REKLAMA

Logo strony

W jaki sposób przekazać pracownikowi informację o równoważnym systemie czasu pracy


poradnia dla kadrowej

Pytanie

Dyrektor planuje zatrudnienie pracownika w systemie równoważnego czasu pracy. W Regulaminie pracy jest zapis o możliwości zatrudnienia w takim systemie. Pracownik ma mieć stałe godziny pracy: 3 x 8 godzin, 1 x 6 godzin, 1 x 10 godzin. 1. Czy informację o zastosowaniu równoważnego czasu pracy zamieszczamy w umowie o pracę czy w informacji dla pracownika o warunkach zatrudnienia? 2. Czy mimo stałych godzin musi być przygotowywany grafik pracy? 3. Logiczne wydaje się, że urlop pracownika będzie rozliczany godzinowo oraz że za pracę w soboty, niedziele tudzież ewentualną dłuższą pracę w dni robocze niż przewidziano – przysługują mu dni wolne/nadgodziny. Czy mogę prosić o wzór grafiku, jeśli trzeba go wypełniać?

Odpowiedź

Informację o stosowaniu przez pracodawcę systemu równoważnego czasu pracy należy przekazać pracownikowi poprzez zapoznanie go z regulaminem pracy, względnie z obwieszczeniem, o którym mowa w art. 150 § 1 Kodeksu pracy. Dla pracownika należy sporządzać grafik (rozkład czasu pracy).

Zgodnie z art. 136 § 1 Kodeksu pracy jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją, może być stosowany system równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 12 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca. Przedłużony dobowy wymiar czasu pracy jest równoważony krótszym dobowym wymiarem czasu pracy w niektórych dniach lub dniami wolnymi od pracy.

W kolejnych paragrafach tego artykułu oraz w art. 136 i 137 Kodeksu pracy określono szczególne warianty systemu równoważnego czasu pracy, różniące się długością okresu rozliczeniowego oraz maksymalnym wymiarem dobowym czasu pracy.

Gdzie zamieszczamy informację o zastosowaniu równoważnego czasu pracy

W myśl art. 29 § 1 Kodeksu pracy, umowa o pracę określa strony umowy, rodzaj umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy, w szczególności:

1) rodzaj pracy;

2) miejsce wykonywania pracy;

3) wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia;

4) wymiar czasu pracy;

5) termin rozpoczęcia pracy,

a w przypadku zawarcia umowy o pracę na czas określony w celu, o którym mowa w art. 25 1§ 4 pkt 1–3, lub w przypadku, o którym mowa w art. 25 1§ 4 pkt 4 Kodeksu pracy (umowa na zastępstwo, umowa w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym, umowa w celu wykonywania pracy przez okres kadencji, lub umowa zawierana w przypadku gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie), w umowie określa się ten cel lub okoliczności tego przypadku, przez zamieszczenie informacji o obiektywnych przyczynach uzasadniających zawarcie takiej umowy.

Jak stanowi art. 29 § 3 Kodeksu pracy, pracodawca informuje pracownika na piśmie, nie później niż w ciągu 7 dni od dnia zawarcia umowy o pracę, o:

1) obowiązującej pracownika dobowej i tygodniowej normie czasu pracy,

2) częstotliwości wypłat wynagrodzenia za pracę,

3) wymiarze przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego,

4) obowiązującej pracownika długości okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

5) układzie zbiorowym pracy, którym pracownik jest objęty,

a jeżeli pracodawca nie ma obowiązku ustalenia regulaminu pracy – dodatkowo o porze nocnej, miejscu, terminie i czasie wypłaty wynagrodzenia oraz przyjętym sposobie potwierdzania przez pracowników przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy.

Zgodnie z art. 104 1§ 1 pkt 2 Kodeksu pracy, regulamin pracy, określając prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników związane z porządkiem w zakładzie pracy, powinien ustalać w szczególności systemy i rozkłady czasu pracy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe czasu pracy, a w myśl art. 104 3§ 2 Kodeksu pracy, pracodawca jest obowiązany zapoznać pracownika z treścią regulaminu pracy przed dopuszczeniem go do pracy.

Ważne
Ważne

Z kolei w myśl art. 150 § 1 Kodeksu pracy, systemy i rozkłady czasu pracy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe czasu pracy ustala się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy (do obwieszczenia stosuje się odpowiednio art. 104 3Kodeksu pracy).

W związku z powyższym, informację o stosowaniu przez pracodawcę systemu równoważnego czasu pracy należy przekazać pracownikowi poprzez zapoznanie go (art. 104 3§ 2 Kodeksu pracy) z regulaminem pracy (patrz art. 104 1§ 1 pkt 2 Kodeksu pracy), względnie z obwieszczeniem, o którym mowa w art. 150 § 1 Kodeksu pracy.

Czy mimo stałych godzin musi być przygotowywany grafik pracy

Jeżeli godziny pracy są stałe, to można je zapisać w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, o którym mowa w art. 150 § 1 Kodeksu pracy. Jednakże nie będzie można uniknąć sporządzania rozkładu czasu pracy na poszczególne okresy rozliczeniowe, gdyż liczba godzin wynikająca z określonych stałych godzin pracy nie zawsze będzie odpowiadać obowiązującemu pracownika wymiarowi czasu pracy, obliczonemu zgodnie z art. 130 Kodeksu pracy. Wówczas konieczne będzie dokonanie odpowiednich zmian godzin pracy w danym okresie rozliczeniowym, co przedstawiono na poniższym przykładzie.

Pracownik, zgodnie z ustalonymi dla niego stałymi (co do zasady) godzinami pracy, wykonuje pracę w poniedziałki, wtorki oraz środy po 8 godzin, w czwartek – przez 6 godzin, a w piątek – przez 10 godzin. Okres rozliczeniowy wynosi 1 miesiąc. W związku z tym, w listopadzie 2022 r. liczba godzin do przepracowania obejmowałaby 158, czyli o 2 godziny mniej niż wynosi wymiar czasu pracy pracownika pełnoetatowego w tym miesiącu, ustalony zgodnie z art. 130 Kodeksu pracy (160 godzin). Wynika to ze zsumowania godzin zapisanych w poniższej tabeli:

pn.

wt.

śr.

czw.

pt.

sob.

niedz.

1 (0h – Święto)

2 (8h)

3 (6h)

4 (10h)

5

6

7 (8h)

8 (8h)

9 (8h)

10 (6h)

11 (0h -Święto)

12

13

14 (8h)

15 (8h)

16 (8h)

17 (6h)

18 (10h)

19

20

21 (8h)

22 (8h)

23 (8h)

24 (6h)

25 (10h)

26

27

28 (8h)

29 (8h)

30 (8h)

W związku z tym, w listopadzie 2022 r. pracodawca jest uprawniony do dokonania w powyższym standardowym rozkładzie czasu pracy zmiany polegającej na zwiększeniu liczby godzin pracy w wybranym dniu (dniach) o 2 godziny, np. w dniu 29 listopada może zwiększyć liczbę godzin do przepracowania z 8 do 10. W innym miesiącu może wystąpić sytuacja odwrotna – gdy pracodawca będzie musiał zmniejszyć liczbę godzin wynikającą z przyjętej zasady „3 x 8 h + 6 h +10 h”, aby nie przekraczała ona wymiaru czasu pracownika obliczonego zgodnie z art. 130 Kodeksu pracy. Jeżeli chodzi o wzór grafiku (rozkładu czasu pracy), to może on wyglądać tak jak powyższa tabela lub podobnie.

Zgodnie z art. 129 § 3 Kodeksu pracy, rozkład czasu pracy danego pracownika może być sporządzony – w formie pisemnej lub elektronicznej – na okres krótszy niż okres rozliczeniowy, obejmujący jednak co najmniej 1 miesiąc. Pracodawca przekazuje pracownikowi rozkład czasu pracy co najmniej na 1 tydzień przed rozpoczęciem pracy w okresie, na który został sporządzony ten rozkład. W art. 26b ust. 3 uodk zamieszczono przepis szczególny, dotyczący pracowników instytucji kultury, który stanowi, że rozkłady czasu pracy tych pracowników są ustalane na okresy nie krótsze niż 2 tygodnie.

law
Podstawa prawna
  • Art. 26a ust. 1, art. 26b ust. 3 ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 194 ze zm.).
  • Art. 29 § 1 i 3, art. 104 1§ 1 pkt 2, art. 104 3§ 2, art. 129 § 3, art. 130, art. 136–137, art. 150 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 1510 ze zm.).
Maciej Karpiński
Autor

Maciej Karpiński

Prawnik. Specjalista z zakresu prawa pracy, zarządzania pracownikami i funkcjonowania samorządu terytorialnego. Autor publikacji w tych dziedzinach. Wykładowca na kursach kadrowo-płacowych. Doświadczenie zawodowe autora obejmuje m. in. pracę na kierowniczych stanowiskach w działach personalnych banków oraz w komórkach audytu i kontroli, w samorządzie terytorialnym

Słowa Kluczowe

Słowa kluczowe

REKLAMA

Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...

REKLAMA

Logo strony

Kontakt

Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a

03-918 Warszawa

Obserwuj nas

Ostatnie numery

Copyright 2026 © Wszelkie prawa zastrzeżone
;;