REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.
ul. Łotewska 9a
03-918 Warszawa
REKLAMA
REKLAMA

Pytanie
Odpowiedź
7-dniowy termin należy liczyć od dnia, w którym faktycznie nastąpiła zmiana sytuacji ubezpieczeniowej zleceniobiorcy, tj. od dnia, od którego z tytułu stosunku pracy osiąga on, w przeliczeniu na miesiąc, podstawę wymiaru składek co najmniej równą minimalnemu wynagrodzeniu za pracę. Nie decyduje o tym sama data złożenia oświadczenia (9.04.2026 r.) ani data podpisania aneksu do umowy zlecenia (13.04.2026 r.), lecz rzeczywisty stan wynikający ze stosunku pracy i wysokości podstawy wymiaru składek. Jeżeli więc warunek ten został spełniony już od 1.04.2026 r., to od tej daty należy przyjąć zmianę tytułu do ubezpieczeń i od niej liczyć termin na dokonanie zgłoszeń do ZUS. Oświadczenie pracownika i aneks mają w takim przypadku charakter potwierdzający, a nie kreujący zmianę podlegania ubezpieczeniom.
Jeżeli pracownik jednocześnie wykonuje umowę zlecenia, obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym ze zlecenia zależy m.in. od wysokości podstawy wymiaru składek z umowy o pracę.
Jeżeli podstawa z etatu jest niższa niż minimalne wynagrodzenie, zleceniobiorca podlega obowiązkowo także ubezpieczeniom społecznym ze zlecenia. Natomiast gdy od danego momentu osiąga z etatu co najmniej minimalne wynagrodzenie, zlecenie co do zasady staje się tytułem wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego.
Dla ZUS znaczenie ma rzeczywisty stan faktyczny, a nie samo oświadczenie pracownika. Dlatego płatnik powinien mieć możliwość wykazania, że od danego momentu minimalna podstawa z etatu była faktycznie osiągana.
Zmiana zakresu podlegania ubezpieczeniom jest technicznie realizowana poprzez:
Termin 7 dni należy liczyć od dnia faktycznej zmiany sytuacji ubezpieczeniowej, a nie od dnia sporządzenia oświadczenia lub aneksu.
Jeżeli więc pracownik rzeczywiście od 1 kwietnia 2026 r. osiągał z etatu co najmniej minimalne wynagrodzenie, to od tej daty należało dokonać zmian zgłoszeniowych.
Późniejsze uzyskanie informacji od pracownika nie przesuwa automatycznie daty zmiany tytułu ubezpieczeniowego.
Jeżeli warunki do objęcia zleceniobiorcy wyłącznie ubezpieczeniem zdrowotnym istniały już od 1.04.2026 r., dokumenty ZUS powinny odzwierciedlać tę datę i to nawet jeśli zostaną złożone po terminie, wraz z ewentualną korektą dokumentów rozliczeniowych.
Warto jednak zachować ostrożność praktyczną, ponieważ samo oświadczenie pracownika nie daje pełnej gwarancji prawidłowości rozliczeń. W razie późniejszego ustalenia, że minimalna podstawa z etatu faktycznie nie została osiągnięta, ZUS może zakwestionować brak składek społecznych ze zlecenia.
1. Ustal, czy zmieniła się sytuacja ubezpieczeniowa zleceniobiorcy | Najpierw sprawdź, czy zleceniobiorca, który jednocześnie pracuje na etacie, osiąga z umowy o pracę podstawę wymiaru składek co najmniej równą minimalnemu wynagrodzeniu za pracę. Jeżeli wynagrodzenie z etatu jest niższe niż minimalne, zleceniobiorca podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym także ze zlecenia. Jeżeli natomiast od danego miesiąca wynagrodzenie z etatu osiąga co najmniej minimalne wynagrodzenie, zlecenie co do zasady staje się tytułem wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego. |
2. Nie kieruj się wyłącznie datą oświadczenia lub aneksu | Nie licz 7 dni od dnia, w którym zleceniobiorca złożył oświadczenie. Nie licz ich też automatycznie od dnia podpisania aneksu do umowy zlecenia. Dla ZUS najważniejsza jest data faktycznej zmiany sytuacji ubezpieczeniowej. Oświadczenie zleceniobiorcy i aneks do umowy tylko potwierdzają zmianę. Same jej nie tworzą. |
3. Ustal faktyczną datę zmiany | Sprawdź, od kiedy zleceniobiorca osiąga z etatu co najmniej minimalne wynagrodzenie. W opisanym przypadku, jeżeli warunek ten został spełniony od1 kwietnia 2026 r., właśnie od tej daty należy przyjąć zmianę tytułu do ubezpieczeń. To oznacza, że 7-dniowy termin na zmianę zgłoszenia ZUS liczysz od1 kwietnia 2026 r., a nie od 9 kwietnia ani od 13 kwietnia. |
Art. 9 ust. 1a, art. 36 ust. 4, ust. 13–14 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r. poz. 199).

Absolwent Wydziału Prawa i Administracji na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Pracownik administracji publicznej z ponad 10-letnim doświadczeniem. Specjalizuje się głównie w tematyce ubezpieczeń społecznych i prawa pracy. Od kilku lat współpracuje z wydawnictwem Wiedza i Praktyka.
4. Przygotuj właściwe dokumenty do ZUS |
Zmianę zakresu ubezpieczeń wykonaj przez złożenie odpowiednich dokumentów zgłoszeniowych:
W dokumentach wpisz datę odpowiadającą rzeczywistej zmianie sytuacji ubezpieczeniowej, np.1 kwietnia 2026 r., jeśli od tego dnia zleceniobiorca osiąga minimalną podstawę z etatu. |
5. Jeśli informacja dotarła później, złóż dokumenty z prawidłową datą | Jeżeli zleceniobiorca poinformował Cię o zmianie dopiero 9 kwietnia, nie przesuwa to automatycznie daty zmiany tytułu ubezpieczeniowego. Jeśli warunki do objęcia zleceniobiorcy tylko ubezpieczeniem zdrowotnym istniały już od 1 kwietnia, dokumenty ZUS powinny wskazywać tę datę. Nawet jeśli zostaną złożone po terminie, powinny odzwierciedlać rzeczywisty stan. |
6. Sprawdź, czy potrzebna jest korekta rozliczeń | Jeżeli za okres od faktycznej zmiany zostały już naliczone składki społeczne ze zlecenia, sprawdź, czy trzeba skorygować dokumenty rozliczeniowe. Korekta może być konieczna, gdy zleceniobiorca od 1 kwietnia powinien podlegać już tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu, a wcześniej został rozliczony także ze składkami społecznymi. |
7. Zabezpiecz dokumentację | Zachowaj dokumenty potwierdzające, dlaczego dokonujesz zmiany zgłoszenia. W szczególności warto mieć:
Samo oświadczenie zleceniobiorcy nie zawsze wystarczy. Jeżeli później okaże się, że minimalna podstawa z etatu nie była faktycznie osiągana, ZUS może zakwestionować brak składek społecznych ze zlecenia. |