Instytucje kultury, zarówno samorządowe, jak i państwowe, muszą dostosować się do nowych przepisów wynikających z ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Od 1 czerwca 2025 r. muszą zgłaszać wolne miejsca pracy do centralnej bazy ofert – ePraca. Celem systemu jest automatyczne dopasowywanie ofert z CV kandydatów, co ma usprawnić proces rekrutacji i zwiększyć szanse osób bezrobotnych na zatrudnienie. Sprawdź, jak...

Czy można skutecznie zakwestionować decyzję Komisji Konkursowej, która nie dopuściła kandydata do drugiego etapu konkursu na dyrektora instytucji kultury? W przypadku konkursu na stanowisko dyrektora Opery Wrocławskiej Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że odmowa dopuszczenia do udziału w konkursie nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Nie oznacza to jednak, że kandydat pozbawiony jest całkowi...

Czy pracownikowi przysługuje odprawa przy rozwiązaniu umowy w związku z łączeniem instytucji kultury na podstawie art. 231 § 4 Kodeksu pracy?

Jak wynika z obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 2025 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2024 r. wyniosło 7140,52 zł, a w drugim półroczu 2024 r. wyniosło 7262,39 zł. Zatem podstawą obliczenia odpisu na ZFŚS w 2025 r. jest kwota przeciętnego wynagrodz...

Obliczanie okresu zasiłkowego to kluczowy element rozliczania nieobecności pracowników. Błędy, takie jak nieprawidłowe sumowanie zwolnień lekarskich, nieuwzględnianie wcześniejszych okresów choroby czy błędna interpretacja przerw między absencjami, mogą prowadzić do nieuprawnionych wypłat lub przedwczesnego zakończenia zasiłku. Sprawdź zasady na 2025 rok, omawiamy częste pomyłki oraz podpowiadamy, jak ich unikać. Spr...

Wojewoda Lubelski stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy Łomazy w sprawie nadania statutu Gminnemu Ośrodkowi Kultury. W rozstrzygnięciu nadzorczym z 1 sierpnia 2024 r. wskazano, że rada naruszyła ustawowy zakres kompetencji, przekazując Wójtowi Gminy możliwość określania zadań instytucji kultury oraz regulując kwestie kwalifikacji pracowników, mimo braku podstawy prawnej. Zakwestionowane przepisy uchwały nar...

Dostawa towarów lub świadczenie usług związane z usługą organizacji półkolonii, nie mają na celu osiągnięcia dodatkowego dochodu, co uprawnia do rozciągnięcia zwolnienia przedmiotowego także na te czynności. Potwierdza to interpretacja indywidualna dyrektora KIS z 14 marca 2024 r. (nr 0111-KDIB3-2.4012.6.2024.2.MGO).

Wynagrodzenie dyrektora instytucji kultury jest ściśle regulowane przez przepisy prawa, które jasno określają zasady i ograniczenia dotyczące jego ustalania. Dyrektor, choć zatrudniony na podstawie powołania, pozostaje pracownikiem, a zatem dotyczą go zarówno przepisy ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, jak i tzw. ustawy kominowej oraz rozporządzenia ws. wynagradzania. Sprawdź, jak ustalić ...

Odwołanie dyrektora instytucji kultury to proces podlegający ścisłym ograniczeniom ustawowym. Choć powołanie następuje na czas określony, wcześniejsze zakończenie kadencji może nastąpić wyłącznie z przyczyn enumeratywnie wskazanych w ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Organizator, chcąc odwołać dyrektora, musi nie tylko wskazać konkretną, rzeczywistą i uzasadnioną przyczynę, lecz także za...

Biblioteki, muzea, galerie i teatry coraz chętniej sięgają po rozwiązania sztucznej inteligencji do digitalizacji zbiorów, interaktywnych wystaw czy automatyzacji komunikacji z odbiorcami. Jednak za innowacyjnością idzie również odpowiedzialność – szczególnie w obszarze prawa autorskiego. Bez wyraźnych zasad i świadomości prawnej wykorzystanie sztuczna inteligencja może rodzić poważne ryzyka: od niezamierzonego narus...

Czy dyrektor biblioteki zatwierdza plan finansowy swojej instytucji? W świetle obowiązujących przepisów – nie. Jego rolą jest ustalenie tego planu, a nie jego zatwierdzanie. To pozornie drobne rozróżnienie ma jednak istotne znaczenie praktyczne i formalne. Przekonała się o tym Rada Miejska Dębna, której zapisy statutu Biblioteki Publicznej im. Antoniego Dobrowolskiego zostały unieważnione przez Wojewodę Zachodniopomo...

Nowe przepisy dotyczące cyberbezpieczeństwa nie omijają instytucji kultury. Dyrektywa NIS-2, którą Polska ma obowiązek wdrożyć do krajowego porządku prawnego, niesie ze sobą konkretne obowiązki również dla bibliotek, muzeów, teatrów i innych instytucji działających w tym sektorze. Projekt nowelizacji ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (UKSC) z lutego 2025 r. nie pozostawia wątpliwości: zmiany nadchodzą sz...

Pracodawca GOK chce wysłać zapytanie o niekaralności odnośnie swoich pracowników pracujących z dziećmi. Jaką podstawę prawną powinien napisać w zapytaniu w pkt 11?

Na podstawie aktu notarialnego organizator przeniósł nieodpłatnie (umowa darowizny) na rzecz samorządowej instytucji kultury, działającej od wielu lat, lokale użytkowe wraz z użytkowaniem wieczystym gruntów znajdujących się pod tymi lokalami. Prawo wieczystego użytkowania gruntu zostało przyznane instytucji na okres 61 lat. Wartość nieruchomości została określona w akcie notarialnym, ponadto instytucja otrzymała od o...

Pracownica, zatrudniona jako skrzypaczka, przechodzi na emeryturę z dniem 28 października 2025 r. Z dokumentacji wynika, że jej obecne zatrudnienie w instytucji kultury rozpoczęło się 1 października 1987 r. Jednak w trakcie analizy akt osobowych okazało się, że wcześniej – od 1 października 1984 r. – była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na sezon artystyczny, początkowo na 1/2 etatu, a od 1 marca 1985 r. już w ...

Nasza instytucja kultury zakupiła z przychodów własnych: laptop – oprogramowanie MS Office 2024. Jak prawidłowo zaksięgować fakturę za zakupiony laptop oraz fakturę za zakupione oprogramowanie?

Prawidłowy dobór członków komisji inwentaryzacyjnej ma kluczowe znaczenie dla rzetelności spisu z natury i bezpieczeństwa majątku instytucji kultury. Przepisy oraz stanowiska Komitetu Standardów Rachunkowości wskazują, jakie osoby mogą wchodzić w skład komisji, kiedy dopuszczalne jest powołanie jednego komisarza spisowego oraz dlaczego przewodniczący i zespoły spisowe powinni być niezależni od bieżącej ewidencji zapa...

KSeF to nie tylko platforma do wystawiania faktur – to system, który przejmuje również funkcję ich przesyłania, odbierania, numerowania i przechowywania. Działa online, 24/7, a jego obsługa wymaga odpowiedniego uwierzytelnienia oraz przydzielenia uprawnień dla osób wystawiających i odbierających faktury w imieniu podatnika. Oprócz KSeF, od 2026 roku wchodzą w życie także inne zmiany w przepisach podatkowych, w tym: n...

Dla dyrektora instytucji kultury, który odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie kadrowo-finansowe jednostki, błędne naliczenie zasiłku macierzyńskiego to ryzyko korekt w ZUS i dodatkowych wypłat. Ten przewodnik pomoże Ci uniknąć tych problemów – dowiesz się, jak prawidłowo ustalić wysokość zasiłku w zależności od rodzaju i terminu urlopu, kiedy stosować stawkę 100%, kiedy 70%, a kiedy 81,5% oraz jak rozliczyć zasiłek ...

Na mocy rozstrzygnięcia nadzorczego z 3 stycznia 2025 r. Wojewoda Lubelski stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy Biszcza w sprawie nadania statutu Gminnemu Ośrodkowi Kultury, Sportu i Rekreacji. Zakwestionowany zapis dotyczył kadencji dyrektora instytucji – ustalono ją bowiem w przedziale od 1 do 5 lat, podczas gdy ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej jednoznacznie określa minimalną...

Konkursy organizowane przez instytucje kultury to świetny sposób na promowanie twórczości i aktywności społecznej. Jednak dla zwycięzców pojawia się kluczowe pytanie: czy nagroda podlega opodatkowaniu. A jeśli tak – w jaki sposób ją rozliczyć? Dowiedz się także, czy instytucja kultury może przyznać nagrody w konkursie, który nie ma regulaminu

To wójt jako organ wykonawczy gminy powołuje dyrektora instytucji kultury, ustala jego wynagrodzenie i wykonuje wobec niego obowiązki pracodawcy. To on udziela urlopu wypoczynkowego, podpisuje polecenia wyjazdów służbowych i podejmuje kluczowe decyzje kadrowe. Dowiedz się, na jakich zasadach odbywa się nawiązanie stosunku pracy dyrektora instytucji kultury i jakie przepisy regulują jego status.

Jesteśmy samorządową instytucją kultury. Zatrudniamy 18 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty. Proszę o poradę w sprawie rezygnacji z tworzenia ZFŚS na kolejny rok a w to miejsce wprowadzenia wypłacania świadczenia urlopowego od następnego roku. W jaki sposób przeprowadzić tę zmianę? W instytucji został wybrany przedstawiciel pracowników. Regulacje dotyczące ZFŚS i wypłaty świadczenia urlopowego zawarte są w Usta...

Dwoje pracowników dostarczyła zaświadczenia z KRUS. Pracownica 1: podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie1 kwietnia 2007 r. do 3 listopada 2013 r. z mocy ustawy w zakresie emerytalno- rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako domownik. Pracownica 2: kontynuowała ubezpieczenie przed 1991 r. w okresach: 1 stycznia 1989 r. – 31 grudnia 1990 r., podlegała ubezpieczeniu społec...

W 2025 r. ustawodawca znacząco zaostrzył sankcje wobec pracodawców i organizatorów, którzy zatrudniają lub dopuszczają do pracy z dziećmi osoby niezweryfikowane albo objęte zakazami. Nowelizacja ustawy z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich – nazywana potocznie „ustawą Kamilka” – rozszerzyła katalog wykroczeń i przestępstw, a także wprowadziła nowe ob...

Gmina, która nabyła usługę występu muzycznego od zagranicznej spółki na potrzeby organizacji dożynek, zwróciła się do Dyrektora KIS o interpretację w zakresie VAT. Pytała, czy takie świadczenie stanowi import usług oraz czy może korzystać ze zwolnienia z podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT. Organ podatkowy potwierdził, że w tym przypadku mamy do czynienia z importem usług – to gmina jako na...

Nasza instytucja kultury otrzymała przekazane na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego od organizatora pozostałe środki trwałe, w skład których wchodzą: mikrofon bezprzewodowy 1 szt.: 599,00 zł statyw mikrofonowy 1 szt.: 178,00 zł statyw mikrofonowy 1 szt.: 178,00 zł Zgodnie z zapisami polityki rachunkowości w naszej instytucji na koncie 013 “Środki trwałe amortyzowane jednorazowo – wyposażenie” pozostałe śro...

Czy organizator (wójt) zatwierdza regulamin organizacyjny gminnego ośrodka kultury?

Nasza instytucja kultury wystawia Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej (GOPS) noty księgowe na podstawie zawartych porozumień dotyczących partycypacji w kosztach dostawy energii elektrycznej, usług dystrybucji oraz ogrzewania (pompa ciepła i instalacja fotowoltaiczna). GOPS zajmuje pomieszczenia będące własnością naszej instytucji, a jego udział w kosztach mediów wynosi 80% wartości wykazanej na fakturach otrzymywany...

Instytucje kultury – takie jak teatry, muzea, biblioteki czy domy kultury – szczególnie często korzystają z funduszu socjalnego, organizując imprezy integracyjne, finansując wypoczynek pracowników i ich rodzin, czy przyznając zapomogi. Jednak nawet świadczenia powszechnie uznawane za „niesporne” mogą rodzić wątpliwości: kiedy można pominąć kryterium socjalne? które formy wypoczynku dzieci podlegają zwolnieniu z PIT? ...

W 2025 roku zasady zatrudniania cudzoziemców na podstawie oświadczenia zostały szczegółowo uregulowane w nowej ustawie o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom. Procedura ta, stosowana głównie wobec obywateli Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii i Ukrainy, pozwala na szybkie i mniej sformalizowane rozpoczęcie pracy w Polsce, ale wiąże się z jasno określonymi warunkami. Pracodawca musi złożyć oświadc...

Zatrudniliśmy pracownicę na 3/4 etatu z niepełnosprawnością umiarkowaną – sprzątaczka. Korzystamy ze zniżki PFRON z tytułu zatrudnienia osoby z niepełnosprawnością. Pani zgłosiła niepełnosprawność pracodawcy po zatrudnieniu więc czy należy orzeczenie lekarskie uzupełnić o tę informację? Ponadto ile wynosi czas pracy przy zastosowaniu zmniejszenia wymiaru czasu pracy przy 3/4 etatu. Pani pracuje 5 dni w tygodniu po 6 ...

Jesienią 2024 roku krajowe media, politycy i programiści żywo dyskutowali o decyzji Off Radio Kraków, które postawiło na dziennikarzy wygenerowanych przez sztuczną inteligencję. Nowi „AI-dziennikarze” – Emilia, Jakub i Alex – prowadzą autorskie audycje, komentują kulturę i technologię, a nawet przeprowadzają wywiady. Problem w tym, że nie istnieją naprawdę. Ich debiutancka rozmowa odbyła się z Wisławą Szymborską, zma...

Czy pracownik lub współpracownik instytucji kultury może korzystać z ochrony prawnej jako twórca? W praktyce często to właśnie oni, na zlecenie instytucji, tworzą utwory muzyczne, plastyczne, literackie czy audiowizualne. Jednak czy fakt wykonywania pracy na rzecz instytucji ogranicza ich prawa autorskie? Sprawdź, w jakim zakresie mogą podlegać ochronie i jakie konsekwencje ma to dla instytucji kultury.

Projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji z 15 października 2024 r. ma dostosować krajowe regulacje do unijnego rozporządzenia „AI Act”. Już teraz wiadomo, że ustawa wprowadzi kluczowe zmiany w zakresie nadzoru i interpretacji przepisów dotyczących AI. Kto będzie sprawował kontrolę nad rynkiem AI w Polsce? Jakie kary grożą za naruszenia? I co te zmiany oznaczają dla instytucji kultury? Dowiedz się także, na c...

Przygotowanie i złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na przeprowadzenie imprezy masowej to kluczowy etap całego procesu organizacyjnego, od którego zależy legalność i bezpieczeństwo wydarzenia. Ustawodawca szczegółowo określa, jakie informacje musi zawierać wniosek oraz jakie dokumenty organizator ma obowiązek do niego dołączyć – od planów obiektu i procedur bezpieczeństwa, po dane dotyczące służb porządkowych i kie...

Miejski Dom Kultury otrzymał od pracownika artystycznego wypowiedzenie umowy o pracę, w którym pracownik wskazał jako przyczynę: „W związku z nieudzieleniem mi urlopu bezpłatnego do czasu osiągnięcia wieku emerytalnego, wypowiadam umowę o pracę zawartą (…) pomiędzy (…) a (…) z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynie w dniu 30 września 2025 r. Moim zamiarem jest przejście na emeryturę w wieku em...