Wyrok

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (kolegium, organ odwoławczy) decyzją z 16 października 2025 r. nr SKO [...], po rozpoznaniu odwołania J. K. (strona, podatnik, skarżący), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. (prezydent, organ I instancji) z 30 maja 2025 r. nr ustalającą podatek od nieruchomości za 2021 r.

W uzasadnieniu wskazano, że prezydent wymienioną wyżej decyzją ustalił R. K., T. K.-S., J. K. oraz B. K. podatek od nieruchomości za 2021 r. w wysokości [...] zł. Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji pismem z 3 czerwca 2024 r. wezwał strony do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych i wskazania w niej powierzchni użytkowej całego budynku położonego w K., R. 5 z wyszczególnieniem powierzchni użytkowej i przeznaczenia wszystkich poszczególnych lokali mieszczących się w tym budynku (w tym zarówno przeznaczonych na cele mieszkalne, jak i zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w latach od stycznia 2018 r. do listopada 2022 r.). Organ ten wyjaśnił także, że strony nie zareagowały na wezwanie organu podatkowego.

Nadto prezydent uznał, że ww. nieruchomość nie może korzystać ze zwolnienia z tytułu podatku od nieruchomości na mocyart. 7 ust. 1 pkt 6u.p.o.l., bowiem nie zostały spełnione wszystkie kryteria stanowiące podstawę do zastosowania tego zwolnienia.

Prezydent wyjaśnił, że w toku postępowania podatkowego zawiadomieniem z 23 lipca 2024 r. poinformował podatników o wyznaczonym na 28 sierpnia 2024 r. terminie oględzin nieruchomości, których nie przeprowadzono z uwagi na niestawiennictwo współwłaścicieli nieruchomości. Na miejscu oględzin pojawił się G. K., współwłaściciel nieruchomości w 2021 r. i złożył wyjaśnienia dotyczące lokalu mieszkalnego nr [...], który posiadał do listopada 2022 r. G. K. wskazał powierzchnię użytkową 97,45 m2 lokalu mieszkalnego nr [...], którą ustalił, dokonując własnoręcznych pomiarów tego lokalu.

Po wyznaczeniu postanowieniem z 21 października 2024 r. stronom siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, 4 listopada 2024 r. R. K. przesłał pismo, w którym wskazał powierzchnię lokali mieszkalnych nr 1 oraz 1a, tj. powierzchnię 209,88 m 2 oraz lokalu użytkowego przeznaczonego pod działalność gospodarczą "Ksero" - powierzchnię 72,34m 2. Jednocześnie oświadczył, że od chwili sporządzonych planów nieruchomości, znajdujących się w aktach sprawy, w ww. lokalach nie dokonano żadnej przebudowy mającej wpływ na rozmiar pomieszczeń. Nadto 29 listopada 2024 r. do akt sprawy włączono informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych złożone przez J. K. z 24 listopada 2011 r. oraz jej korektę z 11 lutego 2015 r., jak również umowy najmu lokali przedmiotowej nieruchomości.

Natomiast na podstawie wyjaśnień z Biura Działalności Gospodarczej Miasta K. ustalono, że do Wydziału Działalności Gospodarczej nie wpłynęły informacje od stron umów najmu nieruchomości R. 5 (przekazanych do wydziału 17 sierpnia 2020 r. ) o skróceniu czasu ich obowiązywania bądź ich wypowiedzeniu. Jednocześnie poinformowano, że 1 września 2020 r. do Biura Działalności Gospodarczej wpłynęły umowy najmu, które organy szczegółowo wymieniły. Na ich podstawie ustalono, że powierzchnia przeznaczona na prowadzenie działalności gospodarczej klubu muzycznego "[...]" wzrosła od września 2020 r. z 591,37 m 2 na 836,78 m 2.

Po ponownym wyznaczeniu terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym, 20 lutego 2025 r. podatnik w przesłanym piśmie wskazał, że część lokali jest wyłączona z użytkowania decyzjami nadzoru budowlanego. Podatnik nadmienił, że działalnością Urzędu Miasta K. zostały zdewastowane zabytkowe piwnice, czego jednym z efektów jest permanentne zalewanie piwnic i pomaczanie fundamentów kamienicy. Poinformował, że z części piwnic nie można korzystać. Wskazał, że powierzchnia zajęta na prowadzenie działalności w latach 2020-2022 wynosiła 1465,73 m 2. Z kolei Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego pismem z 11 marca 2025 r. poinformował, że nie toczyło się żadne postępowanie w sprawie wyłączenia z użytkowania części piwnic budynku mieszkalno-usługowego przy R. 5 w K..

Wobec rozbieżności pomiędzy powierzchnią wskazaną przez podatnika a powierzchnią wynikającą z umów najmu, organ I instancji ustalił powierzchnię na podstawie znajdujących się w aktach sprawy umów najmu oraz na podstawie innych dokumentów będącymi w aktach sprawy - wpisy w CEIDG podmiotów, które prowadzą działalność gospodarczą w przedmiotowym budynku. Ponadto, wobec pisma podatnika z 20 lutego 2025 r., organ I instancji ponownie wezwał stronę do złożenia prawidłowo wypełnionego formularza informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 ze wskazaniem wszystkich przedmiotów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w okresie od stycznia 2020 r. do listopada 2022 r. oraz przekazania kopii umów najmu lokali zajętych w tym okresie na działalność gospodarczą. Podatnik po raz koleiny nie odpowiedział na wezwania i nie złożył powyższych dokumentów.

Po przeprowadzonym postępowaniu, prezydent wydał decyzję w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2021 r., od której podatnik wniósł odwołanie.

Rozpoznając odwołanie, kolegium powołało przepisart. 6 ust. 6ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2021 r. (dalej: "u.p.o.l."). Następnie potwierdziło, że żaden ze współwłaścicieli nieruchomości na wezwanie organu nie złożył informacji o nieruchomości i nie zadeklarował powierzchni użytkowej spornego budynku oraz sposobu korzystania z niego. Wskazało, że podczas oględzin wyznaczonych na 28 kwietnia 2024 r., stawił się G. K. (współwłaściciel nieruchomości do roku 2022), wykazując powierzchnię użytkową posiadanego przez siebie lokalu mieszkalnego nr [...] (pow. 97,45 m˛).

Organ odwoławczy wskazał, że podatnik dowodził zasadności zwolnienia nieruchomości z opodatkowania, na mocy zapisuart. 7 ust. 1 pkt 6u.p.o.l., spornego budynku jedynie z części nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Przy czym podatnik nie wskazał zwolnionej powierzchni, jak również zaświadczenia właściwego organu, tj. z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K.. Jednocześnie kolegium podkreśliło, że w realiach sprawy nie jest sporne, że nieruchomość budynkowa położona w K. R. 5 objęta jest ochroną konserwatorską poprzez wpis do rejestru zabytków województwa świętokrzyskiego (decyzją z 9 kwietnia 1972 r. jako dom przy ul. [...] w K., obecnie R. 5). W ocenie kolegium przeprowadzone postępowanie na podstawie wyjaśnień Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K. daje podstawę do uznania, że nieruchomość ta nie może korzystać ze zwolnienia z tytułu podatku od nieruchomości na mocy art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l, albowiem nie zostały spełnione wszystkie kryteria stanowiące podstawę do zastosowania tego zwolnienia.

W ocenie organu odwoławczego nie jest wystarczające dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego przewidzianego zapisem art. 7 ust. 1 pkt 6 u.o.p.l. wykonywanie jakichkolwiek prac, czy nakładów na nieruchomość. Kluczowe natomiast jest, czy podatnik utrzymuje i konserwuje nieruchomość zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Organ odwoławczy podkreślił, że współwłaściciele nieruchomości nie przedstawili zaświadczenia, z którego wynikałoby, że w 2021 r. utrzymywali i konserwowali nieruchomości zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.

Uzyskane informacje od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. świadczą o tym, że właściciele nieruchomości nie dopełniają obowiązków wynikających z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - budynek nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. W pismach z 30 września 2020 r., 8 stycznia 2024 r. i 11 czerwca 2024 r. organ konserwatorski poinformował, że w sprawie nieruchomości prowadzi szereg postępowań kontrolnych i wyjaśniających w związku z prowadzeniem przez właścicieli nieruchomości prac bez wcześniejszych pozwoleń oraz ze względu na brak współpracy w zakresie udostępniania zabytku i udziału właścicieli w prowadzonych postępowaniach wyjaśniających.

Nadto kolegium odnosząc się do stanowiska podatnika w zakresie braku możliwości użytkowania części nieruchomości ze względu na decyzje nadzoru budowlanego podniosło, że powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Sam podatnik nie przestawił do akt żadnej decyzji organu nadzoru budowlanego w tym przedmiocie.

W konsekwencji kolegium podkreśliło, że posiadany przez współwłaścicieli budynek w 2021 r. jako nieutrzymywany i niekonserwowany zgodnie wymaganiami konserwatora zabytków, należało opodatkować zarówno w części mieszkalnej, jak i w części związanej działalnością gospodarczą. Z uwagi zaś na brak dowodu w postaci decyzji wyłączającej z użytkowania części nieruchomości - piwnic, wskazana ich powierzchnia również podlega opodatkowaniu.

Końcowo organ odwoławczy ponownie podkreślił, że współwłaściciele nieruchomości nie wypełnili ustawowego obowiązku i nie złożyli w organie I instancji informacji o nieruchomości. Natomiast akta sprawy wskazują, że jedyną informację dotyczącą spornej nieruchomości R. [...] złożył w 2011 r. i skorygował w 2015 r. (zatem przez zmianami właścicielskimi) J. K.. W przedmiotowym oświadczeniu została podana powierzchnia gruntów 1437 m 2 , którą potwierdza ewidencja gruntów oraz wypis z księgi wieczystej oraz ogólna powierzchnia nieruchomości budynkowej - 2936 m 2 (na moment składania przez współwłaściciela informacji była w części 2028,3 m 2 wykazana jako nieruchomość mieszkalna oraz w części 908,5 m 2jako powierzchnia związana z prowadzeniem działalności gospodarczej). Podana powierzchnia nieruchomości budynkowej - 2936,8 m 2została przyjęta do opodatkowania w decyzji prezydenta, natomiast wobec niewykazania przez współwłaścicieli sposobu użytkowania nieruchomości, organ I instancji zgromadził materiał dowodowy w postaci umów najmu nieruchomości, które w ocenie kolegium posłużyły organowi I instancji do ustalenia powierzchni związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Końcowo kolegium wyjaśniło, że w niniejszej sprawie postępowanie podatkowe uzasadniało przeprowadzenie dowodu z oględzin przedmiotu opodatkowania, zaś współwłaściciele byli zobowiązani umożliwić organowi jego przeprowadzenie. W ocenie kolegium przewidziane w art. 198 O.p. oględziny byłyby efektywnym środkiem dowodowym, który mógłby dać organowi podatkowemu możliwość weryfikacji twierdzeń podatnika, co do rodzaju deklarowanej nieruchomości, jego powierzchni oraz sposobu wykorzystywania. Prezydent dwukrotnie podjął działania zmierzające do przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości, jednak poinformowani o dacie ich przeprowadzenia podatnicy, nie stawili się. Skoro ten środek dowodowy nie został z winy podatników przeprowadzony, to właściwe są ustalenia powierzchni zajętej na działalność gospodarczą na podstawie zgromadzonych przez organ I instancji umów najmu lokali. Na podstawie powyższych umów najmu przekazanych organowi 17 sierpnia 2020 r. organ ten ustalił, że powierzchnia przeznaczona na prowadzenie działalności gospodarczej wynosiła za 8 miesięcy -1891,47m 2, zaś za 4 miesiące 2020 r. - 2136,88 m 2( organ zasadnie uwzględnił zmianę powierzchni wobec ustalenia w oparciu o aneks do umowy z klubem muzycznym "[...]" zwiększenie wynajmowanej powierzchni z 591,37m 2 na 836,78 m 2).

Na powyższą decyzję kolegium J. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją organu I instancji. Zarzucił naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego:

1.art. 7 ust. 1 pkt 6u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie zwolnienia od podatku od nieruchomości budynku wpisanego do rejestru zabytków, mimo że przepis ten ma charakter zwolnienia ustawowego,

2.art. 4 ust. 1 pkt 2u.p.o.l. poprzez przyjęcie do podstawy opodatkowania powierzchni, która nie została w sposób prawidłowy, jednoznaczny i udowodniony ustalona,

3.art. 2 ust. 1 pkt 2u.p.o.l. poprzez objęcie podatkiem powierzchni faktycznie niewykorzystywanych, wyłączonych z użytkowania lub niebędących powierzchnią użytkową w rozumieniu ustawy.

II. przepisów postępowania:

1. art. 120 O.p. w zw. z art. 122 § 2 O.p. poprzez niewyjaśnienie istniejących wątpliwości co do stanu faktycznego oraz nierozstrzygnięcie tych wątpliwości na korzyść podatnika;

2. art. 187 § 1 O.p. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego,

3. art. 191 O.p. poprzez przyjęcie za wiarygodne dokumentów nieposiadających mocy dowodowej (rzuty kondygnacji, oświadczenia sprzed kilkunastu lat),

4. art. 210 § 4 O.p. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie odnosi się w sposób logiczny i pełny do podnoszonych przez stronę zarzutów.

W uzasadnieniu podatnik zarzucił, że organy przyjęły nieprawidłowe powierzchnie budynku. Wskazując wymiary dwóch pomieszczeń, również nie przedstawiły żadnych dowodów, które by te pomiary uzasadniały. Stwierdził, że organ zasadniczo ustalił wymiar podatku na podstawie danych historycznych (informacje podatkowe z 2011 r. i 2015 r.) oraz na podstawie rzutów kondygnacji i umów najmu. Tymczasem 28 kwietnia 2024 r. i nie tylko, nie przeprowadzono oględzin i nie dokonano pomiarów stanowiących dowód przyjętych do opodatkowania powierzchni (w aktach widnieje wezwanie i wyznaczenie terminu oględzin, ale oględziny nie objęły wszystkich budynków/lokali albo nie przeprowadzono pomiarów potwierdzających przyjęte wielkości powierzchni), co organ częściowo w aktach odnotował. Nadto przyjęto do opodatkowania dla parteru lokalu nr [...] powierzchnię odpowiadającą 308 m 2, podczas gdy faktyczne, udokumentowane dane (pomiary i układ kondygnacji) wskazują, że powierzchnia użytkowa parteru lokalu nr [...] wynosi 220 m 2. Brak jest w aktach rzetelnego dowodu na potwierdzenie wartości 308 m 2.

W konsekwencji organ pominął zasadnicze rozbieżności między materiałem dowodowym a przyjętą kwotą. Lokal - wejście do sklepu "D." organ I Instancji nawet nie próbował obmiarować. Wymiary to ok. 15x15 m i nie ma tam 308 m 2. Analogicznie, na I piętrze lokal nr [...], położony bezpośrednio nad lokalem nr [...] (po ścianach nośnych), ma rzeczywistą powierzchnię ok. 220 m 2. Ta zgodność geometryczna (220 m 2 parter ? 220 m 2 pierwsze piętro w pionie) potwierdza, że przyjęcie 308 m 2dla parteru jest arbitralne i nieuzasadnione. Natomiast nad klubem Maska nie ma lokali użytkowych, jest lokal mieszkalny. W umowie z H. sp. z o.o. dotyczących lokali nad klubem nie ma ich w rozumieniuart. 4 ust 1 pkt 2u.p.o.l. Są tam wysokości poniżej 1,4 m i dotyczy to ustawienia instalacji wentylacyjnej. Organ wadliwie wpisał powierzchnię 172,2 m 2. Gdyż ta powierzchnia to strych nieużytkowy i zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 2 u.p.o.l nie podlega opodatkowaniu.

W ocenie skarżącego organ przerzuca ciężar dowodu na podatnika i uznaje za wystarczające dane historyczne. Organ powtarza, że podatnik był "bierny" i nie złożył aktualnych informacji, jednak akta sprawy pokazują, że organ wielokrotnie wzywał strony do złożenia informacji i umożliwienia oględzin, a jednocześnie nie przeprowadził samodzielnie wiarygodnych czynności dowodowych (m.in. pomiarów lokali na miejscu) ani nie zażądał z urzędu dokumentów technicznych (np. aktualnej inwentaryzacji) tam, gdzie były dostępne środki procesowe do ich uzyskania. Wskutek tego organ przyjął do podstawy opodatkowania dane historyczne i fragmentaryczne umowy najmu, których treść i załączniki nie potwierdzają w sposób przekonywujący całości przyjętej powierzchni.

Końcowo skarżący zarzucił, że nie zbadano przesłanek zwolnienia wynikających z wpisu do rejestru zabytków. Organy skonkludowały, że nieruchomość nie jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i w związku z tym odmówiły zwolnienia. W ocenie strony liczne dowody świadczą o przeciwnym fakcie. Na poparcie zajętego stanowiska podatnik do skargi dołączył szereg dokumentów, m.in. decyzje powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, decyzje o zatwierdzeniu projektu budowlanego, opinie o stanie technicznym obiektu.

W odpowiedzi na skargę kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

W dniu 19 marca 2026 r. uczestnik postępowania B. K. złożyła pismo procesowe, w którym oświadczyła, że przyłącza się do skargi i wnosi jak w skardze.

Na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2026 r. skarżący poparł skargę oraz wnioski. Złożył też zażalenia jakie zostały złożone na postanowienia Ś. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia 17 marca 2016 r. oraz wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w W. złożonego zażalenia, które ma odpowiedzieć czy prace były wykonywane zgodnie z obowiązującymi zasadami.

Sąd postanowił odmówić uwzględnienia wniosku podatnika o zawieszenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2026 r., poz. 143), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości znajdującej się w K. przy ul. [...].

Spór w sprawie dotyczy kwestii czy organy prawidłowo ustaliły ogólną powierzchnię użytkową budynku oraz sposób użytkowania nieruchomości oraz czy prawidłowo stwierdziły brak przesłanek zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.

Zdaniem organu, w związku z nieprzedłożeniem przez podatników informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, był on uprawniony do przyjęcia wielkości powierzchni budynku z informacji złożonych przez skarżącego w 2011 i 2015 r. oraz ustalenia sposobu użytkowania budynku na podstawie zgromadzonych dowodów - umów najmu. Twierdzi też, że przesłanki zwolnienia podatkowego nie zostały spełnione, ponieważ sporna nieruchomość nie była utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.

Skarżący uważa natomiast, że informacje z 2011 i 2015 r. nie są aktualne. Organy przyjęły nieprawidłowe powierzchnie budynku, nie przeprowadziły oględzin i nie dokonały rzetelnych pomiarów powierzchni. W ocenie skarżącego ponadto podatek jest należny tylko od lokali użytkowych, ponieważ nieruchomość jest wpisana do rejestru zabytków i korzysta ze zwolnienia podatkowego. Podniósł, że nieruchomość jest remontowana i konserwowana od lat. Organ powinien zwrócić się do organu nadzoru konserwatorskiego o szczegółowe, aktualne wyjaśnienia i uzyskać dokumenty potwierdzające stan utrzymania nieruchomości.

Zdaniem sądu prawidłowe jest stanowisko organu.

Zakres postępowania determinowały przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, które organ prawidłowo przywołał. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 (art. 3 ust. 1 pkt 1u.p.o.l.). Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a-6 (art. 3 ust. 1 u.p.o.l.).

Stosownie zaś do art. 4 ust. 1 tej ustawy podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla gruntów - powierzchnia; 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa; 3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Obowiązek podatkowy powstaje natomiast od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku (art. 6 ust. 1u.p.o.l.).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy istotny jest przepis art. 6 ust. 6 u.p.o.l. określający obowiązki podatnika – właściciela nieruchomości. Stosownie do powołanej regulacji 6. Osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3.

W związku z niezłożeniem, stosownie doart. 6 ust. 6u.p.o.l., przez podatników - współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...], w tym skarżącego, informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych na rok 2021 i nie wskazaniu powierzchni użytkowej całego budynku, organ zobowiązany był do wszczęcia postępowania podatkowego i ustalenia w jego toku, informacji niezbędnych do ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2021.

Oceniając podjęte w toku postępowania podatkowego działania organów należy wskazać, że przepisy postępowania, określając m.in. zasady gromadzenia i przeprowadzania dowodów oraz ich oceny, zapewniać mają zgodność ustaleń faktycznych z prawdą obiektywną (art. 122 Ordynacji podatkowej). Organy podatkowe mają więc obowiązek zebrać pełny, wszechstronny materiał dowodowy w sposób odpowiadający wymogom przepisów postępowania, a w szczególności art. 180 § 1, 187 § 1, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Poczynione ustalenia faktyczne, ocena dowodów oraz wskazanie podstawy prawnej decyzji powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji zgodnie z wymogami art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Zdaniem sądu w niniejszej sprawie, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organ w sposób prawidłowy, z poszanowaniem wszelkich zasad wynikających z przepisów Ordynacji podatkowej. Organy zgromadziły pełny materiał dowodowy i dokonały jego oceny w sposób rzetelny i wyczerpujący w zgodzie z zasadą wynikającą z art. 191 Ordynacji podatkowej, a wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji sporządzonych zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

W zakresie zgromadzonego materiału dowodowego organ dysponował informacją o nieruchomościach i obiektach budowlanych złożoną przez skarżącego 24 listopada 2011 r. oraz 11 lutego 2015 r., umowami najmu lokali usługowych; danymi z CEIDG; pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 21 sierpnia 2014 r. zawierającym informację o braku dokumentów dotyczących powierzchni użytkowej spornego budynku; wyjaśnieniami G. K. – S. dotyczące powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego nr [...]; informacjami udzielonymi przez R. K. dotyczącymi powierzchni lokali użytkowych nr 1 i 1a oraz lokalu użytkowego przeznaczonego pod działalność "Ksero"; wyjaśnieniami Biura Działalności Gospodarczej Miasta K.; Informacją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 11 marca 2025 r. o braku postępowań w sprawie wyłączenia z użytkowania części piwnic budynku mieszkalno – usługowego przy ul. [...] w K.; pismami Ś. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 30 września 2020 r., 8 stycznia 2024 r., 11 czerwca 2024 r. i 16 grudnia 2024 r. zawierającymi wyjaśnienia, że sporny budynek nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.

W toku postępowania podatkowego ponadto organ, dążąc do ustalenia stanu faktycznego, w tym przede wszystkim informacji niezbędnych do ustalenia podstawy opodatkowania, postanowił o przeprowadzeniu oględzin nieruchomości, stosownie do art. 198 ust. 1 Ordynacji podatkowej. Poinformowani o dacie oględzin podatnicy nie stawili się, poza G. K. – S., który udzielił informacji jedynie co do powierzchni użytkowej posiadanego przez siebie lokalu mieszkalnego nr [...].

W konsekwencji organ prawidłowo ustalił podstawę opodatkowania – powierzchnię użytkową budynku, na podstawie informacji IN – [...] złożonych przez skarżącego w 2011 i 2015 r., a powierzchnię lokali związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej na podstawie pozyskanych umów najmu lokali użytkowych. W tym ostatnim zakresie pomocne również były wyjaśnienia R. K. z 4 listopada 2024 r. Co istotne, T. K. – S., który stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości w listopadzie 2022 r., złożył informację podatkową, w której wykazał tożsamą ogólną powierzchnię użytkową budynku jak została wskazana do podstawy opodatkowania w ww. informacjach z 2011 i 2015 r.

Powyższe ustalenia nie zostały podważone w toku przez skarżącego oraz pozostałych właścicieli nieruchomości. Skarżący wskazując na brak aktualności danych zawartych w ww. informacjach, nie poparł tego stwierdzenia żadnymi dowodami. Przede wszystkim, pomimo wezwań organu, nie przedłożył stosownych (aktualnych) informacji na rok 2021, nie uczestniczył również w zarządzonych przez organ oględzinach spornej nieruchomości. Skarżący nie podważył także ustaleń organu w zakresie opodatkowania piwnic, które zdaniem podatnika są wyłączone z użytkowania. Nie przedstawił w tym zakresie żadnych dowodów. Nie stawił się na czynność oględzin, w celu udostępnienia również tych pomieszczeń. Organ ustalił natomiast, że brak jest decyzji wyłączających z użytkowania tę część nieruchomości.

Zarzuty naruszenia nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy są zatem niezasadne. W kontekście opisanych wyżej faktów wpływu na treść rozstrzygnięcia nie ma w szczególności zarzut nieprzeprowadzenia oględzin i niedokonania rzetelnych pomiarów. Uwadze skarżącego umknęła okoliczność, że dowód ten nie został przeprowadzony, a to z winy samych podatników. W stanie faktycznym sprawy nie znajduje akceptacji sądu również zarzut o przerzuceniu ciężaru dowodu na podatnika.

Z treści art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nie można wyprowadzić wniosku, że organy podatkowe zobowiązane są do poszukiwania w sposób nieskończony środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony i to w sytuacji gdy strona takich środków nie przedstawia. Jeżeli natomiast podatnik kwestionuje jakiś dowód czy fakt, to na podatniku ciąży obowiązek uzasadnienia swojej racji. W szczególności w sytuacji gdy wiedzę o pewnych faktach ma jedynie podatnik i w sposób konkretny ich nie poda, nie można czynić zarzutu organowi, że takich faktów nie ustalił. Wówczas podatnik powinien liczyć się ze skutkami takiego postępowania. Podatnik nie jest bowiem uwolniony od współudziału w realizacji obowiązku wynikającego z zasady prawdy obiektywnej. Współudział w postępowaniu podatkowym jest podyktowany interesem podatnika.

W niniejszej sprawie skarżący jako współwłaściciel nieruchomości zdecydowanie nie współdziałał z organem w realizacji obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy. Sąd podziela przy tym stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w przywołanym przez organ I instancji wyroku, że "odmowa przedłożenia stosownych dowodów, bądź całkowita bierność podatnika, uprawnia organy podatkowe do ustalenia podstawy opodatkowania w oparciu o inne posiadane dowody, w tym również w oparciu o deklaracje podatkowe składane w latach poprzednich".

W sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia podatkowego, o którym mowa wart. 7 ust. 1 pkt 6u.p.o.l. Stosownie do powołanej regulacji zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Warunkiem zastosowania zwolnienia jest wykazanie, że obiekt wpisany do indywidualnego rejestru zabytków jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Istota zwolnienia wiąże się z nieobciążaniem właściciela (posiadacza) obiektu zabytkowego dodatkowymi kosztami w postaci podatku od nieruchomości w związku z tym, że ponosi nakłady na utrzymanie i konserwację takiego obiektu.

W judykaturze prezentowany jest pogląd, że art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. za opiekę nad zabytkiem nie uznaje samego utrzymania zabytku w stanie niepogorszonym, lecz nakłada na posiadacza zabytku powinność podejmowania działań pozwalających zachować walory historyczne czy naukowe. Tak właśnie należy interpretować użyty w omawianym przepisie zwrot legislacyjny "utrzymania i konserwacji" (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2025 r. sygn. akt III FSK 746/25; CBOSA). Według art. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków m.in. do prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku a także zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie.

Zgodnie zaś z art. 3 pkt 6 u.o.z.o.z. prace konserwatorskie to działania mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku, zahamowanie procesów jego destrukcji oraz dokumentowanie tych działań. Nie wystarczy zatem wykonanie jakichkolwiek prac na nieruchomości, czy też poczynienie na nią jakichkolwiek nakładów. Przywołane przepisy określają obowiązki właściciela lub posiadacza zabytku, natomiast wywiązywanie się z nich podlega ocenie wojewódzkiego konserwatora zabytków. To bowiem organ konserwatorski jest właściwy do określenia, czy dany zabytek jest, czy też nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zgodnie bowiem z art. 38 ust. 1 u.o.z.o.z., wojewódzki konserwator zabytków prowadzi kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.

W sprawie poza sporem jest, że nieruchomość przy ul. [...] w K. jest zabytkiem oraz że w kamienicy przy ul. [...] były wykonywane prace remontowo – budowlane. W kontekście treści przywołanej regulacji art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. oraz powyższych rozważań istotne natomiast było ustalenie czy prowadzone w nieruchomości prace były pracami, o których mowa w tym przepisie, tj. prowadzonymi w celu utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.

Prawidłowo więc organ podatkowy, wbrew twierdzeniom skarżącego, zwrócił się do Konserwatora Zabytków o informację odnośnie do realizacji przez właścicieli nieruchomości, w tym skarżącego, obowiązków związanych z utrzymaniem i konserwacją zabytkowego obiektu.

Z uzyskanych odpowiedzi wynika, że właściciele nieruchomości nie dopełniają obowiązków wynikających z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i budynek nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. W pismach tych konserwator informował, że w sprawie nieruchomości prowadzi szereg postępowań kontrolnych i wyjaśniających w związku z prowadzeniem przez właścicieli nieruchomości prac bez wcześniejszych pozwoleń oraz ze względu na brak współpracy w zakresie udostępniania zabytku i udziału właścicieli w prowadzonych postępowaniach wyjaśniających.

Jednocześnie współwłaściciele nieruchomości nie przedstawili zaświadczenia, z którego wynikałoby, że w roku 2021 utrzymywali i konserwowali nieruchomości zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Skarżący argumentował, że od lat prowadzi postępowanie z urzędem ŚWKZ, czego skutkiem jest uchylenie szeregu decyzji przez Ministerstwo Kultury, co w jego ocenie potwierdza, że w zakresie działań konserwatorskich występowały rozstrzygnięcia wadliwe.

Zdaniem sądu wskazane przez skarżącego okoliczności nie podważają braku spełnienia przesłanek omawianego zwolnienia podatkowego. Z pisma konserwatora z 16 grudnia 2024 r. wynika bowiem, że postępowania prowadzone z "urzędem ŚWKZ" dotyczyły wykonywania przez skarżącego prac w nieruchomości bez wymaganego pozwolenia konserwatora. Uchylane przez ministra decyzje dotyczyły właśnie tych kwestii. Przyczyną ich uchylenia z kolei była konieczność wydania odrębnych rozstrzygnięć w zależności od ewentualnych wykonawców poszczególnych praz – m.in. z rozróżnieniem najemców i współwłaścicieli. Z pisma konserwatora wynika również, że skarżący utrudnia wyjaśnienie sprawy w powyższym zakresie, nie stawiając się na wyznaczane terminy oględzin.

Sąd odmówił zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w W. zażalenia (które skarżący złożył na rozprawie) na postanowienie Ś. Konserwatora Zabytków w K. z 17 marca 2026 r., którym odmówiono skarżącemu wydania zaświadczenia do celów podatkowych dla spornej nieruchomości. Zdaniem sądu rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie było uzależnione od rozstrzygnięcia postępowania zainicjowanego ww. zażaleniem. Skarżone postanowienie zostało wydane już po zakończeniu postępowania podatkowego i wydaniu zaskarżonej decyzji. Na dzień wydania kontrolowanej decyzji organ wykazał natomiast brak przesłanek zwolnienia podatkowego z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zawieszenie postępowania na podstawie tej przesłanki ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, "który powinien rozważyć, czy w danym wypadku jest celowe wstrzymywanie biegu sprawy z uwagi na opisane okoliczności." (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). Sąd może zwiesić postępowanie na podstawie powołanego powyżej przepisu jedynie w przypadku zaistnienia między dwoma postępowaniami tej szczególnej relacji, w której rozstrzygnięcie jednego postępowania zależy od wyniku drugiego toczącego się postępowania. Ocena zawieszenia pozostawiona została uznaniu sądu, który powinien rozważyć, czy w sprawie celowe jest wstrzymywanie jej biegu. Fakultatywność zawieszenia ma skutek taki, że nie można mówić o naruszeniu prawa procesowego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w sytuacji, gdy sąd administracyjny nie zawiesi postępowania sądowego mimo wystąpienia przesłanki określonej przepisem art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.