczędny realizował plan wydatków zawartych w planie finansowym we wszystkich latach. Sytuacja finansowa Muzeum [...] była dobra, a coroczne sprawozdania finansowe były przyjmowane przez Urząd Miasta bez zastrzeżeń. Nigdy, jako dyrektor Muzeum [...], nie zwrócił się do Organizatora o zwiększenie dotacji podmiotowej, co świadczy o gospodarności i umiejętności realizowania postawionych celów w ramach przyznanych środków.

Corocznie Muzeum przedstawiało Radnym Rady Miejskiej sprawozdanie roczne z pracy Muzeum. Przez wszystkie lata ze strony radnych nie było żadnych uwag, wniosków ani pytań. Muzeum [...] w sposób ciągły i efektywny pozyskiwało dochody własne w kwotach: 2022 r. - 53 [...],00 zł, 2023 r. - 90 [...],50 zł, 2024 r. - 90 [...],01 zł z następujących źródeł: bilety wstępu, lekcje edukacyjne, opłata za przewodnika, sprzedaż wydawnictw, sprzedaż usług, sprzedaż usług reklamowych i miejsc stoiskowych na Dni B., sprzedaż gadżetów muzealnych, wynajem sal.

Powyższe kwoty dochodów własnych nie zgadzają się z liczbami podanymi w uzasadnieniu zarządzenia, ponieważ te przedstawiają wybiórczo jedynie część dochodów (str. 4 - sprzedaż biletów i dochody z najmu pomieszczeń) i to tę część zdecydowanie mniej dochodową. Należy jednak w tym miejscu podkreślić, że Muzeum statutowo prowadzi działalność naukową, kulturową i edukacyjną (§ 6 ust. 2 statutu), a nie zarobkową. Dochody własne Muzeum były i są jedynie dodatkiem do budżetu, którego główną częścią są dotacje z budżetu Miasta B..

Niezależnie od powyższego, skarżący kierując Muzeum podejmował skuteczne działania zmierzające do pozyskiwania środków finansowych na działalność statutową poza dotacją podmiotową Organizatora. I tak pozyskano tylko w ostatnim okresie: 2021 r. - [...] - Biuro Programu [...] 25 [...],00 zł, 2022 r. - Remont budynku Muzeum [...] - Urząd Marszałkowski Województwa [...] – ok. 560 [...],00 zł, 2023 r. - [...] - rekonstrukcja historyczna [...] 24 [...],00 zł, PGE [...] i [...] 20 [...],00 zł, 2023 r. - Renowacja sal [...] w Muzeum [...] - Urząd Marszałkowski Województwa [...] 34 [...],00 zł, 2024 r. - Renowacja [...] w Muzeum [...] - Urząd Marszałkowski Województwa [...] 73 [...],00 zł. Jako Dyrektor Muzeum [...] dokonał optymalizacji i racjonalizacji kosztów funkcjonowania muzeum poprzez wymianę oświetlenia na energooszczędne, wprowadzenie systemu ogrzewania dzień-noc oraz redukcję zatrudnienia, które wynosiło: na dzień [...].08.2016 r. - [...] osób; 13,5 etatów, na dzień [...].11.2024 r. - [...] osób; 9,75 etatów. (Te dane również są wybiórczo ukazane w uzasadnieniu zarządzenia).

Obecnie zatrudnieni pracownicy merytoryczni Muzeum to profesjonalni przewodnicy o dużym doświadczeniu, kompetencjach i umiejętnościach, znający region, mający uznanie w oczach mieszkańców. Muzeum [...] przedstawia swoją ofertę poprzez promocję podczas różnych wydarzeń takich jak: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Były to stoiska, warsztaty, gry miejskie, sprzedaż publikacji i gadżetów. Działalność informacyjno-promocyjna ma na celu dotarcie do jak największej ilości odbiorców działań muzeum.

Nieodłącznym elementem naszej promocji są plakaty, zaproszenia w tradycyjnej papierowej formie, a także ulotki. Promujemy muzeum dzięki współpracy z lokalnymi i ogólnopolskimi mediami, na tronie UM, w czasopiśmie Miejski Biuletyn Informacyjny. Współdziałamy także z [...] magazynem [...] oraz internetowym magazynem [...]. Ważną funkcję promocyjną pełni muzealna strona www.[...].pl, fanpage oraz kanał muzeum w serwisie YouTube. Muzeum od lat prowadzi aktywną działalność wydawniczą przy współpracy z lokalną społecznością miasta i regionu.

Efektem działań ostatnich lat były: [...], nakład 1000 sztuk, [...], nakład 1000 sztuk, [...], nakład 1000 sztuk. W latach 2022 - 2024 Muzeum wydało materiały promocyjne związane z organizowanymi przez siebie przedsięwzięciami kulturalnymi: plakaty - 171 sztuk, foldery - 300 sztuk, katalogi - 200 sztuk, zaproszenia - 140 sztuk oraz publikacje: [...] Biuletyn Muzealny nr [...], nakład 100 sztuk, [...] Biuletyn Muzealny nr [...], nakład 100 sztuk, [...]- wydawnictwo albumowe, nakład 1000 sztuk.

W ocenie skarżącego dane te jasno pokazują, że kierował Muzeum w sposób prawidłowy. Ograniczył wydatki i były one dokonywane w sposób racjonalny i celowy. Ich kwotowy wzrost na przestrzeni lat podyktowany jest obiektywnym corocznym wzrostem kosztów zatrudnienia oraz cen towarów i usług. Dbał o to, aby budżet Muzeum nie przekraczał kwoty dofinansowania Organizatora, jak również aby pozyskać dodatkowe dochody własne i dotacje. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zarządzenia były to znaczące kwoty. Skarżący podniósł, że celem statutowym Muzeum nie jest i nigdy nie było zarabianie.

Podkreślenia wymaga również okoliczność, że sprawozdanie finansowe za rok 2023 jak i lata poprzednie zostało przyjęte i zaakceptowane przez Organizatora. Nie było do niego negatywnych uwag. Wszystkie dane, którymi dysponuje Organizator były mu znane zawsze w momencie składania sprawozdań za poszczególne lata. Nic nowego nie wykryto i nie otrzymano. Jedynie ze znanych i zaakceptowanych wcześniej danych wyciągnięto nieuprawnione wnioski lub zaprezentowano istniejące dane w sposób wybiórczy chcąc wykazać z góry przyjętą tezę.

Odnosząc się do kwestii "braku chęci współpracy z Prezydentem i unikanie spotkań" stwierdził, że jest do dla niego nowością, że w Urzędzie Miasta po zmianie władz w maju b.r. odbywają się cotygodniowe spotkania, na których wymagana była jego obecność. Wcześniej takie spotkania nie były organizowane, a nikt nie powiadomił go o wprowadzonych zasadach.

Z pewnością stawiałby się na wyznaczone spotkania, ponieważ jako Dyrektor samorządowej instytucji kultury nie ma żadnego powodu aby unikać spotkań z osobą kierującą Organizatorem Muzeum. Jednocześnie wyjaśnił, że jedynie na dwa spotkania jakie miały miejsce w okresie od maja do października 2024 r. o których wiedział, że dotyczyły spraw związanych z Muzeum, delegował pracownika (np. księgową gdy omawiano sprawy finansowe), ponieważ z przyczyn obiektywnych nie mógł wziąć w nich udziału. O innych spotkaniach wymagających obecności nie był informowany.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta B. wniósł o jej oddalenie w całości.

W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności stwierdził, że organ uczynił zadość wymaganiom art. 15 ust. 1 u.o.p.d.k. i wystąpił do [...] Towarzystwa [...] Oddział im. [...] w B., Stowarzyszenia [...] oraz Stowarzyszenia [...] o wyrażenie opinii w przedmiocie odwołania Skarżącego ze stanowiska Dyrektora. Organ w skierowanych pismach wskazał powody odwołania skarżącego ze stanowiska Dyrektora, tj. odstąpienie od realizacji umowy określającej warunki organizacyjno-finansowe działalności Muzeum [...] w B. oraz odstąpienie od programu jego działania. [...] Towarzystwo [...] Oddział im. [...] w B. pismem z [...] września 2024 r., Stowarzyszenie [...] pismem z [...] września 2024 r. oraz Stowarzyszenie [...] pismem z [...] września 2024 r. wyraziły stosowne opinie. W Muzeum [...] w B. nie działa żaden związek zawodowy, dlatego organ nie wystąpił o stosowną opinię. Wskazane stowarzyszenia były jedynymi stowarzyszeniami, do których zwrócono się o wyrażenie opinii przed powołaniem skarżącego na stanowisko Dyrektora.

W ocenie organu przyczyny odwołania skarżącego ze stanowiska były konkretne, rzeczywiste i uzasadnione. Skarżący miał wiedzę o zdarzeniach, które stanowiły podstawę sformułowanych przyczyn odwołania go ze stanowiska, a więc podane w odwołaniu przyczyny nie były dla niego niezrozumiałe.

Wybór przedziału czasowego przeprowadzonej analizy wyników pracy i zakresu zadań realizowanych przez jednostkę kierowaną przez skarżącego nie był przypadkowy. Mając na względzie rzetelny i obiektywny przegląd jej działalności, dokonano analizy danych w wybranym okresie, z uwzględnieniem funkcjonowania jednostki w podobnych warunkach. Analizie poddano wyniki z roku 2022 i roku 2023 i odniesiono do roku 2019, a wyłączono okres pandemii COVID[?]19, który zaburzył normalny tok działania jednostek kultury.

Analizę przeprowadzono porównując osiągnięte przez jednostkę wyniki i realizowane działania w okresie, kiedy jednostka była zarządzana przez tą samą osobę. Dane uwzględnione w analizie pochodziły od jednostki i przekazywane były do Prezydenta Miasta B. w ramach nadzoru właścicielskiego. Zarówno zakres jak i okres objęty analizą/oceną ustala Organizator. W związku z powyższym zarzut skarżącego dotyczący wybiórczego wybierania danych zniekształcających obraz Jego pracy jest bezzasadny.

Następnie organ stwierdził, że w uzasadnieniu wypowiedzenia nie stwierdził, że Dyrektor Muzeum nie organizował jakichkolwiek działań. Analiza danych wskazała jednak, że liczba szeroko rozumianych przedsięwzięć realizowanych przez jednostkę czy osiągane wyniki w badanym okresie wyraźnie się pogorszyły i mimo upływu czasu nie wróciły do poziomu sprzed pandemii COVID-19, natomiast Dyrektor Muzeum nie podejmował należytych działań zmierzających do poprawy funkcjonowania zarządzanej jednostki. Skarżący odstąpił od realizacji Umowy w sprawie warunków organizacyjno-finansowych działalności Muzeum [...] w B. oraz programu jego działania.

Skarżący nie angażował się należycie w działalność naukową, kulturalną i edukacyjną, w szczególności poprzez dokonywanie zakupów i pozyskiwanie regionaliów. Skarżący wskazuje ogólną liczbę pozyskanych obiektów dla Muzeum w latach 2020-2024, jednakże z przedłożonych przez skarżącego sprawozdań wynika, że z roku na rok liczba pozyskanych eksponatów malała. Z roku na rok Muzeum [...] w B. przeznaczało mniejsze środki finansowe na pozyskanie nowych eksponatów. Liczba depozytów na przestrzeni lat 2020 - 2023 również się zmniejszyła.

W 2020 r. zbiory muzealne powiększyły się o [...] eksponaty w działach: historia regionu, militaria, archeologia i etnografia, zaś do pracowni naukowej pozyskano 18 pozycji książkowych, podczas gdy w 2022 r. zbiory Muzeum powiększyły się o 6 numerów inwentarzowych, a w 2023 r. pozyskano jedynie medale "[...]", zestaw proporczyków - [...], obraz oraz rzeźbę [...]. Depozyty za rok 2019 w pozycjach inwentarzowych wynosiły - [...] (sztuka - 1, archeologia - 31, historia - 21, militaria - 13), zaś w sztukach - [...] (sztuka - 3, archeologia - 31, historia - 817, militaria - 13).

Depozyty za rok 2020 w pozycjach inwentarzowych wynosiły - [...] (sztuka - 1, archeologia - 111, historia - 21, militaria - 2), zaś w sztukach - [...] (sztuka - 3, archeologia - 111, historia - 817, militaria - 2). Depozyty w lata 2021 - 2022 w pozycjach inwentarzowych wynosiły odpowiednio - [...] (archeologia -111 , historia - 21, militaria - 3) zaś w sztukach - [...] (archeologia - 111, historia - 817, militaria - 3). Depozyty za rok 2023 w pozycjach inwentarzowych wynosiły ogólnie - [...] (artefakty kulturowe - 135) oraz w sztukach - [...] (artefakty kulturowe - 931).

Jednym z elementów mających wpływ na rozwój instytucji jest wykwalifikowana i wyszkolona kadra, a podstawowym obowiązkiem pracodawcy jest ułatwianie pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Dyrektor Muzeum w sposób niewystarczający angażował się w proces podnoszenia kwalifikacji przez podległych mu pracowników. Pracownicy Muzeum [...] w B. nie brali w ogóle udziału w obozach naukowych, o których mowa w Programie Działania Muzeum [...] w B. w latach 2023 - 2030.

W latach 2021 - 2023 pracownicy Muzeum [...] w B. zarówno administracyjni, specjaliści oraz historycy brali udział jedynie w szkoleniach BHP, kursach pierwszej pomocy oraz szkoleniach z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz postępowaniach na wypadek powstania pożaru.

Skarżący oraz dwóch pracowników Muzeum [...] w B. w 2022 r. wzięło udział w Konferencji [...] z Województwa [...]. Pracownicy merytoryczni odbyli również szkolenie dotyczące obsługi programu do katalogowania i inwentaryzowania zbiorów [...]. Pracownicy merytoryczni nie brali udziału chociażby w szkoleniach na przewodników (kursy przewodników), jakie były w tym okresie organizowane w regionie łódzkim. Zakres szkoleń dla pracowników Muzeum nie przyczynił się do podniesienia ich kompetencji, wiedzy czy umiejętności.

Zgodnie z Programem Działania Muzeum [...] w B. w latach 2023 - 2030 skarżący zobowiązany był do organizowania warsztatów dla przedszkoli i szkół, a nadto dla seniorów oraz osób niepełnosprawnych. W 2022 r. zorganizowano warsztaty [...],[...],[...] oraz [...]. We wcześniejszych latach skarżący nie organizował żadnych warsztatów skierowanych do seniorów oraz osób z niepełnosprawnościami. W 2023 r. w ramach projektu socjalnego [...] realizowanego we współpracy z MOPS w B. zorganizowano tylko jedno spotkanie dla mieszkańców B. o tematyce wielkanocnej połączone z warsztatami wykonywania dekoracji i palm. Również w 2023 r. Muzeum [...] w B. nie zorganizowało żadnego pikniku historycznego. Ostatni piknik historyczny, [...] zorganizowano w 2022 r.

W uzasadnieniu odwołania ze stanowiska Dyrektora Muzeum [...] w B. wskazano na okoliczność niepodejmowania przez Skarżącego działań mających na celu poprawę sytuacji finansowej instytucji, poprzez m.in. uzyskiwanie wyższych przychodów ze sprzedaży biletów, szczególnie, że ich ceny plasowały się od dłuższego czasu na bardzo niskim poziomie, tj. w 2019 r. cena biletu wstępu - normalnego wynosiła 4 zł, w 2023 r. cena biletu normalnego wynosiła 8 zł, a od września 2024 r. cena biletu normalnego wynosi 10 zł. Cena biletów wstępu została zwiększona dopiero po wezwaniu przez Prezydenta Miasta B. Muzeum [...] w B. do przedstawienia propozycji optymalizacji dochodów jednostki.

Z przedłożonych przez Skarżącego dokumentów tj. rozliczeń otrzymanej dotacji podmiotowej za lata 2019 - 2023 w części dotyczącej dochodów i wydatków wynika, że Muzeum [...] w B. osiągało coraz mniejszy dochód ze sprzedaży biletów wstępu. Kwota uzyskanego dochodu z tytułu sprzedaży biletów w 2023 r. była na poziomie 1 [...],57 zł, co stanowiło porównywalny wynik dochodu do roku 2020 r., w którym wystąpił stan epidemii w związku z zakażeniami Wirusem SARS-CoV-2 i mniejszy dochód o 1 600 zł od dochodu osiągniętego w 2022 r.

Z przedłożonych przez skarżącego sprawozdań z działalności Muzeum [...] w B. wynika, że liczba uczestników wydarzeń kulturalnych wyniosła w 2023 r. - 3368. Liczba uczestników wzrosła względem 2022 r., ale była nieporównywalnie mniejsza do 2019 r., w którym to liczba uczestników wydarzeń kulturalnych była 5x krotnie wyższa. Podobne wyniki analizy dotyczą ilości przedsięwzięć kulturalnych zrealizowanych przez Muzeum [...] w B.. W 2023 r. ilość przedsięwzięć wyniosła 43, w 2022 r. ilość przedsięwzięć wyniosła 42, zaś w 2019 r. - 126.

Skarżący nie podejmował działań mających na celu pozyskanie środków finansowych na dodatkowe eksponaty, organizację pikników, rekonstrukcję wydarzeń i tym podobnych form. Muzeum [...] w B. pozyskuje środki finansowe głównie od Organu, podczas, gdy aktywna współpraca ze stowarzyszeniami oraz innymi instytucjami kultury daje szersze możliwości pozyskiwania środków z licznych programów na terenie województwa łódzkiego. Muzeum [...] w B. w sposób niewystarczający szerzyło swojej oferty poprzez promocję na różnych wydarzeniach organizowanych w mieście, kolportaż ulotek, reklamowanie oferty możliwości wynajmu sali w budynku Muzeum. Dochód z najmu pomieszczeń Muzeum [...] w B. w 2023 r. wyniósł 770,00 zł, podczas gdy w 2020 r. osiągnięto dochód w wysokości 1 700,00 zł.

Skarżący nie podejmował działań racjonalizacji kosztów działania Muzeum [...] w B., poprzez wprowadzanie nowym rozwiązań w funkcjonowaniu Muzeum, ograniczenie wydatków związanych z działalnością instytucji kultury, w tym redukcji kosztów zatrudnienia. W 2023 r. nie osiągnięto 10 % obniżenia zużycia energii elektrycznej w stosunku do energii zużytej w 2022 r. Zgodnie z przedłożonym przez skarżącego sprawozdaniem z wykonania rocznego planu działalności za rok 2023 r. Skarżący jedynie zaproponował w celu ograniczenia zużycia energii elektrycznej zainstalowanie oświetlenia ledowego w galeriach na piętrze oraz wdrożenie właściwych nawyków korzystania z energii elektrycznej.

Dopiero na wezwanie Prezydenta Miasta B. Muzeum [...] w B. zaproponowało, że w celu racjonalizacji kosztów działania jednostki zainstaluje oświetlenia na czujnik ruchu w korytarzach, wskazało na konieczność budowy rozdzielni elektrycznej w parku przy Muzeum, zaproponowało zmianę godzin otwarcia Muzeum. Dodatkowo, Muzeum [...] w B. zobowiązało się do podniesienia cen biletów wstępu oraz sprzedaży na imprezach plenerowych gadżetów i publikacji. Również zobowiązano się do zwiększenia liczby lekcji edukacyjnych skierowanych w szczególności dla szkół średnich i seniorów.

W 2023 r. Muzeum [...] w B. nie zorganizowało 3 wystaw z uwagi na renowację niektórych sal oraz podłóg w salach Muzeum. Jak również nie zorganizowano jednej z wystaw z uwagi na zmianę terminu jej realizacji na 2024 r. bez podania szczególnego uzasadnienia. Liczba zrealizowanych wystaw w 2023 r. na poziomie 6 jest nieporównywalna z liczbą wystaw z 2019 r., kiedy zorganizowano ich aż 14. W 2023 r. nie wydano również publikacji [...], jak również nie wydano monografii [...].

Skarżący nie realizował w 2023 r. zajęć Uniwersytetu Pierwszego Wieku (zajęcia miały się odbywać co najmniej 2 razy w miesiącu). Realizację wystaw, wydanie publikacji i monografii jak również realizację zajęć Uniwersytetu Pierwszego Wieku wykreślono z rocznego planu działalności. Skarżący w sposób arbitralny decydował jakie przedsięwzięcia usunąć lub przesunąć z rocznego planu działania Muzeum [...] w B. z uwagi na brak działania rady muzeum.

Ówczesny Prezydent Miasta B. nie powołał na nową kadencję członków rady, których podstawowym zadaniem jest dokonywanie oceny działalności Muzeum co najmniej raz w roku oraz zatwierdzanie przedłożonego przez dyrektora rocznego planu działalności wraz z planem finansowym, a także rocznego sprawozdania z działalności Muzeum. Zgodnie z art. 11 ustawy o muzeach rada muzeum jest instytucją właściwą i obligatoryjną dla muzeów państwowych i samorządowych. Prócz obowiązków wskazanych powyżej, rada muzeum sprawuje nadzór nad wypełnianiem przez muzeum jego powinności wobec zbiorów i społeczeństwa, w szczególności - nad realizacją jego celów statutowych.

Z uwagi na wykreślenie z rocznego planu działalności Muzeum [...] w B. wskazanych powyżej zajęć, publikacji oraz wystaw Skarżący naruszył postanowienia pkt 2 ppkt 14 Warunków organizacyjno-finansowych działalności Muzeum [...] w B., w szczególności zapisy dotyczące obowiązku realizacji zgodnie z harmonogramem rocznego planu działalności Muzeum.

Przywołując treść art. 27 u.o.p.d.k. organ stwierdził, że Skarżący nie prowadził gospodarki w ramach posiadanych środków kierując się powyższymi zasadami. Skarżący nie wykorzystał w sposób racjonalny i efektywny możliwości pozyskania dodatkowych środków finansowych na działalność Muzeum, w tym uzyskania wyższych przychodów ze sprzedaży biletów, najmu sali, prowadzonych lekcji muzealnych, ograniczenia wydatków związanych z działalnością instytucji kultury, w tym redukcji kosztów zatrudnienia czym naruszył zarówno przepis ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, ale również postanowienia pkt 2 ppkt 14 Warunków organizacyjno-finansowych działalności Muzeum [...] w B., w szczególności postanowienia dotyczące racjonalizacji wydatków kierowanej przez siebie instytucji oraz ponoszenia wydatków w sposób celowy przy optymalnym doborze metod i środków umożliwiających terminową realizację zadań.

Zdaniem organu nie ma znaczenia czy naruszenie przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem ma charakter istotny. Z treściu.o.p.d.k. wynika, że przepis ten nie zawiera warunku, aby naruszenie prawa miała charakter rażący bądź istotny. Nie jest również wymagana wielość popełnionych naruszeń.

Wystarczające jest więc dla odwołania dyrektora instytucji kultury każde naruszenie prawa związane zajmowanym stanowiskiem. Osoba pełniąca funkcję kierowniczą ponosi zwiększoną odpowiedzialność związaną z kierowaniem daną jednostką i naruszenie prawa może być podstawą do jej odwołania.

Ponadto Dyrektor Muzeum [...] nie wykazywał chęci współpracy z Prezydentem Miasta B., który jest organizatorem instytucji, czego przejawem było unikanie spotkań. Potwierdzeniem powyższego jest fakt, że skarżący od początku aktualnej kadencji Prezydenta Miasta, nie uczestniczył w żadnym z posiedzeń, które odbyły się w Urzędzie Miasta B. osobiście, a do udziału w nich delegował podległych pracowników. W ramach tzw. posiedzeń rozstrzygających dyrektorzy podległych jednostek proszeni są o uczestnictwo w posiedzeniach, gdy przedmiotem decyzji Prezydenta Miasta B. są kluczowe dla danej jednostki sprawy.

Skarżący proszony był o osobisty udział w posiedzeniach, które miały się odbyć w dniach [...].09.2024 r., [...].10.2024 r., [...].11.2024 r. oraz [...].12.2024 r. Na wskazanych powyżej posiedzeniach rozpatrywane były wnioski o przyznanie dotacji dla Muzeum [...] w B.. Na spotkaniach [...].09.2024 r., [...].11.2024 r. oraz [...].12.2024 r. Muzeum [...] w B. reprezentowała księgowa, na posiedzenie, które miało miejsce w dniu [...].10.2024 r. skarżący nie oddelegował żadnego pracownika. Skarżący również nie uczestniczył w spotkaniu dotyczącym optymalizacji wydatków ponoszonych przez miejskie jednostki organizacyjne, które odbyło się [...].07.2024 r.

W ocenie organu skarżący nie realizował postanowień Umowy określającej warunki organizacyjno-finansowe działalności Muzeum [...] w B. oraz programu jego działania, co dowodzi zaistnienia przesłanki jego odwołania określonej wu.o.p.d.k. Dyrektor instytucji kultury dopuścił się również naruszenia przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem tj.u.o.p.d.k.

Wskazane przyczyny odwołania skarżącego ze stanowiska Dyrektora instytucji kultury były rzeczywiste, prawdziwe i konkretne oraz spełniające kryteria do odwołania z zajmowanego stanowiska wskazane w u.o.p.d.k., a działania organu poprzedzające odwołanie skarżącego ze stanowiska przeprowadzone zostały w sposób prawidłowy i zgodny z dyspozycją art. 15 ust. 1 u.o.p.d.k.

W piśmie z 6 lutego 2025 r. organ wniósł o odroczenie terminu rozprawy w związku z koniecznością uczestniczenia w sesji Rady Miejskiej w B. [...] lutego 2025 r. zgodnie z przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w B. z 30 stycznia 2025 r. planem pracy Rady Miejskiej w B. na 2025 rok.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem m.in. aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 5) oraz aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, innych niż określone w pkt 5, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6).

Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). W razie zaś nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Nieobecność strony lub jej pełnomocnika powoduje odroczenie rozprawy tylko wtedy, gdy nieobecność wywołana jest nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Przepis ten z uwagi na zasadę szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 p.p.s.a.) nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Mając na uwadze wniosek o zmianę terminu rozprawy Sąd zauważa, że zgodnie z art. 99 p.p.s.a., Sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny.

Natomiast w myśl art. 109 p.p.s.a., rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności.

Sąd uznał, że nieobecność strony wywołana innymi obowiązkami służbowymi nie jest ani nadzwyczajnym wydarzeniem, ani też przeszkodą, o jakich mowa w art. 109 p.p.s.a. Zauważyć należy, że o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 27 luty 2025 r. organ dowiedział się w dniu 24 stycznia 2025 r. Jednocześnie pełnomocnik organu stawił się więc nie było podstaw do odroczenia posiedzenia. Ponadto przed sądami administracyjnymi nie są, co do zasady, prowadzone postępowania dowodowe i stąd ocena legalności działania administracji co do zasady opiera się na dowodach zebranych w postępowaniu administracyjnym. Z uwagi na powyższe Sąd postanowił nie uwzględniać wniosku pełnomocnika organu.