Wyrok

Zarządzeniem z [...] grudnia 2010 r. nr [...] Burmistrz Miasta [...] odwołał J. C. ze stanowiska Dyrektora Miejskiego Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji im. [...] w [...] .

Wojewoda [...] rozstrzygnięciem nadzorczym nr [...] z [...] maja 2011 r., wydanym na podstawie art. 91 ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), stwierdził nieważność powyższego zarządzenia.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podał, że odwołany Dyrektor jest członkiem Stowarzyszenia [...] oraz Klubu [...] . Burmistrz Miasta [...] nie wystąpił do wskazanych wyżej podmiotów o wydanie opinii i tym samym – w ocenie organu – kontrolowanym zarządzeniem naruszyłart. 15 ust. 1ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 13, poz. 123 ze zm.). Z tej przyczyny należało stwierdzić nieważność przedmiotowego zarządzenia.

W skardze na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] , która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Burmistrz Miasta [...] , wnosząc o jego uchylenie, zwrócił uwagę, że [...] Klub [...] nie jest stowarzyszeniem zawodowym ani też twórczym w rozumieniu przepisów ustawy o stowarzyszeniach i ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Stowarzyszenie to nie jest bowiem reprezentantem żadnej grupy zawodowej osób fizycznych ani też osób prawnych. Nie jest również stowarzyszeniem o charakterze twórczym.

Natomiast Stowarzyszenie [...] zostało zarejestrowane w KRS dopiero [...] stycznia 2011 r. i od tej daty rozpoczęło swój byt prawny. Nastąpiło to więc po doręczeniu Dyrektorowi odwołania ze stanowiska, co oznacza, że jego przynależność do tego Stowarzyszenia nie ma żadnego znaczenia prawnego w przedmiocie odwołania. Nie może bowiem być podstawą rozstrzygnięcia stan faktyczny, który powstał po dacie wydania zarządzenia. Burmistrz wskazał nadto, że w Miejskim Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji im. [...] w [...] nie działają związki zawodowe.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o oddalenie skargi. Wskazał, że przed podjęciem decyzji o odwołaniu dyrektora instytucji kultury organizator powinien ustalić jakie stowarzyszenia twórcze i zawodowe w dziedzinie kultury działają na jego terenie, a następnie zwrócić się do nich o wydanie opinii. Burmistrz Miasta [...] , nie czyniąc tego, naruszył art. 15 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym prawem materialnym i procesowym.

Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu nadzorczego Wojewody [...] , Sąd uznał, iż skarga wniesiona na ten akt nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem badania Sądu jest zachowanie wymaganej przepisami publicznoprawnymi formy i procedury odwołania dyrektora instytucji kultury.

W rozpoznawanej sprawie punktem wyjścia do oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody [...] jest wykładnia przepisuart. 15 ust. 1ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

Zgodnie z tym przepisem dyrektora instytucji kultury powołuje organizator na czas określony lub nieokreślony, po zasięgnięciu opinii właściwych związków zawodowych, działających w tej instytucji kultury oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych. Odwołanie następuje w tym samym trybie.

Jak wskazał NSA w wyroku z 1 czerwca 2010 r. (sygn. akt II OSK 598/10), przepis ten jest przepisem z zakresu prawa administracyjnego i ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Wprowadzany ustawowo obowiązek współdziałania organów administracji publicznej z innymi podmiotami przy podejmowaniu określonych rozstrzygnięć oznacza, że zobowiązany do zasięgnięcia opinii organ musi zapoznać się ze stanowiskiem określonego podmiotu i to stanowisko rozważyć.

W sprawie niesporne jest, że organizatorem Miejskiego Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji w [...] jest Burmistrz Miasta [...] , który był uprawniony – mocą powyższego przepisu – do odwołania Dyrektora tej instytucji kultury.

Sporne jest natomiast, czy Burmistrz dochował wymaganej w tym zakresie procedury. Jako organizator powinien bowiem, przed wydaniem zarządzenia o odwołaniu Dyrektora, zwrócić się do właściwych związków zawodowych, działających w Miejskim Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji w [...] , a także do stowarzyszeń zawodowych i twórczych o wydanie opinii. Gramatyczna i celowościowa wykładnia przepisu art. 15 ust. 1 ww. ustawy prowadzi do wniosku, że w pojęciu "stowarzyszeń zawodowych i twórczych", o których w nim mowa, mieszczą się nie tylko takie stowarzyszenia, które działają w danej instytucji kultury, lecz także stowarzyszenia działające na terenie działania organizatora.

W ocenie Sądu brak jest podstaw do zawężającej wykładni analizowanego przepisu i przyjmowania, że chodzi w nim jedynie o stowarzyszenia, do których należy dyrektor. Warunek taki nie wynika bowiem bezpośrednio z przepisu ustawy, a przepis w tym zakresie jest jasny i niesprzeczny z pozostałymi przepisami ustawy.

Niewątpliwie ratio legis tego przepisu było, aby opinię zarówno w sprawie powołania, jak i odwołania dyrektora instytucji kultury, mogły wyrazić stowarzyszenia zawodowe i twórcze, funkcjonujące na terenie działania tej instytucji kultury, które z racji przedmiotu i celu swojej działalności współpracują czy też winny współpracować z daną instytucją kultury. Nie jest dla nich bez znaczenia, kto taką instytucją kieruje i z kim będą współpracowały. Są one bowiem zainteresowane, aby ta współpraca układała się jak najlepiej, mają rozeznanie co do kompetencji i przygotowania kandydata na dyrektora czy też osoby sprawującej już ten urząd.

Obowiązek zasięgnięcia opinii określonych organizacji przy powoływaniu i odwoływaniu kierowników gminnych instytucji jest wyjątkowym rozwiązaniem, wynikającym ze szczególnego charakteru instytucji kultury i wykonywanych przez nie zadań. Opinia taka ma przy tym inny charakter niż opinia wyrażona przez związki zawodowe.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że procedury wymagane przepisem art. 15 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej w przedmiotowej sprawie nie zostały zrealizowane. Poza sporem pozostaje, że w Miejskim Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji nie działały związki zawodowe, a zatem nie zachodziła konieczność zasięgania ich opinii. Burmistrz, przed odwołaniem J. C. ze stanowiska Dyrektora, nie zrealizował jednak wymogu zasięgnięcia opinii stowarzyszeń zawodowych i twórczych, działających na terenie gminy [...] , do czego był zobowiązany przepisem art. 15 ust. 1 cyt. ustawy. Oznacza to, że naruszył procedury określone w tym przepisie.

W świetle powyższego należy wiec uznać, że Wojewoda [...] był uprawniony do stwierdzenia nieważności zarządzenia Burmistrza Miasta [...] z [...] grudnia 2010 r. Sąd zauważa wprawdzie, że organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego nie przedstawił pełnej argumentacji, niezasadnie uznając, że Burmistrz był obowiązany do wystąpienia o wydanie opinii tylko do [...] Klubu [...] i do Stowarzyszenia [...] .

Ma rację skarżący, że [...] Klub [...] nie jest stowarzyszeniem zawodowym ani twórczym w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o stowarzyszeniach i ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Zasadnie również podniósł, że Stowarzyszenie [...] – zgodnie z przepisami ustawy Prawo o stowarzyszeniach – mogło rozpocząć działalność z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego, co nastąpiło [...] stycznia 2011 r., uzyskując w tej dacie osobowość prawną. Oznacza to, że dopiero po tej dacie Burmistrz mógłby zwrócić się do tego Stowarzyszenia o wydanie opinii, co w okolicznościach niniejszej sprawy było niecelowe z uwagi na wcześniejsze odwołanie J. C. z zajmowanego stanowiska.

Uchybienia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody [...] pozostają jednak bez wpływu na wynik sprawy. Skoro bowiem Burmistrz był zobowiązany do zwrócenia się o wyrażenie opinii do innych stowarzyszeń zawodowych i twórczych funkcjonujących na obszarze działalności Miejskiego Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji im. [...] w [...] , a tego – co w sprawie jest niesporne – nie uczynił, to niewątpliwie do odwołania Dyrektora tego Centrum doszło z naruszeniem prawa, co uzasadniało wydanie przez organ nadzoru – Wojewodę [...] zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd – działając na zasadzie art. 151 p.p.s.a. – skargę jako nieuzasadnioną oddalił.