W pracy kadrowej w instytucji kultury często operujesz na składnikach wynagrodzenia, które mają określony czas obowiązywania – premie, dodatki, nagrody. Problem pojawia się wtedy, gdy pracownik choruje lub korzysta z zasiłku, a dany składnik już nie obowiązuje albo został wycofany. Właśnie w takich sytuacjach najłatwiej o błąd w ustaleniu podstawy wymiaru świadczeń. Jeśli chcesz mieć pewność, co uwzględnić, a co bezw...

W Twojej pracy kadrowej w instytucji kultury składniki półroczne – premie czy nagrody – pojawiają się rzadziej niż miesięczne, ale to właśnie przy nich najłatwiej o pomyłkę. Problem zaczyna się wtedy, gdy pracownik nie ma pełnego stażu albo składnik został wypłacony tylko raz – wtedy standardowe „1/12” przestaje być oczywiste. Jeśli chcesz uniknąć błędów przy ustalaniu podstawy zasiłku, musisz wiedzieć, kiedy stosowa...

W Twojej codziennej pracy w kadrach składniki miesięczne – premie, dodatki czy inne elementy wynagrodzenia – pojawiają się praktycznie przy każdym wyliczeniu zasiłku. Problem zaczyna się wtedy, gdy pracownik miał absencje, a składnik został pomniejszony albo wypłacony w niestandardowej wysokości. Właśnie tu najłatwiej o błąd: czy uzupełniać, czy przyjąć kwotę faktyczną, a może w ogóle wyłączyć miesiąc z podstawy? Jeś...

W instytucji kultury odpis na ZFŚS to nie tylko formalność, ale konkretna pozycja w planie finansowym. Dlatego zanim zaplanujesz przelewy i zamkniesz pierwszy kwartał, musisz przeliczyć fundusz według nowej podstawy. Jako kadrowa w muzeum, domu kultury czy bibliotece musisz sprawdzić stan zatrudnienia na 1 stycznia 2026 r., prawidłowo ustalić przeciętną liczbę etatów, zastosować właściwe procenty odpisu oraz uwzględn...

Wyrok NSA z 17 marca 2026 r. ma istotne znaczenie dla praktyki kadrowej w instytucjach kultury, zwłaszcza w sytuacjach, gdy pracownik chce zaliczyć okres pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracy, a gmina odmawia wydania stosownego zaświadczenia. Orzeczenie jednoznacznie wskazuje, że brak dokumentacji po stronie gminy zamyka drogę do uzyskania zaświadczenia, ale nie wyklucza innych form udokumentowania tego okresu....

Interpretacja Dyrektora KIS z 19 lutego 2026 r. ma istotne znaczenie dla instytucji kultury organizujących wydarzenia finansowane przez podmioty publiczne. Potwierdza ona, że nawet jeśli wstęp na wystawy jest bezpłatny dla odbiorców, a wynagrodzenie wypłaca np. województwo, usługa może zostać uznana za działalność kulturalną korzystającą ze zwolnienia z VAT. Dla muzeów oznacza to nie tylko większą pewność rozliczeń p...

Pracodawca planuje zatrudnić osobę, która będzie wynagradzana zgodnie z przepisami dotyczącymi pracowników samorządowych. Kandydat od 35 lat prowadzi własne gospodarstwo rolne i opłaca składki w KRUS, przy czym do tej pory nie był zatrudniony w innym miejscu. W dniu zawarcia umowy o pracę (01.05.2026 r.) zostanie zgłoszony do ZUS oraz poinformuje KRUS o zaprzestaniu opłacania składek. Jednocześnie przedłoży zaświadcz...

Czy możesz zaplanować stratę w samorządowej instytucji kultury i sfinansować przyszłoroczną imprezę ze środków, które zostały na rachunku bankowym na koniec roku? Tak, ale pod warunkiem że masz realne pokrycie w posiadanych środkach i prawidłowo ujmiesz je w planie finansowym. W praktyce oznacza to, że koszty danego roku mogą być wyższe niż przychody, jeśli instytucja finansuje je z pieniędzy zgromadzonych wcześniej....

Jeśli przechowujesz dokumentację pracowniczą, musisz najpierw ustalić, kiedy został nawiązany dany stosunek pracy. Od tej daty zależy, czy stosujesz nowy 10-letni okres przechowywania, czy stare zasady, zgodnie z którymi akta osobowe przechowuje się co do zasady przez 50 lat. W praktyce trzeba też oddzielnie spojrzeć na akta osobowe oraz dokumentację związaną ze stosunkiem pracy, m.in. ewidencję czasu pracy, dokument...

Czy osoba prowadząca działalność gospodarczą może zostać powołana na stanowisko zastępcy dyrektora samorządowej instytucji kultury? Czy pełnienie tej funkcji wyklucza jednoczesne prowadzenie firmy jako właściciel albo współwłaściciel? Jak należy postąpić, jeżeli przepisy przewidują ograniczenia w tym zakresie? 

Czy wykonanie rodzinnej sesji fotograficznej, zakończonej przekazaniem obrobionych zdjęć z licencją, podlega opodatkowaniu 8% VAT? Tak – potwierdza to najnowsza wiążąca informacja stawkowa (WIS) Dyrektora KIS z 2 stycznia 2026 r. Usługa realizowana przez fotografa została uznana za działalność twórczą – każdy reportaż rodzinny ma charakter indywidualny, autorski i podlega ochronie prawnej jako utwór. W artykule wyjaś...

Wojewoda Podlaski stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Szudziałowo, która wprowadzała do statutu Gminnego Ośrodka Animacji Kultury i Rekreacji zapis o zastępowaniu dyrektora przez innego pracownika w razie jego nieobecności. Jak wskazano w rozstrzygnięciu z 29 kwietnia 2025 r., takie rozwiązanie wykracza poza katalog spraw, które mogą być regulowane w statucie instytucji kultury. Ustawa o organizowaniu i prowadze...

Czy pracownikowi przysługuje zasiłek opiekuńczy na chorego partnera, gdy prowadzą wspólne gospodarstwo i nie mają dzieci.

Jeśli prowadzisz lekcje tańca, muzyki, plastyki albo inne zajęcia artystyczne, nie zakładaj automatycznie, że możesz skorzystać ze zwolnienia z VAT dla prywatnego nauczania. Fiskus coraz częściej uznaje, że takie zajęcia mają charakter specjalistyczny, rekreacyjny lub kulturalny, a nie są kształceniem powszechnym na poziomie przedszkolnym, podstawowym, ponadpodstawowym czy wyższym. W praktyce oznacza to, że nawet pos...

 Od 1 stycznia 2026 r. pracownicy mogą składać nowy wniosek USP (Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy) wyłącznie elektronicznie – za pośrednictwem platformy eZUS. To efekt zmian w Kodeksie pracy, które rozszerzają katalog okresów zaliczanych do stażu pracy o zlecenia, działalność gospodarczą, współpracę, a nawet tzw. ulgę na start. Kluczowe znaczenie ma teraz uzy...

Rok 2026 przynosi rewolucyjne zmiany w zakresie podatku VAT, które mają istotne znaczenie dla wszystkich podmiotów prowadzących działalność gospodarczą – w tym dla instytucji kultury. Nowelizacja przepisów obejmuje zarówno podniesienie limitu zwolnienia podmiotowego z VAT, jak i wprowadzenie obowiązkowego stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla większości podatników. Dodatkowo, zmienią się zasady rozliczania...

W instytucjach kultury często zdarza się, że pracownicy etatowi jednocześnie tworzą utwory objęte prawem autorskim, za które otrzymują honorarium. Choć wynagrodzenie to może być wypłacane w ramach umowy o pracę, nie jest ono traktowane jak typowa pensja – ani przez ustawę o PIT, ani przez przepisy o minimalnym wynagrodzeniu. Co to oznacza w praktyce? Honoraria za przeniesienie praw autorskich nie podnoszą wynagrodzen...

Pracownik instytucji kultury nabywa prawo do nagrody jubileuszowej 7 marca 2026 r., czyli w sobotę – w dniu wolnym od pracy. W którym terminie należy wypłacić nagrodę jubileuszową: w piątek 6 marca 2026 r. (dzień poprzedzający) czy w poniedziałek 9 marca 2026 r. (najbliższy dzień pracy)? Dowiesz się, kiedy wypłacić nagrodę jubileuszową – poznasz zasadę, że wypłata powinna nastąpić niezwłocznie po nabyciu prawa, cz...

Czy samorządowa instytucja kultury może prowadzić działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu klubokawiarni w budynku gminnego ośrodka kultury? Czy koszty związane z jej funkcjonowaniem – w tym koszty utrzymania lokalu oraz wynagrodzenie pracownika – mogą być finansowane z dotacji podmiotowej, jeśli z wstępnych kalkulacji wynika, że działalność klubokawiarni będzie generowała straty?

Nasza instytucja kultury obciąża Gminną Bibliotekę notą księgową za partycypację w kosztach zużycia wody oraz odprowadzania ścieków. Rozliczenie odbywa się na podstawie zapisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody, przy zastosowaniu ustalonej stałej opłaty brutto wynikającej z zawartego między stronami porozumienia. Przykład wyliczenia: je...

Jeśli zatrudniasz studenta na umowie zlecenia i wynagradzasz go stawką godzinową, musisz szczególnie uważać na miesiąc, w którym kończy 26 lat. Przy składkach ZUS liczy się okres wykonywania zlecenia, a nie data wypłaty wynagrodzenia. Inaczej będzie przy uldze dla młodych w PIT — tutaj znaczenie ma data wypłaty, więc wynagrodzenie za maj wypłacone w czerwcu, już po ukończeniu 26 lat, nie skorzysta ze zwolnienia podat...

Czy przedmiotem umowy zlecenia może być zobowiązanie zleceniobiorcy do zapewnienia udziału osoby trzeciej w spotkaniu, przy założeniu, że wynagrodzenie będzie wypłacane wyłącznie zleceniobiorcy, a osoba trzecia nie otrzyma od zleceniodawcy żadnego wynagrodzenia? Jeśli tak, jakie postanowienia powinny zostać obligatoryjnie ujęte w takiej umowie?

Jeśli w instytucji kultury przygotowujesz umowy zlecenia, zadbaj nie tylko o stawkę i termin wypłaty, ale też o sposób potwierdzania godzin, dokładny opis zadań i zapisy dotyczące ewentualnego zastępstwa. Przy umowach objętych minimalną stawką godzinową musisz sprawdzić, czy wynagrodzenie za każdą godzinę nie spada poniżej ustawowego minimum, a przy dłuższych umowach zapewnić wypłatę co najmniej raz w miesiącu. Dobrz...