Zawarta w informacji o warunkach zatrudnienia definicja godzin nadliczbowych powinna być oparta na art. 151 § 1 Kodeksu pracy.

Pracodawca ma obowiązek poinformowania pracownika w postaci papierowej lub elektronicznej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia dopuszczenia pracownika do pracy,o zasadach dotyczących pracy w godzinach nadliczbowych i rekompensaty za nią (art. 29 § 3 pkt 1 lit. e kp).

Zawarta w informacji o warunkach zatrudnienia definicja godzin nadliczbowych powinna być oparta na art. 151 § 1 kp. Przepis ten stanowi, że pracą w godzinach nadliczbowych jest praca wykonywana ponad:

• obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także
• przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy.

Zapis „Godziny nadliczbowe występują po przekroczeniu wymiaru czasu pracy” nie jest w związku z tym prawidłowy. W przypadku przekroczenia wymiaru pracy mamy do czynienia z tzw. godzinami ponadwymiarowymi, które niekoniecznie są godzinami nadliczbowymi w rozumieniu art. 151 § 1 kp. Jest tak właśnie we wskazanym w pytaniu przypadku pracownika niepełnoetatowego, pracującego przez 4 godziny dziennie. Jeżeli w danym dniu pracownik ten wykonuje pracę przez 5, 6 lub 7 godzin, ale nie przekracza normy dobowej wynoszącej 8 godzin (przy założeniu, że pracuje w systemie czasu pracy, w którym nie przewidziano przedłużonego dobowego wymiaru czasu pracy), to nie pracuje on w godzinach nadliczbowych, lecz w tzw. godzinach ponadwymiarowych.

Godzin ponadwymiarowych dotyczy art. 151 § 5 kp. Zgodnie z tym przepisem, strony (pracodawca i pracownik) ustalają w umowie o pracę dopuszczalną liczbę godzin pracy ponad określony w umowie wymiar czasu pracy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, których przekroczenie uprawnia pracownika, oprócz normalnego wynagrodzenia, do dodatku do wynagrodzenia jak za godziny nadliczbowe.

Zatem za pracę w godzinach ponadwymiarowych należy się pracownikowi wspomniany dodatek w takim zakresie, jaki strony ustalą w umowie o pracę. Na przykład strony mogą ustalić, że za przekroczenie wymiaru czasu pracy, związane z wykonywaniem pracy w piątej i szóstej godzinie w dniu pracy, wspomniany dodatek pracownikowi nie przysługuje, a należy się on dopiero wtedy, gdy praca trwa dłużej niż 6 godzin. Oczywiście, jeżeli praca trwa dłużej niż 8 godzin w danym dniu, mamy już do czynienia z pracą w godzinach nadliczbowych (przekroczenie dobowej normy czasu pracy), za którą dodatek przysługuje z mocy prawa, zgodnie z art. 151 1kp.