Wyrok

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 marca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 5531/23 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., obecnie Dz.U. z 2024 r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę S. w K. (dalej też: "strona", "skarżąca", "Stowarzyszenie") na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej też: "Prezes NFZ", "organ") z dnia 21 lipca 2023 r., nr 847/2023/Ub w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Decyzją z dnia 21 lipca 2023 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 i 6 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2561, ze zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") w związku z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania S. w K., utrzymał w mocy decyzję z dnia 9 maja 2019 r. wydaną przez Dyrektora Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "DMOW NFZ") ustalającą, że K.M. (dalej: "Zainteresowany", "uczestnik") był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług w okresach:

1) od dnia 18 października 2013 roku do dnia 17 stycznia 2014 roku,

2) od dnia 8 lipca 2014 roku do dnia 18 lipca 2014 roku, - dalej: "Zaskarżona decyzja".

Do wszczęcia postępowania w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym Zainteresowanego doszło na skutek wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie z 24 stycznia 2018 r., którym zwrócił się do DMOW NFZ z prośbą o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym Zainteresowanego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych, do których zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy o zleceniu i poinformował, że zainteresowany w okresie wykonywania tych umów posiadał inny tytuł do ubezpieczeń.

DMOW NFZ, po analizie zgromadzonych dokumentów, decyzją z 9 maja 2019 r. stwierdził, że Zainteresowany podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług we wskazanych okresach. Do akt postępowania załączono:

1) umowę o dzieło z dnia 18 października 2013 r., której przedmiotem było: "przygotowanie i przeprowadzenie zajęć tematycznych w ramach kursu: "[...]" podczas realizacji Projektu "[...]" prowadzonego przez Zamawiającego na podstawie umowy o dofinansowanie projektu z Wojewódzkim Urzędem Pracy w K. z dnia 23 października 2012 r. nr [...]",

2) umowę o dzieło z dnia 8 lipca 2014 r., której przedmiotem było: "przygotowanie i przeprowadzenie zajęć tematycznych w ramach kursu: "[...]" podczas realizacji Projektu "[...]" prowadzonego przez Zamawiającego na podstawie umowy o dofinansowanie projektu z Wojewódzkim Urzędem Pracy w K. z dnia 23 października 2012 r. nr [...]".

Stosownie do postanowień umów, Zainteresowany zobowiązany był do zapewnienia, że używane przez niego materiały szkoleniowe nie będą naruszać praw autorskich, ani innych praw wynikających z własności przemysłowej i intelektualnej. Zainteresowany był także zobowiązany do przeniesienia na płatnika składek autorskich praw majątkowych do przygotowanych przez niego konspektów zajęć tematycznych. Zainteresowanemu przysługiwało wynagrodzenie za wykonanie "dzieła" i przeniesienie autorskich praw majątkowych.

Ponadto zgodnie z postanowieniami obu umów do obowiązków Zainteresowanego należało: terminowe prowadzenie zajęć; przygotowywanie materiałów na zajęcia; informowanie płatnika składek o problemach związanych z realizowanymi szkoleniami; prowadzenie dziennika zajęć wraz z potwierdzonym opisem zrealizowanego programu; prowadzenie listy obecności uczestników szkolenia; prowadzenie list odbioru materiałów szkoleniowych; zbieranie ankiet ewaluacyjnych przygotowanych przez płatnika składek i rozdanych uczestnikom szkolenia; złożenie przez stosownego oświadczenia/informacji dotyczącego zaangażowania Zainteresowanego w realizację innych projektów w ramach NSRO; prowadzenie kart ewidencji czasu pracy.

Skarżący odwołał się do tej decyzji.

Rozpoznając odwołanie, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Prezes NFZ omówił przebieg postępowania, odwołał się do orzecznictwa sądowego wraz ze wskazaniem przepisów prawa, które mają zastosowanie w sprawie. Organ zaznaczył, że w zawartych przez strony umowach nie dostrzega konkretnie określonego rezultatu, który charakteryzowałby się indywidualnym, twórczym charakterem. Zwrócił uwagę, że przygotowanie oraz przeprowadzenie wykładów na określony temat jest szeregiem czynności, wykonywanych z należytą starannością przez Zainteresowanego. Trudno wskazać w badanym przypadku weryfikowalny, samoistny wynik umów. Nie ma w ich zapisach kwestii uregulowania odpowiedzialności zainteresowanego za ewentualne wady dzieła, charakterystycznego dla umów o dzieło.

Organ wyjaśnił również, że argumenty strony odwołującej, z których wynika, że ze względu na treść art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim, zawarta umowa jest umową o dzieło, należy uznać za chybione. Prezes NFZ wskazał, że na gruncie obowiązujących przepisów ustawy o prawie autorskim wygłoszenie i prowadzenie wykładów bywa zakwalifikowane jako dzieło o charakterze niematerialnym.

Jednak umowy o dzieło autorskie nie są tożsame z umowami o dzieło w ujęciu przepisów prawa cywilnego. Przedmiotem umów o dzieło autorskie jest dzieło oznaczone, jako utwór w rozumieniu ustawy o prawie autorskim, która zawiera inne uregulowania np. w przedmiocie odpowiedzialności.

W szczególności należy wskazać na przepisustawy o prawie autorskim, który zawiera regulacje dotyczące usterek utworu, a nie wad, jak przy umowie o dzieło. Organ podkreślił, że podnoszone kwestie autorskiego wykładu wpływają na podatkowe i autorskie aspekty realizacji przedmiotowej umowy, natomiast nie wpływają na ocenę charakteru umowy w świetleustawy o świadczeniach.

Prezes NFZ podkreślił, że oczywiście nie kwestionuje dorobku naukowego Zainteresowanego, kwalifikacji czy osobistych właściwości ze względu, na które płatnik składek zawarł z Nim umowy. Organ nie zgadza się jednak ze stanowiskiem, że w przedmiotowej sprawie Zainteresowany prowadząc wykłady czy zajęcia stworzył jakieś dzieło. Rozróżnić należy samo stworzenie dzieła np. opracowanie jakiejś nowatorskiej koncepcji naukowej i utrwalonej np. w artkule naukowym, czy książce na określony temat, od prowadzenia cyklu wykładów na ten temat w oparciu o stworzoną wcześniej publikację.

Prezes NFZ wskazał, że w przypadku spornych umów żadne konkretne dzieło w myśl przepisów regulujących umowę o dzieło nie zostało oznaczone, a umowy zawarte z zainteresowanym nie miały charakteru umowy o dzieło, albowiem dziełem w myśl przepisów k.c. nie może być świadczenie usług dydaktycznych.

W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie, przedmiotem działania Zainteresowanego był proces, na który składało się m.in. przygotowanie i przeprowadzenie wykładów czy zajęć na określony w umowach temat. Należy zauważyć, że sposób czy zasady przedstawiania wygłaszanych treści nie może być utożsamiany z rezultatem, który byłby samoistny, weryfikowalny i niezależny od dalszego działania twórcy.

Prezes NFZ zwraca ponadto uwagę na istotną kwestię, że jednym z kryteriów pozwalających na odróżnienie umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług jest możliwość poddania umówionego rezultatu (dzieła) sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych. Taka możliwość w przypadku spornych umów nie istnieje, tym samym nie ma możliwości zakwalifikowania zawartych umów z zainteresowanym, jako umów rezultatu w myśl przepisów o umowie o dzieło.

Jak to ocenił organ, niezindywidualizowanie przedmiotu umowy, niedookreślenie go i niewystarczające jego oznaczenie, z góry skutkuje w niniejszym przypadku brakiem możliwości zweryfikowania otrzymanego świadczenia w oparciu o przepisy, regulujące umowę o dzieło. Skutkiem powyższego nie istnieje możliwość obciążenia Zainteresowanego odpowiedzialnością za wady "dzieła". Tymczasem możliwość stosowania przepisów o odpowiedzialności za wady jest elementem 9 konstytutywnym umowy o dzieło (por. Grzegorz Kozieł, Komentarz do art. 627 k.c., Lex Omega).

W ocenie Prezesa NFZ, Zainteresowany realizując umowy zawarte z płatnikiem składek, których przedmiotem było prowadzenie zajęć w ramach kursów [...], wykonywał obowiązki, które mieszczą się w ramach typowych prac edukacyjnych. Zainteresowany na mocy zawartych umów przygotował konspekty tematyczne, a następnie w oparciu o nie przeprowadził cykl wykładów w wymiarze zgodnym z planem realizacji cyklu szkoleń.

Przy tego rodzaju czynnościach, które zmierzających najpierw do opracowania a następnie do zrealizowania programu nauczania z danego przedmiotu, trudno uznać, że umowy te polegały na dostarczeniu określonych wyników pracy w postaci dzieła w myśl przepisów o umowie o dzieło zawartych w k.c. Zwłaszcza, że w orzecznictwie podkreśla się, iż dzieło powinno mieć byt samoistny, niezależny od działania wykonawcy oraz cechować się możliwością uzyskania samodzielnej wartości w obrocie.

Trudno wskazać w ww. umowach indywidualnie oznaczony, samoistny i niezależny wynik w postaci dzieła (rezultatu). Potwierdza to szczególnie charakter materiałów dydaktycznych załączonych do akt sprawy. Organ stwierdził, że powyższe materiały stanowiły jedynie środek przekazu pozwalający "lepiej", "efektywniej" urzeczywistnić cel zawartych umów poprzez przeprowadzenie zajęć i trudno je uznać za samoistny rezultat (dzieło).

Organ podkreślił, że wypracowane materiały dydaktyczne, poradniki i programy, czy też koncepcje przeprowadzenia zajęć oraz ich dobór, nie spełniają kryterium uznania ich za samoistny i niezależny wynik w postaci dzieła. Nie można sobie również wyobrazić aby dydaktyk prowadził zajęcia nie posiadając wcześniej stworzonego programu czy przygotowanych pomocy naukowych. Zdobytej przez słuchaczy wiedzy, umiejętności czy informacji pozyskanych w trakcie szkoleń, nie można również uznać za rezultaty niematerialne, bowiem nie są określone i pewne w momencie zawierania umowy.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Prezes NFZ stwierdził, że zostały podjęte odpowiednie czynności zmierzające do zebrania pełnego materiału dowodowego. Organ uzasadnił swoje stanowisko dotyczące nieprzesłuchania Zainteresowanego wskazując na posiadanie wystarczającego materiału dowodowego dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.

Odpowiadając na zarzut związany z uchybieniami ZUS przy przeprowadzaniu kontroli Organ podniósł, że ni Prezes NFZ, ani DMOW NFZ nie jest organem władnym do wezwania ZUS do ponownego przeprowadzenia kontroli, modyfikacji ustaleń kontroli czy zmiany decyzji czy też wystąpienia do sądu powszechnego z powództwem o ustalenie charakteru zawartych umów. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. stwierdził, że jest on chybiony albowiem zarówno organ I instancji, jak i Prezes NFZ wielokrotnie umożliwiali stronie wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego czy zgłoszenie żądań, z czego płatnik korzystał.

WSA oddalił skargę.

W ocenie Sądu I instancji organ prawidłowo ustalił, że Zainteresowany podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umów o świadczenie usług zawartych ze skarżącym. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że czynności wykonywane przez Zainteresowanego, wynikające z ww. umów i polegające na przygotowaniu i przeprowadzeniu wykładów na szkoleniu przygotowanie i przeprowadzenie zajęć tematycznych w ramach kursu: "[...]" podczas realizacji Projektu "[...]", nie mają takiego charakteru prawnego.

Niewątpliwie, w przedmiotowej sprawie, przedmiotem działania Zainteresowanego był jedynie proces, który składał się m.in. z przygotowanie i przeprowadzenie wykładów na określonych kursach. Analizując treść spornych umów doszedł do wniosku, że organy prawidłowo zakwalifikowały badane umowy do umów o świadczenie usług, do których zastosowanie mają przepisy dotyczące zlecenia. Nie ma bowiem podstaw do przyjęcia, że w wyniku wykonania tych umów powstały, określone na etapie ich zawierania, z góry sprecyzowane i obiektywnie osiągalne w konkretnych warunkach rezultaty, poddające się ocenie z uwzględnieniem konstytutywnej odpowiedzialności za wady dzieła.

Żadne z postanowień umownych nie określają czym miałyby być rezultaty pracy zainteresowanego. Natomiast samo wskazanie przez skarżącego, że czynności podjęte przez zainteresowanego zmierzały do wytworzenia określonego rodzaju działa (opracowanie i wygłoszenie autorskich wykładów), będącego utworem w rozumieniuustawy o prawie autorskim, nie stanowi o tym, że powstały jakiekolwiek dzieła w ujęciu k.c. W ocenie WSA, strony nie poczyniły ustaleń co do rozporządzania dziełem przez zamawiającego ani wykonawcę przez ustalenie pól eksploatacji.

W umowach strony zawarły jedynie odwołanie, że w sprawach nieuregulowanych umową stosuje się przepisy k.c. Umowy te nie określają cech "utworu" w rozumieniu przepisów prawa autorskiego. Wszelkie czynności, do których wykonania zobowiązał się Zainteresowany miały wprawdzie prowadzić do rezultatu w postaci przeprowadzenia szkoleń, jednakże w żadnym razie nie były one charakterystyczne dla umowy o dzieło. Wynikały bowiem z podjęcia określonych czynności niewymagających cech indywidualizacji, lecz starannego działania tj. przygotowanie i przeprowadzenie zajęć tematycznych w ramach kursu [...].

Przedmiotowe umowy nie miały zatem charakteru czynności przynoszących konkretny materialny rezultat, były one w istocie realizowane w ramach umowy starannego działania, mającej charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Przedmiotem spornych umów było przekazanie określonej wiedzy, a nie stworzenie dzieła.

Jeżeli chodzi o wskazany przez Skarżącego rezultat w postaci "poszerzenie wiedzy uczestników wykładów przygotowanych i przeprowadzonych przez Zainteresowanego", podkreślił, że wiedzy uzyskanej przez słuchaczy wykładów nie da się z góry określić w postaci dzieła. Rezultat ten nie jest zależny jedynie od starań i nakładu pracy wykładowcy, prowadzącego dane zajęcia. Jest on w dużej mierze uzależniony od słuchaczy, uczestników zajęć, ich chęci oraz możliwości przyswojenia wiedzy.

Trudno też zatem, przy tego rodzaju rezultacie, mówić o odpowiedzialności wykładowcy za wady dzieła, zasób zdobytej wiedzy nie poddaje się weryfikacji pod względem istnienia wad fizycznych. W konsekwencji uznał, że przedmiotem spornych umów były określone czynności dydaktyczne w ramach prezentowanego wykładu, a nie postrzegalny i samoistny wynik tych czynności, co przesądziło o kwalifikacji tych umów jako umów starannego działania – umów o świadczenie usług.

W rozpoznawanym przypadku nie został spełniony żaden z warunków pozwalających na przyjęcie, że wykłady były efektem wykonania umowy o dzieło. Sporne umowy nie zawierają (podobnie jak i inne dokumenty) żadnych postanowień świadczących o tym, że strony zawierając je umówiły się na osiągnięcie z góry określonego rezultatu. Ponadto, zawarte przez strony umowy zawierały postanowienie dotyczących odpowiedzialność za wady dzieła.

Zainteresowany w związku z tym nie podlegał jakiejkolwiek odpowiedzialności za wady dzieła, co jest jedną z cech odróżniających umowę rezultatu od umowy starannego działania. Wszelkie działania Zainteresowanego, które doprowadziły do opracowania materiałów dydaktycznych, w istocie sprowadzały się jedynie do realizacji celu zawartych umów, jakimi było przeprowadzenie zajęć szkoleniowych [...]. Materiały te miały charakter akcesoryjny względem podstawowego zajęcia – prowadzenia zajęć, w oparciu o najlepszą wiedzę i praktykę zainteresowanego, jako prowadzącego.

Zatem organy obu instancji prawidłowo oceniły charakter spornych umów zaliczając je do umów o świadczenie usług, co oznacza, że nie doszło do naruszeniak.c. Sporne umowy nie dotyczyły bowiem twórczego, indywidualnego wykładu naukowego, lecz działań edukacyjnych mających na celu przekazanie uczestnikom wykładów konkretnej wiedzy osobom aspirującym do uzyskania tytułu [...].

Uwzględniając treśćk.c., stwierdził również, że zaklasyfikowanie umów dotyczących świadczenia usług edukacyjnych, których wykonanie wymaga dołożenia należytej staranności, a w których nie ma możliwości wskazania obiektywnie osiągalnego i pewnego oraz samoistnego względem wykonawcy – rezultatu, do umów o dzieło, sprzeciwiałoby się tego rodzaju stosunkowi prawnemu. Z tego też względu za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 65 § 2 k.c. w związku z art. 353 1k.c. przez błędną wykładnię woli stron umowy, której - jak zostało to już wyjaśnione – edukacyjny charakter i cel nie budzi wątpliwości Sądu, a to determinuje również jej charakter prawny, jako umowy o świadczenie usług.

W konsekwencji nie doszło również w niniejszej sprawie do naruszeniaw zw. z art. 750 k.c., art. 65 pkt 1, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 69 ust. 1 oraz art. 107 ust. 5 i art. 109 ustawy o świadczeniach oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2 ustawy o systemie, których naruszenia skarżący upatruje w błędnym jego zdaniem uznaniu spornych umów za umowy o świadczenie usług a nie umowy o dzieło.

Skoro jednak sporne umowy stanowiły umowy o świadczenie usług, organy obu instancji słusznie uznały, że zainteresowany podlegał, w świetleart. 66 ust. 1 pkt 1 lit. eustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie tej umowy, co obligowało płatnika składek do zgłoszenia go do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego.

W ocenie Sądu I instancji w rozpatrywanej sprawie nie doszło także do uchybień procesowych. Organy prawidłowo, na podstawie zebranego i całościowo rozpatrzonego materiału dowodowego, jak również dokładnie wyjaśnionego stanu faktycznego, zakwalifikowały sporne umowy do umów o świadczenie usług i słusznie następnie stwierdziły podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego zainteresowanego z tytułu pracy wykonywanej na ich podstawie.

Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do prawidłowej kwalifikacji spornych umów, w związku z czym organy obu instancji miały podstawy faktyczne i prawne do odmowy przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dodatkowych dowodów, w tym z przesłuchania świadków i stron.

S. w K., zaskarżyło powyższy wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie, rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Skarżące stowarzyszenie wniosło również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego, według norm przepisanych. Oświadczyło również, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

A) naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), to jest:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 109 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, polegającymi na dowolnej i niepełnej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia charakteru prawnego zawartych przez strony umów jako umów o świadczenie usług, podczas gdy zgodnie z wolą stron i treścią umów ich przedmiotem było przygotowanie i przeprowadzenie zajęć tematycznych w ramach szkolenia, będących utworem w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 i 86 k.p.a. w związku z art. 109 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, polegającymi na nieprzesłuchaniu przez organ K.M. oraz ze osób ze strony Płatnika K.J. co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia charakteru prawnego każdej zawartych przez strony umów jako umów o świadczenie usług, podczas gdy zgodnie z wolą stron i treścią każdej zawartych umów ich przedmiotem było przeprowadzanie zajęć tematycznych w ramach kursu będących utworem w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 1 ustawy prawo autorskie z dnia 4 lutego 1994 roku.

B) naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), w szczególności:

a)Kodeksu Cywilnego (dalej k.c.) poprzez błędną wykładnię przepisu, uznając że charakter czynności polegających na przygotowaniu materiałów i wygłoszeniu zajęć tematycznych sprowadzał się do wykonania pewnych czynności faktycznych w postaci świadczenia usług, a nie wykonania dzieła oraz błędnie uznając, że przeprowadzone zajęcia nie stanowiły twórczego indywidulanego dzieła, lecz edukacyjne działania mające na celu przekazanie uczestnikom konkretnej wiedzy na dany temat,

b)k.c. w związku z art. 750 k.c. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na przyjęciu, że S. w K. łączyły z K.M. umowy o świadczenie usług, do których zastosowanie mają przepisy dotyczące umowy zlecenia, podczas gdy prawidłowa ocena i zastosowanie tych przepisów winno prowadzić do wniosku, iż K.M. wykonywał umowę o dzieło,

c)i 2 k.c. w związku z art. 353' k.c. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji ocenę oświadczenia woli stron umowy, która skutkowała bezzasadnym uznaniem, iż decydująca o charakterze prawnym zawartych umów jest ich treść, z pomięciem zamiaru stron zawierających umowy i celu umowy, podczas gdy wolą stron był rezultat w postaci przeprowadzenia zajęć tematycznych na podstawie autorskiego opracowania tematu przez przyjmującego zamówienia oraz nauczenie, a nie tylko nauczanie określonych treści,

d)w związku z art. 16 i 17 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 2004 r. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że utworem nie jest proces twórczy, lecz wyodrębniony rezultat, czego w żaden sposób nie można odnieść do indywidualnego przypadku badanego w niniejszej sprawie,

e)art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. eustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej z finansowanych ze środków publicznych poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że K.M. jest osobą wykonującą pracę w oparciu o umowę o świadczenie usług.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu.

Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze.

Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej złożonej w tej sprawie należy zauważyć, że problem prawny objęty tymi zarzutami był już przedmiotem rozważań m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II GSK 2434/24, II GSK 2433/24 oraz 6 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 2069/24, II GSK 2364/24. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela zasadnicze motywy uzasadnień wskazanych orzeczeń, gdyż są one trafne również w okolicznościach tej sprawy.

Kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddany został wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym Sąd podzielił stanowisko organu, że zawarte przez skarżącego z uczestnikiem umowy stanowiły umowy o świadczenie usług, o których mowa w art. 734 § 1 w zw. z art. 750 k.c., a nie umowy o dzieło, o których stanowi art. 627 k.c. Taka ocena umów przesądza zdaniem Sądu I instancji o prawidłowości zastosowania w sprawie