REKLAMA

Logo strony

Awaria systemu przeciwpożarowego w muzeum – czy można zlecić naprawę w trybie z wolnej ręki


Awaria systemu przeciwpożarowego w muzeum – czy można zlecić naprawę w trybie z wolnej ręki

Pytanie

Reprezentuję jednostkę publiczną – muzeum. Kilka tygodni temu doszło do poważnej awarii prądu, spowodowanej zwarciem transformatora znajdującego się na słupie elektrycznym należącym do Taurona. Sytuacja miała charakter losowy, nie wynikała z żadnych zaniedbań po stronie muzeum. W wyniku awarii całkowicie uszkodzony został system przeciwpożarowy, co zostało udokumentowane w odpowiednim protokole technicznym. Chcemy zlecić wymianę tego systemu o wartości ok. 220 000 zł netto w trybie z wolnej ręki, powołując się na: art. 214 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp – pilna potrzeba udzielenia zamówienia, której nie można było przewidzieć, art. 215 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp – uzasadnienie trybu udzielenia zamówienia. Rozumiem, że w tej sytuacji prawidłowe będzie: przygotowanie dokumentacji potwierdzającej awarię i jej skutki, sporządzenie protokołu z postępowania, w którym opiszę stan faktyczny i podstawę prawną, zawarcie umowy z wykonawcą bez przeprowadzania pełnej procedury wyboru, a następnie publikacja ogłoszenia o udzieleniu zamówienia (wyniku postępowania). Pytania: Czy opisany sposób postępowania jest zgodny z przepisami ustawy Pzp? Jakie elementy – oprócz opisu sytuacji i wskazania podstawy prawnej – powinny zostać obowiązkowo ujęte w protokole z postępowania? Czy istnieje przykładowy wzór protokołu do zastosowania w takich sytuacjach nadzwyczajnych?

Odpowiedź

W opisanym stanie faktycznym przesłanki udzielenia zamówienia z wolnej ręki na podstawie art.214 ust.1 pkt 5 Pzp nie zostały spełnione przez Zamawiającego, który co do zasady zobowiązany jest udzielić zamówienia w jednym trybów z konkurencyjnych właściwych dla zamówień o wartości poniżej progów unijnych, np. tryb podstawowy o którym mowa w art.275 pkt 1 Pzp.

arrow
Korzyści

Z komentarza eksperta Prawo i finanse w kulturze dowiesz się:

  • Czy zamówienie z wolnej ręki naprawdę było konieczne — czy zamawiający działał wystarczająco szybko
  • Czy w tej sytuacji rzeczywiście istniała potrzeba natychmiastowego udzielenia zamówienia

Czy zamówienie z wolnej ręki naprawdę było konieczne — czy zamawiający działał wystarczająco szybko

Zgodnie z art.214 ust.1 pkt 5 Pzp Zamawiający może udzielić zamówienia w trybie zamówienia z wolnej ręki ze względu na wyjątkową sytuację niewynikającą z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której nie mógł on przewidzieć, wymagane jest natychmiastowe wykonanie zamówienia, a nie można zachować terminów określonych dla innych trybów udzielenia zamówienia.

Czytaj też:

Zastosowanie trybu z wolnej ręki możliwe jest w razie wystąpienia okoliczności kumulatywnie okoliczności wskazanych w przesłance, co w praktyce zostało wykazane przez zamawiającego w opisie stanu faktycznego z tym zastrzeżeniem, że wątpliwości co do zasadności zastosowania omawianej przesłanki wzbudza szczególnie aspekt dotyczący czasu w jakim zamówienie to powinno zostać udzielone.

Czy w tej sytuacji rzeczywiście istniała potrzeba natychmiastowego udzielenia zamówienia

Ustawodawca wskazuje, że konieczność natychmiastowego udzielenia zamówienia. Przyjąć należy, że natychmiastowe wykonanie zamówienia oznacza konieczność jego realizacji najszybciej jak to możliwe. Określenie „natychmiast” wskazuje na maksymalny priorytet i szybkość jeszcze większą niż w trybie pilnym. Jest to zatem przesłanka, z której można skorzystać jedynie w sytuacjach wyjątkowych wymagających od zamawiającego szczególnie szybkiej reakcji.

Czytaj też:

Natomiast w stanie faktycznym z opisu sytuacji wynika, iż do zdarzenie, którego Zamawiający nie mógł przewidzieć doszło kilka tygodni temu, co oznacza iż zamówienie nie zostało udzielone w trybie pilnym, lecz Zamawiający chcąc realizować swoją potrzebę i konieczność przywrócenia do funkcjonowania systemu przeciwpożarowego miał i nadal ma możliwość przeprowadzenia pełnej procedury postepowania przetargowego właściwego dla zamówienia o wartości poniżej progów unijnych. Dokonując oceny stanu faktycznego nie zostały spełnione okoliczności omawianej przesłanki udzielenia zamówienia z wolnej ręki na podstawie art.214 ust. 1 pkt 5 Pzp.

Awaria systemu przeciwpożarowego a tryb z wolnej ręki – 3 kluczowe wskazówki dla zamawiającego

1. Sama awaria to za mało – liczy się czas reakcji

Zastosowanie trybu z wolnej ręki (art. 214 ust. 1 pkt 5 Pzp) jest dopuszczalne tylko w przypadku realnej konieczności natychmiastowego działania. Jeśli od zdarzenia minęło kilka tygodni, zamawiający miał wystarczająco dużo czasu, by przeprowadzić postępowanie konkurencyjne – np. w trybie podstawowym.

2. Nie każda pilność to „natychmiastowość” w rozumieniu ustawy

„Natychmiastowe wykonanie” oznacza sytuację ekstremalną, wymagającą działania bezpośrednio po wystąpieniu zdarzenia. W opisanym przypadku nie wykazano, że czas od awarii do podjęcia działań uniemożliwiał przeprowadzenie zwykłego trybu. Tym samym przesłanki do trybu z wolnej ręki nie zostały spełnione.

3. Bezpieczeństwo tak, ale zgodnie z przepisami

Choć przywrócenie sprawności systemu przeciwpożarowego jest zadaniem istotnym dla bezpieczeństwa, to nie zwalnia to zamawiającego z obowiązku dochowania konkurencyjnej procedury, jeśli ma on czas i możliwości, by ją przeprowadzić. W tym przypadku rekomendowanym trybem byłby tryb podstawowy z art. 275 pkt 1 Pzp, jako właściwy dla zamówień poniżej progów unijnych.

law
Podstawa prawna

Art. 448, art. 316 ustawy z 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (tekst jedn.: Dz.U. 2024 poz. 1320 ze zm.).

Andrzej Łukaszewicz
Autor

Andrzej Łukaszewicz

Od kilkunastu lat jest praktykiem w dziedzinie zamówień publicznych. Doktorant i wykładowca uczelni wyższych. Jest autorem wielu publikacji z zakresu prawa zamówień publicznych. Prowadzi szkolenia zarówno dla zamawiających, jak i wykonawców. Konsultant Polskiego Związku Rzeczoznawców Zamówień Publicznych.

Słowa Kluczowe

Słowa kluczowe

REKLAMA

Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...

REKLAMA

Logo strony

Kontakt

Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a

03-918 Warszawa

Obserwuj nas

Ostatnie numery

Copyright 2026 © Wszelkie prawa zastrzeżone
;;