Jeżeli rada gminy podejmie uchwałę o zmianie uchwały budżetowej zmniejszającą kwotę dotacji podmiotowej dla instytucji kultury, to na tej podstawie wójt może żądać od instytucji kultury zwrotu dotacji podmiotowej w kwocie przekraczającej wysokość określoną w uchwale o zmianie uchwały budżetowej. Ponadto dotację podmiotową, niewykorzystaną w danym roku budżetowym, instytucja kultury zobowiązana jest zwrócić organizatorowi.

Przychodami instytucji kultury są przychody z prowadzonej działalności, w tym ze sprzedaży składników majątku ruchomego, przychody z najmu i dzierżawy składników majątkowych, dotacje podmiotowe i celowe z budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, środki otrzymane od osób fizycznych i prawnych oraz z innych źródeł. Organizator przekazuje instytucji kultury środki finansowe w formie dotacji:

• podmiotowej na dofinansowanie działalności bieżącej w zakresie realizowanych zadań statutowych, w tym na utrzymanie i remonty obiektów,
• celowej na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji,
• celowej na realizację wskazanych zadań i programów (art. 28 ust. 2 i 3 uodk).

Do ustalania kwoty dotacji dla instytucji kultury ustawowo umocowana jest rada gminy (art. 214 pkt 1 i art. 215 ust. 2 ustawy o finansach publicznych). Oznacza to, że rada gminy jest również umocowana do zwiększenia, względnie zmniejszenia kwoty dotacji. Na poparcie takiego stanowiska można przytoczyć fragment uchwały Regionalnej Izby Obrachunkowej w Łodzi z 5 listopada 2003 r., 27/81/03 OwSS 2004/1/18: „jedynie organ stanowiący może ustalić wysokość rocznej dotacji dla instytucji kultury, a wszelkie zmiany jej wysokości stanowią w konsekwencji jej ustalenie”.

Podsumowując, rada gminy może w uchwale o zmianie uchwały budżetowej zmniejszyć kwotę dotacji podmiotowej instytucji kultury. Na tej podstawie organizator może żądać od instytucji kultury zwrotu środków dotacji podmiotowej w kwocie przekraczającej wysokość określoną w uchwale o zmianie uchwały budżetowej.

Niezależnie od powyższego, z art. 251 ust. 1 ustawy o finansach publicznych wynika obowiązek zwrotu dotacji udzielonych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego. Zatem również dotację podmiotową dla instytucji kultury, niewykorzystaną w danym roku budżetowym, należy zwrócić organizatorowi.