REKLAMA
Wyższy próg zamówień publicznych - także dla instytucji kultury
Na mocy ustawy z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw próg stosowania ustawy Pzp został podwyższony z 130.000 zł do 170.000 zł.
Dla domów kultury, bibliotek, muzeów, teatrów czy innych instytucji kultury oznacza to większą elastyczność przy udzielaniu mniejszych zamówień. Wiele zakupów, usług lub konkursów, które dotychczas wymagały stosowania procedur przewidzianych w Pzp, od 2026 r. może znaleźć się poniżej nowego progu ustawowego. Dotyczy to również umów koncesji, dla których próg także zostanie podniesiony do 170.000 zł.
Zmiana wynika przede wszystkim ze wzrostu cen towarów, usług i robót budowlanych w ostatnich latach. Dotychczasowy próg 130.000 zł coraz częściej nie odpowiadał realiom rynkowym, dlatego ustawodawca zdecydował się na jego aktualizację.
Warto jednak pamiętać, że podwyższenie progu nie oznacza całkowitej dowolności w wydatkowaniu środków publicznych. Instytucje kultury nadal powinny działać w sposób celowy, oszczędny, przejrzysty i zgodny z własnymi regulaminami wewnętrznymi. Szczególnego znaczenia nabierze również analiza wpływu planowanego zamówienia na konkurencyjność rynku. Zamawiający już na etapie przygotowania postępowania będą musieli zastanowić się, czy sposób opisania zamówienia, warunki udziału lub podział zamówienia nie ograniczają niepotrzebnie dostępu wykonawców.
Wchodzą w życie nowe przepisy dotyczące ustalania stażu pracy
Obowiązują nowe przepisy dotyczące zaliczania do stażu pracy m.in. okresów prowadzenia działalności gospodarczej i pracy na umowach cywilnoprawnych. Pracodawcy mają obowiązek uwzględniać te okresy przy ustalaniu uprawnień pracowniczych – takich jak nagrody jubileuszowe, wymiar urlopu czy dodatki stażowe – o ile pracownik przedstawi odpowiednie dokumenty.
Zmienia się próg zwolnienia podmiotowego z VAT z 200.000 zł na 240.000 zł
Nowy limit dotyczy zarówno polskich podatników, jak i z innych krajów UE, którzy w Polsce korzystają ze zwolnienia z VAT w ramach procedury SME. Ze zwolnienia podmiotowego z VAT będą mogli korzystać także podatnicy, u których wartość sprzedaży w 2025 r. przekroczy stary limit (200.000 zł), ale nie przekroczy nowego (240.000 zł).
Podstawa prawna: Ustawa z 24 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2025 r. poz. 896).
Zmiana minimalnego wynagrodzenia za pracę
Od 1 stycznia 2026 r. wzrasta minimalne wynagrodzenie za pracę – 4.806 zł brutto. Oznacza to podwyżkę o 140 zł w stosunku do stawki z 2025 roku i realny wzrost miesięcznej wypłaty „na rękę” nawet o 95 zł, w zależności od indywidualnych preferencji podatkowych i składkowych pracownika. Wzrost płacy minimalnej przekłada się na podniesienie wielu innych wartości powiązanych z zatrudnieniem – m.in. wysokości:
• dodatku za pracę w porze nocnej,
• odpraw przy zwolnieniach grupowych,
• minimalnej podstawy świadczeń chorobowych
• preferencyjnych składek ZUS dla początkujących przedsiębiorców.
Zmianie ulega również kwota graniczna dla obowiązkowego objęcia ubezpieczeniem społecznym przy zbiegu tytułów do ubezpieczenia, a także limity związane z Pracowniczymi Planami Kapitałowymi (PPK) i umowami o praktyki absolwenckie.
Podstawa prawna: rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1242).
Startuje rządowy system do elektronicznego zawierania umów
Co nowy system oznacza w praktyce
Dzięki nowemu systemowi można:
- zawierać, zmieniać i rozwiązywać umowy takie jak umowa o pracę, umowa zlecenia, umowy o świadczenie usług oraz umowy uaktywniające, np. z nianią,
- korzystać z gotowych szablonów umów i dokumentów powiązanych — np. aneksów, wypowiedzeń, świadectw pracy,
- podpisywać dokumenty podpisem kwalifikowanym, zaufanym lub osobistym,
- prowadzić i przechowywać dokumentację pracowniczą elektronicznie bez obowiązku jej przechowywania w formie papierowej.
System zapewnia też ciągły dostęp do dokumentów elektronicznych oraz możliwość zgłaszania pracowników i wykonawców do ubezpieczeń i opodatkowania przez ZUS i KAS — wszystko w jednym miejscu.
Jak działa system
Do systemu zalogujesz się przez portal Praca.gov.pl, przez system login.gov.pl (Profil Zaufany, e-dowód, aplikacja mObywatel, bankowość elektroniczna) albo za pomocą kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Możesz działać zarówno jako osoba fizyczna, jak i w kontekście organizacji — np. jednoosobowej działalności gospodarczej.
W systemie można prowadzić dokumentację pracowniczą tylko nowo zatrudnianych pracowników lub pracowników, dla których uprzednio nie była ona prowadzona. Decydując się na zawarcie umowy w systemie masz obowiązek prowadzenia dokumentacji umowy w systemie do momentu jej zakończenia.
Kto może korzystać z systemu
Z systemu mogą korzystać m.in.:
- mikroprzedsiębiorcy i mali pracodawcy zatrudniający do 9 osób,
- rolnicy,
- osoby fizyczne,
- rodzice zawierający umowy z nianiami,
- pracownicy, zleceniobiorcy i nianie jako strona zatrudniana.
Co warto wiedzieć na start
System to dopiero pierwsza wersja narzędzia — MRPiPS planuje rozwój nowych funkcji i rozszerzanie zakresu umów możliwych do zawierania.
Na stronie Praca.gov.pl znajdziesz podręcznik użytkownika, a w razie pytań możesz zadzwonić do Centrum Informacyjnego „Zielona Linia” pod numer 19524 lub wysłać swoje uwagi i sugestie na adres: [email protected].
Nowy system to krok w stronę prostszego i bardziej przejrzystego zawierania umów — tak, by każdy mógł załatwić to szybko i bez zbędnych formalności.
System został uruchomiony na podstawie ustawy z 16 listopada 2022 r. i jest dostępny dla użytkowników bezpłatnie.
Doprecyzowane zostały przepisy dotyczące kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich
Doprecyzowane zostały przepisy dotyczące kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich. Pozwoli to wyeliminować wątpliwości uczestników postępowania związanego z kontrolą zaświadczeń lekarskich, wynikające z aktualnego brzmienia przepisów ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
Zmiany usprawniają również kontrolę na etapie gromadzenia dowodów niezbędnych do ustaleń lekarza orzecznika ZUS. W szczególności:
- Jednoznacznie wskazano na uprawnienie ZUS do kontrolowania w powyższym zakresie zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny
- Wprowadzono możliwość żądania przez ZUS od ubezpieczonego udzielenia wyjaśnień i informacji w sprawie, na potrzeby kontroli zaświadczenia lekarskiego
Ponadto doprecyzowano działania, które może podjąć ZUS w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wystawianiu zaświadczeń lekarskich. W szczególności:
- Wprowadzono możliwość udostępniania właściwym jednostkom organizacyjnym samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów – dla celów postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarza i lekarza dentysty – danych, informacji oraz dokumentów zgromadzonych przez ZUS w postępowaniach związanych z kontrolą zaświadczeń lekarskich oraz w postępowaniach związanych z cofnięciem upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich.
- Przekazano do właściwości ZUS rozpatrzenie środka odwoławczego od decyzji o cofnięciu upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich i zastąpiono odwołanie do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wnioskiem do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Podstawa prawna: Ustawa z 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 26).
Wchodzą w życie nowe zasady wypłaty ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy
Zgodnie z nowelizacją Kodeksu pracy, od 27 stycznia 2026 r. zmieniają się zasady wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Co do zasady, świadczenie to ma być wypłacane w terminie wypłaty wynagrodzenia określonym zgodnie z art. 85 Kodeksu pracy.
Jeśli jednak dzień wypłaty pensji przypada przed datą rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy – pracodawca będzie musiał wypłacić ekwiwalent w ciągu 10 dni od ustania zatrudnienia. Dodatkowo, gdy ten termin wypadnie w dzień wolny od pracy, ekwiwalent należy wypłacić dzień wcześniej.
Zmiana ma charakter porządkujący i eliminuje dotychczasowe wątpliwości co do prawidłowego momentu wypłaty świadczenia – ułatwiając rozliczenia działom kadrowo-płacowym.
Podstawa prawna:
Ustawa z 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 25)
Kontakt
Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.
ul. Łotewska 9a
03-918 Warszawa
Ostatnie numery
