Obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy (w praktyce rozliczanej łącznie z Funduszem Solidarnościowym) zależy od tego, czy łączna podstawa wymiaru składek emerytalno-rentowych z umowy o pracę i zlecenia osiągnie w danym miesiącu co najmniej minimalne wynagrodzenie (od 1 stycznia 2026 r. – 4806 zł). Jeżeli tak, instytucja kultury opłaca FP także od wynagrodzenia z 1/2 etatu, mimo że samo w sobie jest niższe od 4806 zł. Jeśli łączna podstawa jest niższa niż 4.806 zł to FP nie opłaca się. Przy kilku tytułach do ubezpieczeń to pracownik powinien złożyć oświadczenie każdemu płatnikowi, aby umożliwić prawidłowe ustalenie obowiązku FP.

Co do zasady składki na FP opłaca się za osoby podlegające obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, ale tylko wtedy, gdy podstawa tych składek wynosi w przeliczeniu na miesiąc co najmniej minimalne wynagrodzenie.

Wynagrodzenie pracownika zatrudnionego na 1/2 etatu często nie osiąga progu pełnego minimalnego wynagrodzenia, więc „samodzielnie” z etatu FP mogłoby nie wystąpić.

Przepisy stanowią, że jeśli kwoty stanowiące podstawę wymiaru składek emerytalno-rentowych pochodzą z więcej niż jednego źródła (np. etat + zlecenie), to obowiązek FP powstaje wtedy, gdy łączna podstawa z tych tytułów wyniesie co najmniej minimalne wynagrodzenie. Konsekwencja praktyczna jest taka, że gdy suma podstaw z etatu i zlecenia „dobije” do 4806 zł (lub przekroczy tę kwotę), to obowiązek FP dotyczy płatników składek z obu tytułów, czyli każdy opłaca FP od własnej podstawy. Taką logikę ZUS pokazuje wprost w materiałach objaśniających (w tym na przykładzie 1/2 etatu + zlecenie u innego podmiotu).

Zwolnienie z FP z tytułu wieku dotyczy osób, które osiągnęły co najmniej 55 lat (kobiety) i 60 lat (mężczyźni). Skoro pracownik nie ukończył 60 lat, to samo kryterium wieku nie zwalnia z FP.

Tak, przy kilku tytułach do ubezpieczeń, gdy znaczenie ma „łączna podstawa”, ustawodawca wprost przewiduje, że osoba składa stosowne oświadczenie każdemu pracodawcy. W praktyce nie ma jednego urzędowego wzoru. Istotne jest, by oświadczenie pozwalało ustalić, czy w danym miesiącu łączna podstawa z innych tytułów razem z etatem osiąga minimum. Dobrą praktyką jest zobowiązanie pracownika do aktualizacji oświadczenia, gdy zmieni się wysokość przychodu z umowy zlecenia lub zakończy się zlecenie (bo wtedy może „zniknąć” obowiązek FP).