REKLAMA

Logo strony

Zamówienia publiczne – jak szacować usługi w instytucji kultury

Iwona BujakIwona Bujak
13.01.2025

Zamówienia publiczne – jak szacować usługi w instytucji kultury

Pytanie

Proszę o pomoc w ocenie problemu dotyczącego prawidłowego szacowania usług wykonania projektów wystaw i wyboru właściwego trybu dla tego rodzaju zamówień. Zamawiający będący instytucją kultury (Muzeum), zamierza zlecić w 2024 r. kompleksowe wykonanie dwóch projektów wystaw, w których w skład wchodzi projekt plastyczny, projekt wykonawczy, projekt graficzny. Wystawa nr 1 - będzie opowiadać, czym było zakończenie wojny i pierwsze lata powojenne dla polskich Żydów, Wystawa nr 2 będzie poświęcona językom żydowskim/słowu i językowi w kulturze żydowskiej. Obie wystawy są o tematyce żydowskiej kultury i historii. W poprzednich latach ceny usług wykonania projektów wystaw były znacznie niższe i w skali całego roku realizacja tego typu zamówień (kilku projektów w roku) nie przekraczała kwoty 130 tys. zł netto. Wykonanie projektów zlecane było na podstawie regulaminu poniżej 130 tys. zł, tj. na podstawie konkursu, do którego zapraszano kilku wykonawców lub wyłonienie wykonawcy następowało poprzez zapytanie ofertowe. Obecnie wykonanie każdego z ww. projektów wystaw szacowane jest na kwotę ok. 70 tys. zł, co łącznie daje nam wartość przekraczającą 130 tysięcy złotych. Czy w takiej sytuacji zamawiający powinien szacować projekty wystaw łącznie? Czy może jednak oddzielnie? Czy można przedmiot zamówienia zaliczyć do zamówień kulturalnych? W regulaminie kulturalnym obowiązującym w Muzeum zamawiający ma określone dwa tryby: 1) konkurencyjny tryb postępowania o udzielenie zamówienia; oraz 2) niekonkurencyjny tryb postępowania o udzielenie zamówienia, w ramach którego zamówienia udziela się po przeprowadzeniu negocjacji tylko z jednym wykonawcą, w szczególności w odniesieniu do dostaw lub usług z zakresu działalności twórczej lub artystycznej albo związanej z prawami wyłącznymi podmiotu zainteresowanego wykonaniem zamówienia. Czy w omawianej sprawie wykonanie projektu wystawy można potraktować jako zamówienie w zakresie działalności twórczej lub artystycznej i skorzystać z niekonkurencyjnego trybu postępowania i negocjować z jednym wybranym wykonawcą?

Odpowiedź

W przypadku udzielenia zamówienia na usługi z zakresu działalności kulturalnej związanej z organizacją wystaw zamawiający może zastosować własne procedury. Usługi tego rodzaju podlegają wyłączeniu spod stosowania przepisów Prawa zamówień publicznych. Jeżeli zamawiający zakwalifikuje opisane usługi, jako działalność twórczą lub artystyczną a ich wartość przekracza kwotę 130 000 złotych netto, powinien przeprowadzić postępowanie zgodnie z regulacjami Pzp (np. w trybie z wolnej ręki).

Kiedy nie stosuje się ustawy Prawo zamówień publicznych

Wyłączenie stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych (Pzp) dotyczy między innymi udzielania zamówień lub konkursów, których wartość jest mniejsza niż progi unijne i których przedmiotem są dostawy lub usługi z zakresu działalności kulturalnej związanej z organizacją wystaw, koncertów, konkursów, festiwali, widowisk, spektakli teatralnych, przedsięwzięć z zakresu edukacji kulturalnej lub z gromadzeniem materiałów bibliotecznych przez biblioteki lub muzealiów, a także z zakresu działalności archiwalnej związanej z gromadzeniem materiałów archiwalnych, jeżeli zamówienia te nie służą wyposażaniu zamawiającego w środki trwałe przeznaczone do bieżącej obsługi jego działalności.

Ważne
Ważne

Pojęcie działalności kulturalnej należy interpretować w świetle art. 1 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, który określa działalność kulturalną jako działalność polegającą na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury.

Jako formy organizacyjne działalności kulturalnej wskazano w ustawie w szczególności: teatry, opery, operetki, filharmonie, orkiestry, instytucje filmowe, kina, muzea, biblioteki, domy kultury, ogniska artystyczne, galerie sztuki oraz ośrodki badań i dokumentacji w różnych dziedzinach kultury (art. 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej).

W konsekwencji należałoby przyjąć do celów wyłączenia z art. 11 ust. 5 pkt 2 Pzp, że zamawiane dostawy lub usługi muszą mieścić się w zakresie działalności polegającej na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury. Jednak aby możliwe było wyłączenie stosowania Pzp, zamówienia na dostawy lub usługi z zakresu tak definiowanej działalności kulturalnej muszą dotyczyć wyłącznie organizacji wystaw, koncertów, konkursów, festiwali, widowisk, spektakli teatralnych, przedsięwzięć z zakresu edukacji kulturalnej albo muszą być związane z gromadzeniem materiałów bibliotecznych przez biblioteki lub muzealiów. (zob. H. Nowak. M. Winiarz (red.), „Prawo zamówień publicznych. Komentarz”,www.uzp.gov.pl )

Czy zamówienia można oszacować łącznie

Zamówienie opisane w pytaniu raczej należy oszacować łącznie, jako usługi tożsame przedmiotowo, udzielane w tym samym czasie, kierowane do tego samego kręgu wykonawców. Z opisu sytuacji wynika, iż jego wartość po zsumowaniu nie przekroczy progu unijnego, wobec czego zamówienie podlega wyłączeniu ze stosowania ustawy Pzp na podstawie art. 11 ust. 5 pkt 2. Ponieważ w Państwa jednostce funkcjonuje „regulamin kulturalny” (nazwany tak w pytaniu), który reguluje sposoby udzielania zamówień wyłączonych spod stosowania ustawy Pzp, w przypadku, kwalifikacji przedmiotu zamówienia do usług z zakresu działalności kulturalnej, zamawiający winien zastosować przewidzianą w nim procedurę do udzielenia zamówienia.

Inaczej należy potraktować zamówienie zakwalifikowane, jako działalność twórcza lub artystyczna. Ponieważ, jak wskazano jego wartość przekroczy kwotę 130 000 złotych netto, zamawiający powinien przeprowadzić postępowanie zgodnie z regulacjami Pzp (np. w trybie z wolnej ręki wg art. 214 ust.1 pkt 2 Pzp).

Zgodnie z art. 214 ust. 1 pkt 2 Pzp zamawiający może udzielić zamówienia z wolnej ręki, jeżeli dostawy, usługi lub roboty budowlane mogą być świadczone tylko przez jednego wykonawcę, w przypadku udzielenia zamówienia w zakresie działalności twórczej lub artystycznej. Dla skorzystania z możliwości udzielenia zamówienia w trybie z wolnej ręki w okolicznościach, o których mowa w tej przesłance, wymagane jest kumulatywne spełnienie wszystkich przesłanek w nim zawartych. Trudności interpretacyjne mogą się pojawić ze względu na brak w Pzp definicji „działalności twórczej lub artystycznej”. Ustalając znaczenie tego pojęcia, należy posiłkować się normami prawnymi regulującymi obszar aktywności twórców i artystów, a zatem ustawą o prawie autorskim.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy przedmiotem prawa autorskiego jest utwór, tzn. każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż określenie „przejaw działalności twórczej” oznacza, że utwór powinien stanowić uzewnętrzniony rezultat działalności o charakterze kreacyjnym. Przesłanka ta określana niekiedy jako przesłanka „oryginalności” utworu, zrealizowana jest wówczas, gdy istnieje subiektywnie nowy wytwór intelektu.

Ważne
Ważne

Jest ona zatem ujmowana wyłącznie w płaszczyźnie nowości subiektywnej i zorientowana retrospektywnie. Istnienie przesłanki „oryginalności” nie jest jednak warunkiem wystarczającym do zakwalifikowania określonego wytworu jako przedmiotu prawa autorskiego. Konieczne jest bowiem, aby wytwór taki miał indywidualny charakter. Oznacza to, iż przy kształtowaniu formy oraz treści utworu twórca powinien dokonać osobistego, swobodnego wyboru i uporządkowania jego składników. Uwzględniając powyższe uwagi, można wysunąć tezę, iż aby określony wytwór mógł zostać objęty ochroną prawnoautorską, musi mieć charakter twórczy, przez co należy rozumieć jednoczesne spełnianie przesłanki oryginalności i indywidualności.

Niejednokrotnie w orzecznictwie sądów podnosi się, iż istotnym dla oceny, czy dany wytwór intelektualny podlega ochronie w prawie autorskim, jest ustalenie, czy wykazuje on znamiona wyróżniające go od innych dzieł osobliwością pomysłu i umiejętnością ujęcia tematu. Działalność artystyczna natomiast to każda działalność wykonawcza (w odróżnieniu od wytwórczej) o charakterze twórczym, indywidualnym. Działalność taka różni się od działalności mechanicznej, tzn. produkcyjnej czy technicznej, której nie znamionuje cecha twórczości.

Sformułowanie: „udzielenie zamówienia w zakresie działalności twórczej lub artystycznej” należy rozumieć w ten sposób, że zamówienie udzielane z wolnej ręki obejmuje zarówno działalność twórczą lub artystyczną sensu stricto, jak również usługi lub roboty budowlane towarzyszące tej działalności, niezbędne z punktu widzenia osiągnięcia zamierzonego, unikalnego efektu twórczego bądź artystycznego. (zob. H. Nowak. M. Winiarz (red.), „Prawo zamówień publicznych. Komentarz”,www.uzp.gov.pl )

law
Podstawa prawna

Art. 11 ust. 5, art. 214 ust. 1 pkt 2 ustawy z 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 1320).

Iwona Bujak
Autor

Iwona Bujak

praktyk z wieloletnim doświadczeniem w stosowaniu Prawa zamówień publicznych (od 1994 roku), pracownik wydziału zamówień publicznych w jednej z największych instytucji zamawiających w Polsce

Słowa Kluczowe

Słowa kluczowe

REKLAMA

Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...

REKLAMA

Logo strony

Kontakt

Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a

03-918 Warszawa

Obserwuj nas

Ostatnie numery

Copyright 2026 © Wszelkie prawa zastrzeżone
;;