W opisanej sytuacji nie należy na nowo obliczać podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osoby przebywającej na urlopie wychowawczym. Jednak podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, jeśli zajdzie taka potrzeba, trzeba będzie podwyższyć lub ograniczyć do wartości określonej w ustawie systemowej.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopie wychowawczym stanowi kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających urlop wychowawczy.

Podstawa wymiaru składek nie może być wyższa niż kwota 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz nie może być niższa niż 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia.

Prognozowane przeciętne wynagrodzenie miesięczne przyjęte do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w 2022 r. wynosi 5.922,00 zł, natomiast minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wynosi 3.010,00 zł.

W związku z powyższym podstawa wymiaru składek społecznych (składka emerytalna i rentowa) osoby przebywającej na urlopie wychowawczym w 2022 r. nie może być wyższa niż 3.553,20 zł (5.922 zł × 60%) oraz nie może być niższa niż 2.257,50 zł (3.010 zł × 75%).

Może się zdarzyć, że podstawę wymiaru składek osoby przebywającejna urlopie wychowawczym w 2022 r. w stosunku do roku 2021 trzeba będzie:

• podwyższyć w związku ze wzrostem kwoty 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, w przypadku, kiedy podstawa wymiaru składek z 12 miesięcy poprzedzających urlop wychowawczy jest wyższa niż ta kwota,
• podwyższyć w związku ze wzrostem koty 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia, w przypadku, kiedy podstawa wymiaru składek z 12 miesięcy poprzedzających urlop wychowawczy jest niższa niż ta kwota,
• podwyższyć w związku ze wzrostem kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w 2022 r., w przypadku zatrudnienia na pełen etat, kiedy podstawa wymiaru składek jest niższa niż ta kwota.

Podsumowując, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osoby przebywającej na urlopie wychowawczym ustala się tylko raz. Później, jeśli zajdzie taka potrzeba należy ją ograniczyć lub podwyższyć do kwot wynikających z ustawy systemowej. Ponadto na początku każdego roku podstawę tę należy zweryfikować i ewentualnie skorygować ograniczenia lub podwyższenia w związku ze zmianą kwot prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz minimalnego wynagrodzenia za pracę.

1. Pani Ania, zatrudniona na podstawie umowy o pracę na pełen etat, przebywa na urlopie wychowawczym od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2022 r. W okresie 12 miesięcy przed urlopem pobierała zasiłek macierzyński. Dlatego podstawę wymiaru zasiłku należało ustalić w wysokości wynikającej z umowy o pracę, czyli 3.000,00 zł i taką podstawę składek społecznych deklarowano przez cały 2021 r. Od stycznia 2022 r. w związku ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia za pracę podstawę wymiaru składek należy podwyższyć do kwoty 3.010,00 zł.

2. Pani Hanna, zatrudniona na podstawie umowy o pracę przebywa na urlopie wychowawczym w okresie od listopada 2021 r. do 31 maja 2022 r. Pracodawca ustalił jej podstawę wymiaru składek społecznych z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym w wysokości 3.300,00 zł. W związku z ograniczeniem podstawy do wysokości 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w 2021 r. pracodawca ograniczył wysokość podstawy do kwoty 3.155,40 zł. Jednak od 2022 r. wysokość 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wzrosła do 3.553,20 zł. Dlatego w 2022 r. podstawa wymiaru składek będzie wynosiła 3.300,00 zł (podstawa jest niższa niż 3.553,20 zł, dlatego nie ulega ograniczeniu do tej kwoty).